Badanie SHBG
Badanie SHBG polega na oznaczeniu we krwi stężenia globuliny wiążącej hormony płciowe i jest stosowane głównie w diagnostyce zaburzeń hormonalnych u kobiet i mężczyzn.
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
Krótki opis badania
Badanie SHBG to badanie krwi oznaczające stężenie białka wiążącego hormony płciowe. Jest zlecane przede wszystkim w diagnostyce zaburzeń hormonalnych – zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. SHBG jest kluczowym parametrem uzupełniającym pomiar testosteronu całkowitego, ponieważ pozwala ocenić pulę biologicznie aktywnych hormonów krążących w organizmie.
Cena
Koszt badania zaczyna się od 65.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.
Czas oczekiwania na wynik
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 2 dni. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Jak odebrać wynik?
- Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Przygotowanie do badania
By prawidłowo przygotować się do badania stężenia SHBG:
- bądź na czczo,
- unikaj intensywnego wysiłku i nadmiernego stresu w dniu poprzedzającym badanie,
- poinformuj personel medyczny o przyjmowanych lekach.
Czym jest SHBG?
SHBG (Sex Hormone-Binding Globulin) to globulina wiążąca hormony płciowe produkowane przez wątrobę, która krąży we krwi i pełni rolę „transportera” hormonów płciowych. Związana z hormonami przenosi je przez organizm, regulując ich dostępność biologiczną.
SHBG najsilniej „przytrzymuje” dihydrotestosteron (DHT), nieco słabiej testosteron i estradiol, a najsłabiej wiąże inne androgeny, takie jak androstendion czy DHEA. To, jak mocno SHBG wiąże poszczególne hormony, decyduje o tym, ile z nich jest aktywnych i dostępnych dla tkanek w danym momencie.
Rola w organizmie
SHBG pełni rolę biologicznego regulatora dostępności hormonów płciowych – transportuje testosteron i estradiol we krwi w formie nieaktywnej, kontrolując tym samym pulę wolnych (biologicznie aktywnych) hormonów docierających do tkanek docelowych. Jedynie hormony niezwiązane z SHBG mogą wnikać do komórek i wywoływać efekty biologiczne.
Poza tym SHBG ma także wpływ na:
- regulację metaboliczną – niskie stężenie SHBG koreluje często z insulinoopornością, zespołem metabolicznym i cukrzycą typu 2;
- układ sercowo naczyniowy – może pośrednio wpływać na układ sercowo-naczyniowy m.in. przez zależności hormonalne;
- tarczycę – hormony T3 i T4 stymulują produkcję SHBG;
- płodność – SHBG odgrywa kluczową rolę w diagnostyce niepłodności u obu płci.
Odchylenia SHBG u dzieci mają istotne znaczenie kliniczne, ponieważ białko to odgrywa kluczową rolę w przebiegu dojrzewania płciowego.
Jak przebiega badanie SHBG?
Oznaczenie stężenia SHBG jest prostym i bezpiecznym testem laboratoryjnym. Polega na jednorazowym pobraniu próbki krwi żylnej z żyły w zgięciu łokciowym.
Pobrany materiał trafia następnie do laboratorium diagnostycznego.
Normy (wartości referencyjne)
Normy SHBG zależą od wieku i płci, dlatego wartości referencyjne dla kobiet, mężczyzn i dzieci różnią się między sobą.
Ponadto każde laboratorium może stosować inne zakresy norm w zależności od używanej metody i odczynników. Z tego powodu wynik badania zawsze warto skonsultować z lekarzem, który oceni go w kontekście całości obrazu klinicznego.
Przyczyny niskiego poziomu SHBG
Do najczęstszych przyczyn obniżonego stężenia należą:
- otyłość i nadwaga,
- insulinooporność i cukrzyca typu 2,
- zespół policystycznych jajników (PCOS)
- niedoczynność tarczycy,
- zespół metaboliczny,
- stosowanie androgenów i steroidów anabolicznych,
- hiperprolaktynemia,
- stosowanie glikokortykosteroidów.
Objawy niskiego poziomu SHBG
Objawy niskiego SHBG najczęściej wynikają z towarzyszących zaburzeń hormonalnych, zwłaszcza nadmiaru wolnych androgenów i/lub estrogenów w organizmie.
U kobiet najczęstsze symptomy to:
- nadmierne owłosienie na ciele,
- trądzik,
- łysienie androgenowe,
- zaburzenia menstruacji (nieregularne lub brak miesiączki),
- przyrost masy ciała,
- wahania nastroju, rozdrażnienie.
U mężczyzn pojawiają się takie objawy jak:
- zatrzymanie wody w organizmie,
- trądzik,
- zwiększony apetyt i przyrost masy ciała,
- wahania nastroju,
- ginekomastia,
- zaburzenia nastroju.
Przyczyny wysokiego poziomu
Podwyższone stężenie SHBG oznacza, że więcej hormonów jest związanych i niedostępnych biologicznie. Przyczyny to:
- nadczynność tarczycy,
- marskość wątroby,
- stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych,
- ciąża,
- wiek (stężenie wzrasta wraz z wiekiem),
- niedożywienie (np. w przebiegu zaburzeń odżywiania takich jak anoreksja).
Objawy wysokiego poziomu
Objawy wysokiego SHBG odzwierciedlają kliniczny obraz niedoboru wolnych hormonów płciowych – zarówno testosteronu, jak i estrogenów.
U kobiet występują wówczas:
- obniżone libido,
- suchość pochwy,
- zaburzenia menstruacja,
- utrata masy mięśniowej i wyższe ryzyko osteoporozy,
- zaburzenia nastroju (w tym stany depresyjne),
- przewlekłe zmęczenie.
Nadmiar SHBG u mężczyzn skutkuje objawami takimi jak:
- obniżone libido i zaburzenia erekcji,
- utrata masy mięśniowej,
- mniejsza siła mięśniowa,
- ogólne osłabienie i zmęczenie mimo braku wysiłku,
- zaburzenia płodności,
- uderzenia gorąca.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jakie są główne hormony płciowe?
Hormony płciowe to grupa steroidów produkowanych głównie w gonadach (jajnikach i jądrach) oraz korze nadnerczy, wszystkie syntetyzowane ze wspólnego prekursora – cholesterolu. Dzielą się na trzy klasy: estrogeny (estradiol, estron, estriol), gestageny (progesteron) oraz androgeny (testosteron, dihydrotestosteron – DHT, dehydroepiandrosteron – DHEA). Estrogeny i progesteron dominują u kobiet, androgeny – u mężczyzn, choć wszystkie klasy występują u obu płci, różniąc się jedynie stężeniem.
Jaki jest związek SHBG z łysieniem androgenowym?
Związek SHBG z łysieniem androgenowym jest pośredni. Łysienie wywołuje głównie dihydrotestosteron (DHT) – aktywna pochodna testosteronu, która miniaturyzuje mieszki włosowe i skraca fazę wzrostu włosa. SHBG wiąże testosteron, dezaktywując go i ograniczając jego konwersję do DHT. Im niższe SHBG, tym więcej wolnego testosteronu dostępnego do produkcji DHT – co może nasilać łysienie u osób z predyspozycją genetyczną.
Czym jest hiperandrogenizm?
Hiperandrogenizm to stan, w którym stężenie androgenów (męskich hormonów płciowych) w organizmie jest nadmiernie wysokie lub tkanki wykazują na nie zbyt dużą wrażliwość.
U kobiet jest to najczęstsze zaburzenie endokrynologiczne okresu rozrodczego (wynika m.in. z zespołu policystycznych jajników (PCOS), wrodzonego przerostu nadnerczy (WPN), guzów jajnika lub nadnerczy, insulinooporności i otyłości.
Dlaczego SHBG warto badać razem z testosteronem całkowitym?
Testosteron całkowity obejmuje zarówno frakcję związaną z białkami (słabo dostępną biologicznie), jak i frakcję wolną – biologicznie aktywną. Sam jego wynik może być prawidłowy, mimo że pacjent odczuwa objawy niedoboru lub nadmiaru androgenów – i odwrotnie. Dwie osoby z identycznym testosteronem całkowitym mogą mieć zupełnie różną ilość aktywnej formy tego hormonu, jeśli różni je poziom SHBG. Badanie obu parametrów łącznie pozwala obliczyć poziom wolnego testosteronu, dzięki czemu daje pełniejszy obraz gospodarki androgenowej pacjenta.
Akcja Profilaktyczna
Tylko dziś
-25%
na wszystkie badania i pakiety
kod: KW25
Kod ważny do 19.04.2026
Akcja Profilaktyczna
do -30%
na zamówienie z 5+ badaniami
4 badania - zniżka 20%
5+ badań - zniżka 30%
kod: KW5
Kod ważny do 09.04.2026