Od 20 lat badamy Twoją krew.
Badanie na obecność krwi utajonej w kale służy do wykrycia niewielkich ilości krwi, niewidocznych gołym okiem. Obecność krwi sugeruje krwawienie z przewodu pokarmowego, które może wynikać m.in. z polipów, raka jelita grubego, chorób zapalnych czy innych zmian w przewodzie pokarmowym.
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Przez 3 dni poprzedzające badanie zwróć uwagę na dietę – zrezygnuj z czerwonego mięsa oraz warzyw, które zawierają dużo enzymów mogących wpływać na wynik testu, takich jak buraki, rzodkiew czy chrzan.
W dniach poprzedzających badanie unikaj spożywania alkoholu.
Nie pobieraj próbki w trakcie miesiączki ani wtedy, gdy występuje krwawienie z hemoroidów, szczeliny odbytu czy inne widoczne źródło krwi w okolicy odbytu.
Badanie krwi utajonej służy przede wszystkim wczesnemu wykrywaniu raka jelita grubego. Jest to łatwo dostępny test przesiewowy, który pomaga wykryć chorobę zanim pojawią się wyraźne objawy.
Z powierzchni zmiany nowotworowej może sączyć się bardzo niewielka ilość krwi, która miesza się ze stolcem w ilości niewidocznej gołym okiem, ale wystarczającej, by wychwycił ją prawidłowo wykonany test.
Test nie wskazuje jednak miejsca krwawienia – sam wynik nie pozwala odróżnić, czy krew pochodzi z żołądka, jelita cienkiego, jelita grubego czy np. z hemoroidów.
Informuje jedynie, że w stolcu znajduje się ilość krwi przekraczająca czułość testu, czyli tyle, by wymagało to dalszej diagnostyki, najczęściej kolonoskopii.
Badanie warto wykonywać zarówno profilaktycznie, jak i wtedy, gdy pojawiają się niepokojące objawy ze strony przewodu pokarmowego.
Test może wspierać diagnostykę w sytuacjach, gdy lekarz podejrzewa, że w przewodzie pokarmowym dochodzi do niewidocznego gołym okiem krwawienia, np. przy:
Stan układu pokarmowego powinny monitorować osoby obarczone tzw. czynnikami ryzyka:
Ryzyko nowotworu rośnie wraz z wiekiem – z tego względu zaleca się regularne badania u osób po 50. roku życia.
Test polega na laboratoryjnej analizie próbki stolca pobranej przez pacjenta w warunkach domowych.
By prawidłowo pobrać kał do badania:
Wynik badania na krew utajoną w kale informuje, czy w próbce stolca wykryto śladowe ilości krwi:
Nie daje jednak 100% gwarancji braku choroby – nie wszystkie niepokojące zmiany krwawią cały czas, a krew może po prostu nie znaleźć się w konkretnej próbce użytej do badania, co daje wynik fałszywie ujemny.
Pamiętaj, by wynik testu na krew utajoną zawsze skonsultować z lekarzem.
Kiedy słyszysz hasło „krew w kale”, łatwo pomyśleć od razu o najgorszym scenariuszu. Tymczasem pozytywny wynik jest przede wszystkim sygnałem, że gdzieś w przewodzie pokarmowym doszło do drobnego krwawienia – i wymaga to sprawdzenia.
Obecność niewidocznej gołym okiem krwi w stolcu może wskazywać na:
Nowotwór jelita grubego zazwyczaj powstaje powoli, często z łagodnych zmian takich jak gruczolaki (polipy), i przez długi czas może przebiegać bez typowych objawów.
Do badania powinny skłonić objawy takie jak:
Po dodatnim wyniku badania na krew utajoną w kale standardowym krokiem jest kolonoskopia – nie traktuje się jej jako opcjonalnej, ale jako konieczną część dalszej diagnostyki.
Kolonoskopia jest badaniem, które pozwala bardzo dokładnie obejrzeć jelito od środka, zlokalizować źródło krwawienia oraz ocenić, czy występują tam polipy, zmiany zapalne lub nowotwór.
Przy podejrzeniu raka jelita grubego, poza badaniem na krew utajoną w kale, można wykonać m.in. oznaczenie antygenu karcynoembrionalnego (CEA) we krwi. Komórki nowotworowe jelita grubego mogą produkować CEA, którego stężenie da się zmierzyć odpowiednim testem laboratoryjnym. Należy jednak pamiętać, że nie wszystkie raki jelita grubego wytwarzają ten marker, a jego podwyższony poziom bywa obserwowany także w innych nowotworach oraz w części łagodnych schorzeń.
Polipy jelita nie zawsze są groźne, ale część z nich ma zdolność przekształcenia się w raka, dlatego zwykle zaleca się ich usunięcie i kontrolę.
Największe znaczenie mają polipy gruczolakowe oraz część polipów ząbkowanych – są to zmiany przedrakowe, z których z czasem może rozwinąć się rak jelita grubego.
Polipy nienowotworowe, np. zapalne czy część polipów hiperplastycznych, zwykle mają bardzo mały lub znikomy potencjał nowotworowy. Mimo to i tak wymagają oceny przez lekarza oraz często usunięcia.