Od 20 lat badamy Twoją krew.
Test alergiczny Izocyjanat TDI – HSA K75 to badanie krwi sprawdzające, czy układ odpornościowy wytwarza swoiste przeciwciała IgE przeciwko izocyjanianowi TDI (toluenodiizocyjanat), czyli jednemu z najszerzej stosowanych izocyjanianów w przemyśle.
TDI jest używany przede wszystkim do produkcji elastycznych pianek poliuretanowych, lakierów natryskowych, klejów i powłok ochronnych. Izocyjaniany, w tym TDI, są uznawane za jedną z najważniejszych przyczyn zawodowej astmy oskrzelowej na świecie.
Badanie jest szczególnie zalecane pracownikom przemysłu, którzy w pracy stykają się z TDI lub produktami go zawierającymi, a u których pojawiły się objawy ze strony układu oddechowego lub skóry, nasilające się w dni robocze.
Test alergiczny Izocyjanat TDI – HSA K75 nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:
Izocyjanat TDI – HSA K75 to oznaczenie kodowe stosowane w diagnostyce alergologicznej dla toluenodiizocyjanianu (TDI) jako alergenu. TDI jest jednym z najczęściej stosowanych izocyjanianów w przemyśle i jest powszechny w produkcji elastycznych pianek poliuretanowych stosowanych w materacach, tapicerce mebli i samochodów, a także w lakierach natryskowych, klejach przemysłowych i powłokach ochronnych.
Skrót HSA w nazwie badania oznacza ludzką albuminę surowicy (ang. Human Serum Albumin), czyli białko nośnikowe, do którego TDI jest przyłączany w celu stworzenia stabilnego alergenu do badania. Jest to konieczne, ponieważ izocyjaniany są małymi cząsteczkami chemicznymi, które samodzielnie nie mogą być rozpoznawane przez układ odpornościowy, a dopiero ich połączenie z białkiem organizmu tworzy substancję zdolną do wywołania uczulenia.
Ważną cechą izocyjanianów jest reaktywność krzyżowa między różnymi ich rodzajami, tzn. TDI, MDI i HDI. Oznacza to, że osoba uczulona na jeden rodzaj izocyjanianu może reagować również na inne izocyjaniany, co ma istotne znaczenie przy ocenie ryzyka zawodowego.
Izocyjaniany nie pełnią żadnej fizjologicznej roli w organizmie człowieka. Są substancjami zewnętrznymi, z którymi kontakt następuje głównie przez drogi oddechowe podczas wdychania oparów lub aerozolu w miejscu pracy, a w mniejszym stopniu przez skórę.
U osób uczulonych układ odpornościowy zapamiętuje TDI jako substancję szkodliwą. Przy ponownym kontakcie reaguje uwolnieniem substancji zapalnych wywołujących objawy alergiczne, najczęściej ze strony oskrzeli i skóry.
Podobnie jak w przypadku MDI, do wywołania objawów u osoby uczulonej na TDI wystarczają bardzo małe stężenia tej substancji w powietrzu, znacznie niższe niż dopuszczalne normy zawodowe.
Badanie wykonuje się w Punkcie Pobrań, gdzie personel pobiera próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego, tak jak przy standardowym badaniu krwi. Pobrana próbka trafia do laboratorium, gdzie oznaczane jest stężenie swoistych przeciwciał IgE skierowanych przeciwko izocyjanianowi TDI połączonemu z albuminą ludzką.
Wyniki badania Izocyjanat TDI – HSA K75 są interpretowane według standardowej skali klas swoistych IgE:
| Klasa | Stężenie IgE (kU/l) | Interpretacja |
| 0 | < 0,35 | Wynik ujemny, brak uczulenia |
| 1 | 0,35 – 0,69 | Uczulenie wątpliwe |
| 2 | 0,70 – 3,49 | Uczulenie niskie |
| 3 | 3,50 – 17,49 | Uczulenie umiarkowane |
| 4 | 17,50 – 49,99 | Uczulenie wysokie |
| 5 | 50,00 – 99,99 | Uczulenie bardzo wysokie |
| 6 | ≥ 100,00 | Uczulenie ekstremalnie wysokie |
Pamiętaj, że wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na zastosowane metody analityczne. Interpretację wyników zawsze pozostaw lekarzowi.
Niski lub ujemny poziom swoistych IgE dla izocyjanianu TDI najczęściej oznacza brak uczulenia IgE-zależnego na tę substancję. Warto jednak wiedzieć, że izocyjaniany mogą wywoływać astmę zawodową również poprzez mechanizmy niezależne od IgE, dlatego ujemny wynik badania krwi nie wyklucza w pełni nadwrażliwości na TDI.
Szacuje się, że swoiste IgE dla izocyjanianów wykrywa się jedynie u około 14 do 19% osób z potwierdzonym uczuleniem na te substancje, co oznacza, że ujemny wynik przy utrzymujących się objawach zawodowych wymaga dalszej diagnostyki. W takim przypadku lekarz może zlecić spirometrię lub próbę prowokacji oskrzelowej.
Niski lub ujemny poziom swoistych IgE dla izocyjanianu TDI zazwyczaj oznacza, że TDI nie jest przyczyną alergii IgE-zależnej u danego pacjenta. Jeśli mimo ujemnego wyniku objawy ze strony układu oddechowego lub skóry po kontakcie z produktami zawierającymi TDI nadal występują, konieczna jest konsultacja z lekarzem medycyny pracy lub alergologiem i rozszerzenie diagnostyki o inne mechanizmy nadwrażliwości.
Wysoki poziom swoistych IgE dla izocyjanianu TDI wskazuje na uczulenie układu odpornościowego na tę substancję. Do najczęstszych przyczyn wzrostu stężenia swoistych IgE należą:
Wysoki poziom swoistych IgE dla izocyjanianu TDI zazwyczaj wiąże się z objawami ze strony układu oddechowego lub skóry pojawiającymi się podczas pracy lub po jej zakończeniu.
Charakterystyczną cechą zawodowej astmy wywołanej izocyjanianami jest to, że objawy mogą pojawić się z kilkugodzinnym opóźnieniem po ekspozycji, już po powrocie do domu, co często utrudnia samodzielne powiązanie dolegliwości z przyczyną zawodową. Najczęstsze objawy to:
TDI (toluenodiizocyjanat) i MDI (difenylometanodiizocyjanat) to dwa różne rodzaje izocyjanianów o zbliżonej budowie chemicznej, ale różnych zastosowaniach przemysłowych.
TDI jest stosowany głównie w produkcji elastycznych pianek poliuretanowych i lakiernictwie natryskowym, natomiast MDI dominuje w produkcji pianek sztywnych, klejów i materiałów budowlanych.
Ze względu na reaktywność krzyżową między różnymi izocyjanianami, osoba uczulona na TDI może reagować również na MDI i odwrotnie. Mimo to, dla precyzyjnej diagnostyki i oceny ryzyka zawodowego, lekarz medycyny pracy może zlecić badania na oba rodzaje izocyjanianów osobno, ponieważ wyniki mogą się różnić w zależności od tego, na który z nich pacjent był pierwotnie eksponowany.
Jest to specyficzna cecha izocyjanianów jako alergenów. Szacuje się, że swoiste IgE dla izocyjanianów jest wykrywalne jedynie u około 14 do 19% osób z klinicznie potwierdzoną astmą zawodową wywołaną przez te substancje. Wynika to z tego, że izocyjaniany mogą wywoływać astmę również poprzez mechanizmy immunologiczne niezależne od IgE oraz przez bezpośrednie drażniące działanie na drogi oddechowe.
Ujemny wynik badania K75 przy objawach zawodowych nie wyklucza zatem astmy izocyjanianowej i wymaga poszerzenia diagnostyki o badania czynnościowe płuc i konsultację z lekarzem medycyny pracy.
Pozytywny wynik badania K75 przy jednoczesnym narażeniu zawodowym na TDI wymaga niezwłocznej konsultacji z lekarzem medycyny pracy oraz alergologiem. Dalsze narażenie osoby uczulonej na izocyjaniany grozi trwałym pogorszeniem czynności płuc i rozwojem ciężkiej przewlekłej astmy.
Pracodawca ma obowiązek prawny zapewnić pracownikowi odpowiednie środki ochrony lub przeniesienie na stanowisko pracy wolne od narażenia na izocyjaniany. Potwierdzenie uczulenia jest podstawą do orzeczenia choroby zawodowej.