Od 20 lat badamy Twoją krew.
17-OH progesteron (17-OHP) to hormon steroidowy produkowany głównie przez korę nadnerczy i w mniejszym stopniu przez gonady (jajniki, jądra) oraz łożysko w ciąży. Badanie jest jednym z podstawowych narzędzi diagnostycznych wrodzonego przerostu nadnerczy (WPN/CAH) oraz różnicowania przyczyn hiperandrogenizmu u kobiet.
Koszt badania zaczyna się od 70.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.
Prawidłowe przygotowanie do oznaczenia 17‑OH progesteronu ma ogromny wpływ na wiarygodność wyniku, dlatego przed pobraniem krwi zwróć uwagę na kilka kluczowych zasad.
17‑OH progesteron (17-hydroksyprogesteron) to tzw. „prohormon” – sam nie działa silnie w organizmie, ale jest ważnym pośrednikiem w produkcji innych hormonów, m.in. kortyzolu i androgenów. Najwięcej powstaje go w korze nadnerczy, a mniejsze ilości w jajnikach i jądrach.
17-OH progesteron uczestniczy w syntezie kortyzolu i androgenów. Przy niedoborze enzymu 21-hydroksylazy dochodzi do zaburzenia produkcji kortyzolu, a gromadzący się nadmiar 17-OHP zostaje przekształcony w androgeny.
To właśnie zwiększona produkcja androgenów wywołuje objawy takie jak hiperandrogenizm i wirylizacja (pojawienie się cech męskich u kobiet).
Badanie 17‑OH progesteronu zleca się przede wszystkim wtedy, gdy zachodzi podejrzenie, że za objawami mogą stać zaburzenia pracy nadnerczy lub nadmiar androgenów.
Badanie jest szczególnie wskazane w kilku sytuacjach:
Badanie poziomu 17‑OH progesteronu wygląda jak standardowe badanie krwi.
Personel medyczny pobiera niewielką próbkę krwi ze zgięcia łokciowego pacjenta.
Wartości referencyjne zależą od wieku, płci i fazy cyklu menstruacyjnego. Mogą się również różnić między laboratoriami ze względu na możliwość zastosowania różnych narzędzi analitycznych.
Wynik zawsze powinien interpretować lekarz, który weźmie pod uwagę Twoje objawy, inne badania i kontekst kliniczny.
Niskie stężenie 17-OHP rzadko ma znaczenie kliniczne, ale może wystąpić przy:
Do możliwych przyczyn wysokiego stężenia 17-OHP progesteronu należą:
Podwyższony poziom 17‑OH progesteronu może prowadzić do tzw. hiperandrogenizmu, czyli nadmiaru „męskich” hormonów w organizmie kobiety. Główne objawy to:
Symptomy te wskazują najczęściej na zaburzenia hormonalne. W takiej sytuacji warto skonsultować się z lekarzem (np. ginekologiem lub endokrynologiem), który zleci odpowiednie badania i dobierze leczenie.
U noworodków i małych dzieci podwyższony 17‑OH progesteron może dawać zupełnie inne, często dużo poważniejsze sygnały niż u dorosłych. Mamy wówczas do czynienia z symptomami takimi jak:
Przy postaci CAH z utratą soli występuje przełom nadnerczowy w pierwszych tygodniach życia, co stanowi zagrożenie dla życia. Objawy to: wymioty, biegunka, odwodnienie, hiponatremia, hiperkaliemia.
Tak, oznaczenie 17-OHP stanowi element badań przesiewowych noworodkowów w kierunku wrodzonego przerostu nadnerczy (CAH). Klasyczna postać CAH z niedoborem 21-hydroksylazy jest stanem zagrożenia życia w pierwszych tygodniach po urodzeniu.
CAH dziedziczy się autosomalnie recesywnie – co oznacza, że dziecko zachoruje tylko wtedy, gdy odziedziczy wadliwy gen od obojga rodziców jednocześnie.