Przyczyny niedokrwistości:
• Utrata krwi:
– nabyte ostre
– nabyte przewlekłe
– wrodzone (przetoki tętniczo-żylne (ch. Rendu-Oslera)
• Nieprawidłowe wytwarzanie hemoglobiny i erytrocytów:
– niedoborowe - wit.B12, kwas foliowy, aminokwasy, ryboflawina, pierwiastki śladowe (miedź), wit. E
– niedoborowe - żelazo (w tym nieprawidłowy metabolizm)
– hipo- i aplastyczne
• Skrócony czas przeżycia erytrocytów (hemolityczne)
• Liczne podziały prezentowane w piśmiennictwie nie wpływają na istotę sprawy

Niedokrwistość – diagnostyka:
• Badanie podmiotowe
• Badanie przedmiotowe - per rectum, ginekologiczne u kobiet
• Badania dodatkowe - rtg przewodu pokarmowego, fiberoskopia
• Badania laboratoryjne
– badanie ogólne moczu, kał na krew utajoną, bilirubina, stężenie żelaza, obciążenie żelazem, transferyna, ferrytyna, wit. B12, sTfR
– badania hematologiczne
• Morfologia krwi obwodowej - Hb, RBc, Ht, MCV, MCHC, MCH, PLT
• Hemogram - pałeczki olbrzymie hypersegmentacja jąder granulocytów
• Retikulocyty - %retic, MCVr, MCHr
• %Micro/%Hypo
• Histogramy (szczególnie w monitorowaniu)
• Oporność osmotyczna erytrocytów
• Test antyglobulinowy
• Morfologia szpiku kostnego

Niedokrwistość w przebiegu alkoholizmu i chorób wątroby:
– alkohol działa toksycznie na układ krwiotwórczy
– powoduje upośledzenie wchłaniania kwasu foliowego i fosforanów (błony erytrocytarne)
– zaburza przemiany kwasu foliowego i wit. B12
– powoduje uszkodzenie wątroby
• Obraz - łagodna niedokrwistość z podwyższeniem MCV
• Zespół Zievego - niedokrwistość hemolityczna z marskością wątroby i hiperlipidemią

Niedokrwistość w ciąży:
• Zdecydowanie zwiększone zapotrzebowanie,
• Z powodu najmniejszych zapasów najczęściej niedokrwistość mikrocytarna z niedoboru żelaza,
• Pojawiające się niedokrwistości z niedoboru kwasu foliowego i/lub wit. B12 wymagają oceny MCV i po ustaleniu rozpoznania odmiennego podejścia leczniczego,
• Konieczność monitorowania morfologii w przypadku leczenia kwasem foliowym – niedokrwistość jatrogenna z niedoboru żelaza

Niedokrwistość: parametry czerwonokrwinkowe prezentowane na wynikach:
• MCHC- średnie stężenie hemoglobiny w erytrocycie
• MCH - średnia masa hemoglobiny w erytrocycie
• MCV - średnia objętość erytrocytu
– Dodatkowo w części analizatorów
• MCVr - średnia objętość retikulocyta
• MCHr - średnia masa hemoglobiny w retikulocycie
• MCVr - średnia objętość retikulocyta
• %Micro - odsetek krwinek mikro
• %Hypo - odsetek krwinek niedobarwliwych

Różnicowanie niedokrwistości:
• Niedobór miedzi - rzadko, często łączy się z niedoborem żelaza - niedokrwistość normo- lub makrocytarna (Cu, Fe, aktywność ceruloplasminy)
• Niedobór ryboflawiny (B2)
• Niedobór wit. E - objawy jak w niedokrwistości hemolitycznej

Podsumowując – z powodu łagodnych i niecharakterystycznych objawów w początkowym okresie celowe wydaje się być wykonywanie przesiewowego badania co roku i uzależnienie dalszego postępowania od uzyskanych wyników. Ewentualne leczenie będzie szybsze i tańsze pod każdym względem.