Od 20 lat badamy Twoją krew.
Badanie eozynofilów w wymazie z nosa to test diagnostyczny oceniający, czy w wydzielinie nosowej pacjenta występuje podwyższona liczba eozynofilów, czyli komórek układu odpornościowego, których nagromadzenie w błonie śluzowej nosa jest charakterystycznym sygnałem alergicznego nieżytu nosa.
Badanie jest szczególnie polecane osobom z nawracającym katarem, kichaniem, swędzeniem nosa i oczu lub innymi objawami sugerującymi alergię wziewną, u których lekarz chce szybko i tanio ocenić, czy przyczyną dolegliwości jest reakcja alergiczna. Jest to jedno z łatwiejszych i najmniej inwazyjnych badań alergologicznych, ponieważ nie wymaga pobrania krwi, a jedynie próbki wydzieliny z nosa.
Badanie eozynofilów w wymazie z nosa wymaga jednego prostego przygotowania:
Eozynofile to wyspecjalizowane komórki układu odpornościowego, które w warunkach prawidłowych pełnią rolę w obronie przed pasożytami. U osób z alergią wziewną eozynofile gromadzą się w błonie śluzowej nosa jako część reakcji zapalnej wywołanej przez alergen. Ich podwyższona liczba w wydzielinie nosowej jest jednym z charakterystycznych markerów alergicznego nieżytu nosa.
Badanie wydzieliny z nosa pod kątem obecności eozynofilów jest od lat stosowaną metodą diagnostyczną, pomocną w odróżnieniu alergicznego nieżytu nosa od nieżytu o innym podłożu, np. infekcyjnym lub naczynioruchowym.
Alergiczny nieżyt nosa jest najczęstszą chorobą alergiczną na świecie, a z jego powodu na uciążliwe objawy narażone jest pomiędzy 10% – 30% dorosłych i ponad 40% dzieci na całym świecie, a odsetek ten systematycznie rośnie.
Eozynofile są produkowane w szpiku kostnym i krążą we krwi, skąd w razie potrzeby migrują do tkanek. W warunkach prawidłowych ich obecność w błonie śluzowej nosa jest bardzo niewielka. U osób uczulonych na alergeny wziewne, takie jak pyłki, roztocza kurzu domowego czy naskórek zwierząt, kontakt z alergenem pobudza układ odpornościowy do naprowadzenia eozynofilów do błony śluzowej nosa.
Nagromadzone eozynofile uwalniają substancje zapalne, które wywołują obrzęk błony śluzowej, nadmierne wydzielanie śluzu, świąd i nadwrażliwość nosa. Im więcej eozynofilów w wydzielinie nosowej, tym silniejszy jest miejscowy proces zapalny, co przekłada się na nasilenie dolegliwości.
Badanie wykonuje się w Punkcie Pobrań, gdzie personel pobiera wymaz z błony śluzowej nosa za pomocą specjalnej jałowej szczoteczki lub wacika. Pobrana próbka trafia do laboratorium, gdzie jest analizowana mikroskopowo pod kątem obecności i odsetka eozynofilów w rozmazie wydzieliny nosowej.
Wynik badania eozynofilów w wymazie z nosa jest wyrażany jako odsetek eozynofilów w rozmazie wydzieliny nosowej:
| Wynik | Interpretacja |
| < 10% eozynofilów | Wynik prawidłowy, brak eozynofilii nosowej |
| ≥ 10% eozynofilów | Wynik podwyższony, eozynofilia nosowa |
Pamiętaj, że wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na zastosowane metody analityczne. Interpretację wyników zawsze pozostaw lekarzowi.
Prawidłowy odsetek eozynofilów w wymazie z nosa (poniżej 10%) oznacza brak eozynofilii nosowej i przemawia przeciwko alergicznemu nieżytowi nosa jako przyczynie dolegliwości.
Wynik prawidłowy przy utrzymujących się objawach nosowych może wskazywać na to, że katar ma podłoże infekcyjne, naczynioruchowe lub wynika z podrażnienia błony śluzowej przez czynniki niealergiczne, takie jak dym, zimne powietrze, leki czy substancje drażniące. W takim przypadku lekarz może zalecić rozszerzoną diagnostykę w kierunku innych przyczyn nieżytu nosa.
Prawidłowy odsetek eozynofilów w wymazie z nosa oznacza, że objawy nosowe pacjenta prawdopodobnie nie są spowodowane alergicznym nieżytem nosa. Jeśli mimo prawidłowego wyniku nawracające dolegliwości ze strony nosa utrzymują się, lekarz może zlecić inne badania, takie jak testy alergiczne IgE z krwi, badanie mikrobiologiczne wydzieliny lub konsultację laryngologiczną w celu oceny budowy anatomicznej nosa.
Podwyższony odsetek eozynofilów w wymazie z nosa wskazuje na aktywny proces zapalny o charakterze alergicznym lub niealergicznym w błonie śluzowej nosa. Do najczęstszych przyczyn eozynofilii nosowej należą:
Podwyższony odsetek eozynofilów w wymazie z nosa wiąże się z objawami charakterystycznymi dla alergicznego lub eozynofilowego zapalenia błony śluzowej nosa. Objawy mogą pojawiać się sezonowo, przy kontakcie z alergenem lub utrzymywać się przez cały rok. Najczęstsze z nich to:
Oba badania są pomocne w diagnostyce alergicznego nieżytu nosa, ale oceniają różne aspekty reakcji alergicznej.
Badanie eozynofilów w wymazie z nosa sprawdza bezpośrednio, czy w błonie śluzowej nosa toczy się miejscowy proces zapalny o charakterze alergicznym lub eozynofilowym, jest tanie i daje wynik już następnego dnia.
Testy alergiczne IgE z krwi wskazują natomiast, na jakie konkretne alergeny pacjent jest uczulony, co jest niezbędne do planowania leczenia lub odczulania. Oba badania często stosuje się uzupełniająco, jedno nie zastępuje drugiego.
NARES (niealergiczny nieżyt nosa z eozynofilią) to stan, w którym pacjent ma objawy nieodróżnialne klinicznie od alergicznego nieżytu nosa, a badanie wymazów z nosa wykazuje podwyższoną liczbę eozynofilów, lecz testy alergiczne na swoiste IgE są ujemne.
Oznacza to, że eozynofilia błony śluzowej nosa może wystąpić bez klasycznej alergii IgE-zależnej. Rozpoznanie NARES ma znaczenie terapeutyczne, ponieważ leczenie tych pacjentów różni się od standardowego postępowania w alergicznym nieżycie nosa.
Badanie eozynofilów w wymazie z nosa można powtarzać w zależności od wskazań klinicznych, np. w celu oceny skuteczności leczenia lub monitorowania nasilenia eozynofilii nosowej w różnych porach roku. Decyzję o częstotliwości powtarzania badania podejmuje lekarz prowadzący na podstawie objawów i przebiegu choroby.