Badanie stężenia triglicerydów
Badanie triglicerydów pomaga ocenić kondycję układu sercowo‑naczyniowego, bo pokazuje, czy we krwi nie ma zbyt dużo tłuszczów zwiększających ryzyko miażdżycy, zawału i udaru. Zobacz wskazania do badania.
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
Krótki opis badania
Badanie triglicerydów to ważna część profilu lipidowego – pomaga ocenić, czy Twoje serce i naczynia krwionośne są zagrożone (np. miażdżycą, zawałem, udarem) oraz czy nie rozwijają się zaburzenia metaboliczne, takie jak zespół metaboliczny.
Cena
Koszt badania zaczyna się od 16.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.
Czas oczekiwania na wynik
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Jak odebrać wynik?
- Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Przygotowanie do badania
Badanie triglicerydów najlepiej wykonać rano, na czczo – po 8–12 godzinach od ostatniego posiłku.
Dzień przed badaniem unikaj intensywnego wysiłku fizycznego, a w dniu pobrania przyjdź wypoczęty i bez treningu.
Czym są triglicerydy?
Triglicerydy (TG) to związki tłuszczowe należące do grupy lipidów, pełniące w organizmie człowieka kluczową funkcję energetyczną i magazynującą.
Triglicerydy powstają w wątrobie z kwasów tłuszczowych i węglowodanów, ale ich źródłem jest też pożywienie. Gdy spożycie kalorii (zwłaszcza z tłuszczów i węglowodanów) przekracza bieżące potrzeby energetyczne, nadmiar jest przekształcany w TG i odkładany w tkance tłuszczowej.
Rola triglicerydów w organizmie
Triglicerydy odpowiadają za:
- Magazynowanie energii – triglicerydy to „zapasy paliwa” organizmu, gromadzone głównie w tłuszczu pod skórą i wokół narządów, z których ciało korzysta, gdy ma za mało kalorii z pożywienia.
- Dostarczanie energii dla mięśni – razem z węglowodanami dostarczają mięśniom paliwa potrzebnego do ruchu i codziennej aktywności.
- Transport tłuszczów – triglicerydy są przenoszone we krwi w lipoproteinach i dostarczają tkankom kwasy tłuszczowe, które są wykorzystywane jako źródło energii materiał budulcowego.
- Ochronę i utrzymanie ciepła – warstwa tłuszczu pod skórą amortyzuje narządy przed urazami i pomaga utrzymać prawidłową temperaturę ciała.
Kiedy warto wykonać badanie poziomu triglicerydów?
Na podstawie Wytycznych PTL/KLRWP/PTK/PTDL/PTD/PTNT diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych w Polsce 2021 regularne badanie triglicerydów (jako nieodłącznego elementu profilu lipidowego) jest wskazane u osób:
- z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego,
- z rozpoznaną hipercholesterolemią rodzinną (FH),
- z rodzinnym obciążeniem przedwczesnymi chorobami układu sercowo-naczyniowego,
- z rozpoznaną cukrzycą,
- z przewlekłą chorobą nerek,
- z rozpoznanymi chorobami o podłożu autoimmunologicznym, reumatologicznym i zapalnym,
- u przewlekle palących papierosy,
- u zakażonych HIV lub w trakcie terapii HAART.
Badania przesiewowe w kierunku zaburzeń lipidowych (dyslipidemii), w tym oznaczenie triglicerydów w ramach profilu lipidowego, są szczególnie ważne, gdy:
- Masz choć jeden czynnik ryzyka chorób serca i naczyń, np. nadciśnienie, otyłość, palenie papierosów albo w rodzinie były zawały/udar w młodym wieku.
- Jesteś mężczyzną po 40. roku życia.
- Jesteś kobietą po menopauzie.
- Jesteś w ciąży i masz cukrzycę ciężarnych lub nadciśnienie ciążowe – wtedy badanie pomaga ocenić ryzyko zaburzeń metabolicznych i nadmiernego wzrostu stężenia triglicerydów.
- Jesteś mężczyzną z zaburzeniami erekcji – mogą one mieć związek z chorobami naczyń i nieprawidłowym poziomem lipidów.
- Pojawiają się objawy mogące świadczyć o chorobie sercowo‑naczyniowej (CVD), np. ból w klatce piersiowej, duszność, kołatania serca, łatwe męczenie się czy omdlenia.
Jak przebiega badanie?
Badanie polega na pobraniu krwi żylnej ze zgięcia łokciowego pacjenta.
Normy TG
Zakres „norm” może się nieznacznie różnić między laboratoriami, dlatego zawsze porównuj swój wynik z wartościami podanymi na wydruku.
Ostatecznej interpretacji wyniku powinien dokonać lekarz, biorąc pod uwagę Twój wiek, inne choroby, styl życia i całkowite ryzyko chorób serca i naczyń.
Przyczyny niskiego poziomu TG
Najczęstszą i najłagodniejszą przyczyną niskiego TG jest po prostu zbyt mała podaż tłuszczów i węglowodanów w diecie. Szczególnie dotyczy to osób na diecie niskotłuszczowej lub niskokalorycznej, zwłaszcza gdy jednocześnie prowadzą intensywny trening fizyczny.
Czasem przyczyną są zaburzenia wchłaniania i choroby przewodu pokarmowego:
- celiakia,
- choroba Leśniowskiego-Crohna,
- zespół złego wchłaniania o innym podłożu (np. po resekcji jelit).
Bardzo niskie TG obserwuje się u pacjentów niedożywionych i wyniszczonych przewlekłymi chorobami.
Do obniżenia stężenia triglicerydów prowadzą także:
- nadczynność tarczycy – przyspiesza metabolizm lipidów,
- marskość wątroby – wątroba jest głównym organem odpowiedzialnym za ich syntezę.
Izolowane niskie TG u osoby zdrowej, dobrze odżywionej i aktywnej fizycznie rzadko wymaga interwencji.
Objawy niskiego poziomu
Sam niski wynik TG zazwyczaj nie powoduje bezpośrednich, charakterystycznych objawów – hipotriglicerydemia jest zwykle bezobjawowa i wykrywana przypadkowo w rutynowych badaniach. Objawy, które się pojawiają, należą do choroby podstawowej będącej przyczyną niskich TG.
Jeśli za obniżonym poziom triglicerydów stoi niedożywienie, pojawia się:
- utrata masy ciała,
- zanik mięśni,
- wzdęty brzuch,
- łamliwość paznokci.
Gdy przyczyną jest zespół złego wchłaniania:
- przewlekła biegunka,
- stolce tłuszczowe (jasne, maziste),
- wzdęcia,
- niedokrwistość.
Przy nadczynności tarczycy pojawiają się:
- przyspieszone bicie serca,
- nerwowość,
- nadmierne pocenie,
- chudnięcie,
- nietolerancja ciepła.
W przebiegu chorób wątroby występują:
- żółtaczka,
- wodobrzusze,
- ciemny mocz,
- jasne stolce,
- zmęczenie.
Warto zgłosić się do lekarza, gdy niskiemu TG towarzyszą jakiekolwiek z wymienionych wyżej objawów.
Przyczyny wysokiego poziomu
Podwyższony poziom triglicerydów może wynikać zarówno z wrodzonych (genetycznych) zaburzeń, jak i z trybu życia, chorób przewlekłych czy stosowanych leków.
Przyczyny genetyczne (pierwotne) występują rzadko, ale mogą powodować bardzo wysokie wartości triglicerydów:
- rodzinna hipertriglicerydemia – dziedziczne zaburzenie metabolizmu tłuszczów.
- Zespół chylomikronemii – ciężka, wrodzona choroba, która wiąże się z wysokim ryzykiem zapalenia trzustki.
- Inne wrodzone zaburzenia lipidów (np. dysbetalipoproteinemia) – dotyczą sposobu transportu i „sprzątania” cząsteczek tłuszczu z krwi.
U większości osób wysoki poziom triglicerydów jest związany z codziennymi nawykami:
- dużo cukru w diecie – słodycze, słodzone napoje, białe pieczywo i inne produkty o wysokim indeksie glikemicznym;
- dieta bogata w tłuszcze nasycone i trans – fast food, tłuste mięsa, wyroby cukiernicze, gotowe dania;
- alkohol – nawet umiarkowane, ale regularne picie może podnosić triglicerydy;
- nadwaga i otyłość, szczególnie brzuszna – często połączone z insulinoopornością;
- mało ruchu – brak regularnej aktywności fizycznej;
- palenie papierosów;
- przewlekły stres, który wpływa na gospodarkę hormonalną i metabolizm tłuszczów.
Wysokie triglicerydy mogą towarzyszyć schorzeniom takim jak:
- cukrzyca typu 2 i insulinooporność,
- niedoczynność tarczycy,
- przewlekła choroba nerek, zespół nerczycowy,
- choroby wątroby, w tym niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD) i marskość,
- choroby autoimmunologiczne (np. toczeń),
- ciąża, szczególnie w III trymestrze,
- zespół Cushinga i inne zaburzenia hormonalne.
Niektóre leki (np. część leków hormonalnych, sterydy, niektóre leki kardiologiczne) również mogą podnosić poziom triglicerydów.
Objawy wysokiego poziomu
Przez długi czas podwyższone triglicerydy zwykle nie dają wyraźnych sygnałów, a mimo to zwiększają ryzyko miażdżycy, zawału serca i udaru.
Przy zaawansowanym nadmiarze mogą pojawić się niespecyficzne dolegliwości:
- uczucie ciężkości po posiłkach, wzdęcia, niestrawność;
- bóle i zawroty głowy, pogorszenie koncentracji,
- ucisk lub dyskomfort w klatce piersiowej, duszność przy wysiłku – mogą świadczyć o obciążeniu serca i naczyń.
Przy bardzo wysokich wartościach rośnie ryzyko ostrych, groźnych dla życia powikłań:
- nagłe pojawienie się licznych, żółtawych grudek na skórze (tzw. żółtaki), najczęściej na pośladkach, łokciach, kolanach, ramionach;
- silny, narastający ból brzucha (często po tłustym posiłku lub alkoholu), nudności, wymioty, gorączka – mogą świadczyć o ostrym zapaleniu trzustki i wymagają pilnej pomocy lekarskiej;
- w badaniu okulistycznym lekarz może stwierdzić tzw. lipemię siatkówki (nietypowe zabarwienie naczyń w dnie oka, przy bardzo wysokich stężeniach TG, najczęściej >2000 mg/dl).
Warto też zwrócić uwagę na objawy wskazujące na rozwój miażdżycy i chorób sercowo‑naczyniowych:
- ból lub ucisk w klatce piersiowej, zwłaszcza przy wysiłku (choroba wieńcowa);
- zawroty głowy, przejściowe zaburzenia mowy, równowagi lub widzenia (zwężenie tętnic szyjnych, ryzyko udaru);
- ból nóg przy chodzeniu, który ustępuje po zatrzymaniu się (miażdżyca tętnic kończyn dolnych);
W skrajnych przypadkach zaburzenia lipidowe prowadzą do zawału serca lub udaru mózgu.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jakie parametry są oceniane w ramach profilu lipidowego?
Profil lipidowy to zestaw badań krwi, który pomaga ocenić ryzyko zawału serca, udaru i innych chorób sercowo‑naczyniowych. Rutynowo oznacza się:
- cholesterol całkowity (TC) – ogólny „obraz” cholesterolu; używany do wstępnej oceny ryzyka sercowo‑naczyniowego;
- cholesterol HDL („dobry”) – jego wyższy poziom zwykle oznacza niższe ryzyko chorób serca; zbyt niski HDL jest sygnałem ostrzegawczym;
- cholesterol LDL („zły”) – główny parametr, na który „polują” leki i zmiany stylu życia; to jego stężenie najczęściej trzeba obniżyć;
- cholesterol nie‑HDL – obejmuje wszystkie frakcje cholesterolu poza HDL; coraz częściej używany do oceny ryzyka sercowo‑naczyniowego;
- triglicerydy (TG) – mówią dużo o diecie, masie ciała i ryzyku sercowo‑naczyniowym; ich podwyższenie zwiększa ryzyko zawału, udaru i zapalenia trzustki.
Dlaczego badanie stężenia triglicerydów jest ważne w ciąży?
W ciąży poziom triglicerydów naturalnie rośnie, szczególnie w II i III trymestrze – nawet o około 2,5 raza w stosunku do wartości sprzed ciąży (istnieją oddzielne wartości referencyjne dla każdego trymestru). Wyniki znacznie przekraczające zakresy norm dla każdego trymestru (np. dwukrotnie) mogą nieść za sobą zwiększone ryzyko ostrego zapalenia trzustki, a także innych powikłań ciąży. Dlatego warto kontrolować triglicerydy zwłaszcza pod koniec ciąży, szczególnie, gdy występują czynniki ryzyka (np. otyłość, cukrzyca ciężarnych, wysoki cholesterol).
Jak zmniejszyć ryzyko chorób sercowo-naczyniowych?
Zmniejszenie indywidualnego ryzyka sercowo‑naczyniowego polega przede wszystkim na jednoczesnej kontroli ciśnienia tętniczego, poziomu cholesterolu i na rzuceniu palenia, bo to trzy najważniejsze, modyfikowalne czynniki ryzyka zawału i udaru.
Regularne badania, odpowiednio dobrane leczenie, zdrowa dieta, codzienna aktywność fizyczna, dbanie o prawidłową masę ciała, dobry sen i ograniczanie stresu działają razem – im lepiej opanujesz każdy z tych obszarów, tym bardziej realnie obniżasz swoje ryzyko sercowo‑naczyniowe, zarówno jeśli chcesz zapobiec pierwszemu incydentowi, jak i gdy po zawale czy udarze chronisz się przed nawrotem.
Bibliografia:
- M. Banach, P. Burchardt, K. Chlebus i in., Wytyczne PTL/KLRWP/PTK/PTDL/PTD/PTNT diagnostyki i leczenia zaburzeń lipidowych w Polsce 2021, „Nadciśnienie Tętnicze w Praktyce” 2021, tom 7, nr 3, s. 113–222.
Akcja Profilaktyczna
Tylko dziś
-25%
na wszystkie badania i pakiety
kod: KW25
Kod ważny do 19.04.2026
Akcja Profilaktyczna
do -30%
na zamówienie z 5+ badaniami
4 badania - zniżka 20%
5+ badań - zniżka 30%
kod: KW5
Kod ważny do 09.04.2026