Od 20 lat badamy Twoją krew.
Test alergiczny Formaldehyd/formalina K80 to badanie krwi sprawdzające, czy układ odpornościowy wytwarza swoiste przeciwciała IgE przeciwko formaldehydowi, czyli substancji chemicznej powszechnie stosowanej w przemyśle, budownictwie, kosmetyce i medycynie. Formaldehyd jest jednym z najczęstszych chemicznych alergenów środowiskowych i zawodowych. Warto jednak podkreślić, że jest to przede wszystkim alergen kontaktowy (typ 4). Reakcje angażujące przeciwciała IgE (typ I), występują rzadziej.
Badanie jest szczególnie zalecane osobom, które po kontakcie z produktami zawierającymi formaldehyd lub formalinę, czyli wodnym roztworem formaldehydu, zaobserwowały u siebie objawy wskazujące na nadwrażliwość, a także osobom pracującym zawodowo w środowisku, gdzie stale stykają się z tą substancją.
Test alergiczny Formaldehyd/formalina K80 nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:
Formaldehyd jest bezbarwnym gazem o ostrym, drażniącym zapachu, a formalina to jego wodny roztwór. Obie formy tej substancji mają szerokie zastosowanie w życiu codziennym i zawodowym, między innymi w materiałach budowlanych i wykończeniowych, klejach, farbach i lakierach, środkach konserwujących stosowanych w kosmetykach i produktach czyszczących, tkaninach i odzieży niewymagającej prasowania, a także w preparatach używanych w medycynie i stomatologii.
Formaldehyd należy do substancji, które mogą wywoływać różne typy reakcji nadwrażliwości. Badanie K80 wykrywa swoiste IgE, co pozwala na ocenę składowej alergicznej tej nadwrażliwości.
Formaldehyd nie pełni żadnej korzystnej roli w organizmie człowieka. Jest substancją zewnętrzną, z którą stykamy się głównie przez skórę, drogi oddechowe lub błony śluzowe. U osób nieuczulonych kontakt z niewielkimi ilościami formaldehydu przebiega bez istotnych reakcji immunologicznych.
U osób uczulonych układ odpornościowy zapamiętuje formaldehyd jako substancję szkodliwą i przy ponownym kontakcie reaguje uwolnieniem substancji zapalnych wywołujących objawy alergiczne.
Ze względu na powszechność formaldehydu w środowisku codziennym i zawodowym unikanie tej substancji po potwierdzeniu uczulenia bywa trudne i wymaga świadomego sprawdzania składów produktów.
Badanie wykonuje się w Punkcie Pobrań, gdzie personel pobiera próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego, tak jak przy standardowym badaniu krwi. Pobranie jest krótkie i nie wymaga żadnych szczególnych przygotowań ze strony pacjenta.
Pobrana próbka trafia następnie do laboratorium, gdzie oznaczane jest stężenie swoistych przeciwciał IgE skierowanych przeciwko formaldehydowi.
Wyniki badania Formaldehyd/formalina K80 są interpretowane według standardowej skali klas swoistych IgE:
| Klasa | Stężenie IgE (kU/l) | Interpretacja |
| 0 | < 0,35 | Wynik ujemny, brak uczulenia |
| 1 | 0,35 – 0,69 | Uczulenie wątpliwe |
| 2 | 0,70 – 3,49 | Uczulenie niskie |
| 3 | 3,50 – 17,49 | Uczulenie umiarkowane |
| 4 | 17,50 – 49,99 | Uczulenie wysokie |
| 5 | 50,00 – 99,99 | Uczulenie bardzo wysokie |
| 6 | ≥ 100,00 | Uczulenie ekstremalnie wysokie |
Pamiętaj, że wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na zastosowane metody analityczne. Interpretację wyników zawsze pozostaw lekarzowi.
Niski lub ujemny poziom swoistych IgE dla formaldehydu najczęściej oznacza brak uczulenia IgE-zależnego na tę substancję. Ujemny wynik nie wyklucza jednak innych mechanizmów nadwrażliwości na formaldehyd, w szczególności alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, które jest reakcją opóźnioną i niezależną od przeciwciał IgE.
Jeśli mimo ujemnego wyniku objawy po kontakcie z formaldehydem utrzymują się, lekarz może zalecić testy płatkowe (patch testy) w celu oceny nadwrażliwości kontaktowej.
Niski lub ujemny poziom swoistych IgE dla formaldehydu zazwyczaj oznacza, że formaldehyd nie jest przyczyną alergii IgE-zależnej u danego pacjenta.
Jeśli objawy ze strony skóry lub dróg oddechowych po kontakcie z produktami zawierającymi formaldehyd nadal występują, konieczna jest konsultacja z dermatologiem lub alergologiem i rozszerzenie diagnostyki o ocenę nadwrażliwości kontaktowej.
Wysoki poziom swoistych IgE dla formaldehydu wskazuje na uczulenie układu odpornościowego na tę substancję. Do najczęstszych przyczyn wzrostu stężenia swoistych IgE należą:
Wysoki poziom swoistych IgE dla formaldehydu zazwyczaj wiąże się z objawami nadwrażliwości pojawiającymi się po kontakcie z tą substancją. Objawy zależą od drogi kontaktu z formaldehydem i najczęściej obejmują:
Formaldehyd jest powszechnie stosowany w bardzo wielu produktach i materiałach codziennego użytku. Może być obecny w kosmetykach jako środek konserwujący (pod nazwami takimi jak DMDM Hydantoin, imidazolidinyl urea, Quaternium-15), w preparatach do stylizacji i prostowania włosów, w lakierach do paznokci, w odzieży o właściwościach antybakteryjnych lub niewymagającej prasowania, w materiałach budowlanych, płytach meblowych i panelach podłogowych, a także w środkach odkażających stosowanych w stomatologii i medycynie.
Osoby z potwierdzonym uczuleniem na formaldehyd powinny nauczyć się rozpoznawać jego różne nazwy na etykietach produktów.
Nie w pełni. Badanie K80 wykrywa wyłącznie alergię IgE-zależną na formaldehyd, czyli mechanizm odpowiedzialny za natychmiastowe reakcje alergiczne. Znacznie częstszą formą nadwrażliwości na formaldehyd jest alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, które jest reakcją opóźnioną i nie jest wykrywane przez badanie krwi na swoiste IgE. Do jego rozpoznania służą testy płatkowe wykonywane przez dermatologa lub alergologa, które polegają na nałożeniu na skórę plasterków z substancjami testowymi i ocenie reakcji po 48 i 72 godzinach.
Podstawą postępowania przy potwierdzonym uczuleniu na formaldehyd jest maksymalne ograniczenie kontaktu z tą substancją. W praktyce oznacza to wybieranie kosmetyków i produktów pielęgnacyjnych bez formaldehydu i jego donorów, wietrzenie nowych mebli i pomieszczeń po remoncie przed wprowadzeniem się, a w przypadku narażenia zawodowego, stosowanie odpowiednich środków ochrony osobistej i konsultację z lekarzem medycyny pracy.
Lekarz alergolog może dodatkowo zalecić leczenie objawowe, dostosowane do charakteru i nasilenia dolegliwości.