Morfologia krwi

Przyczyny niskiego/wysokiego poziomu parametrów w morfologii krwi:

Układ czerwonokrwinkowy (wybrane parametry):

Hemoglobina: zmniejszenie stężenia może występować w niedokrwistościach i stanach przewodnienia; natomiast zwiększone stężenie występuje w przypadku odwodnienia oraz w policytemii pierwotnej i wtórnej.

Średnia objętość krwinki czerwonej (MCV): obniżone wartości mogą wystąpić w niedoborze żelaza, w zaawansowanej niedokrwistości chorób przewlekłych, w talasemii; MCV powyżej normy, czyli tzw. makrocytoza, występuje najczęściej w chorobach wątroby, przy przewlekłym spożywaniu etanolu, w niedoborze B₁₂ i/lub kwasu foliowego.

Średnia masa hemoglobiny w krwince czerwonej (MCH): obniżenie wartości MCH obserwuje się w niedokrwistościach, w których synteza hemoglobiny jest zaburzona; natomiast w hiperlipidemii wartość MCH może być fałszywie podwyższona.

Wskaźnik anizocytozy krwinek czerwonych (RDW): pokazuje zróżnicowanie objętości krwinek czerwonych. Przydatne w diagnostyce np. talasemii czy niedokrwistości.

Układ białokrwinkowy

Neutrofile – neutrofilię definiuje się jako stan, w którym liczba neutrofili jest podwyższona. Najczęściej wzrost widoczny jest w infekcjach bakteryjnych. Neutropenia jest zwykle definiowana jako zmniejszenie liczby neutrofilów. Przyczyna neutropenii może być związana z upośledzoną produkcją neutrofilów w szpiku kostnym czy przesunięciem neutrofilów z puli krążącej do puli marginalnej.

Eozynofile – eozynofilia oznacza podwyższoną liczbę eozynofilów we krwi obwodowej. Wyróżniamy eozynofilię wtórną (reaktywną), występującą m.in. w zakażeniach pasożytniczych, chorobach alergicznych i atopowych oraz eozynofilię pierwotną (klonalną).

Monocyty – komórki układu odpornościowego, posiadają zdolność przechodzenia do tkanek, gdzie zmieniają się w makrofagi. Ich rolą jest m.in. fagocytoza czy udział w regeneracji tkanek. Monocytopenię (obniżenie monocytów we krwi) obserwuje się w endotoksemii oraz po podaniu glikokortykosteroidów, natomiast monocytozę (wzrost) obserwuje się głównie w przewlekłych chorobach o podłożu zapalnym lub immunologicznym.

Bazofile – wśród przyczyn bazofilii (wzrostu bazofilii w krwi obwodowej) wyróżnia się np. przewlekłe stany zapalne, infekcje (ospa wietrzna, grypa czy gruźlica), alergie.

Limfocyty – najczęściej występująca przyczyna limfopenii (obniżenia liczby limfocytów) związana jest z niedożywieniem białkowo – energetycznym, a najczęstszą przyczyną infekcyjną pozostaje zakażenie wirusem HIV. Z kolei wśród przyczyn limfocytozy (wzrost limfocytów we krwi) wymienia się np. choroby wirusowe czy choroby nowotworowe.

Układ płytkowy

Liczba płytek krwi – małopłytkowość może wynikać z niewystarczającej produkcji w szpiku lub nadmiernego niszczenia płytek we krwi obwodowej. Podwyższona liczba płytek to nadpłytkowość, która może mieć podłoże: wtórne (jest to reakcja organizmu na obecność infekcji/stanu zapalnego), lub pierwotne (samoistna), która jest związana z zaburzeniem szpiku.

Średnia objętość płytki krwi (MPV) – obniżenie wartości MPV pojawia się w małopłytkowości z upośledzoną ich produkcją, w hipoplazji lub aplazji megakariocytowej. Wzrost MPV można zaobserwować w małopłytkowości z niszczeniem płytek, nadczynności tarczycy czy zespołach mieloproliferacyjnych.