Od 20 lat badamy Twoją krew.
Zestaw atopowy screen to szeroki panel diagnostyczny, który w jednym badaniu krwi jednocześnie sprawdza reakcję układu odpornościowego na 54 indywidualnie oznaczane alergeny z sześciu kategorii:
Badanie jest szczególnie polecane osobom, u których wcześniejsze, mniejsze panele alergologiczne nie wskazały przyczyny dolegliwości, a objawy nadal sugerują alergię.
Panel jest również dla osób, u których podejrzewane są uczulenia wieloalergenowe obejmujące zarówno alergeny wziewne, jak i pokarmowe.
Zestaw atopowy screen nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:
Zestaw atopowy screen (ZAS54) to rozbudowany panel przesiewowy w diagnostyce alergologicznej, oparty na metodzie immunoenzymatycznej, pozwalający jednocześnie oznaczyć stężenie swoistych przeciwciał IgE dla 54 alergenów z jednej próbki krwi.
W odróżnieniu od mniejszych paneli, zestaw screen obejmuje nie tylko najpopularniejsze alergeny, ale też alergeny, które w mniejszych panelach są pomijane, takie jak jad owadów błonkoskrzydłych (pszczoła, osa), karaluch, lateks, cyprys, ambrozja, babka lancetowata czy seler.
Dzięki temu stanowi optymalne narzędzie diagnostyczne dla pacjentów z szerokim lub niejednoznacznym obrazem alergicznym, w tym dla osób, u których wcześniejsza diagnostyka nie dała wyraźnej odpowiedzi.
Pełna lista 54 alergenów objętych badaniem:
Immunoglobuliny klasy E (IgE) to przeciwciała produkowane przez układ odpornościowy jako element naturalnej obrony przed pasożytami. U osób zdrowych ich stężenie we krwi jest bardzo niskie.
U osób z atopią, czyli genetycznie uwarunkowaną skłonnością do alergii, układ odpornościowy błędnie rozpoznaje nieszkodliwe substancje środowiskowe i pokarmowe jako zagrożenie i produkuje przeciwko nim swoiste IgE.
Wytworzone IgE przyczepiają się do powierzchni komórek tucznych w tkankach. Przy kolejnym kontakcie z tym samym alergenem dochodzi do błyskawicznej aktywacji tych komórek i uwolnienia histaminy oraz innych substancji zapalnych, co wywołuje objawy alergiczne.
Zestaw atopowy screen wykrywa i mierzy stężenie swoistych IgE dla każdego z 54 alergenów osobno, co pozwala bardzo precyzyjnie ustalić, które konkretnie substancje uczulają danego pacjenta i w jakim stopniu.
Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi niewielką próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego. Materiał trafia do laboratorium, gdzie przy użyciu metody immunoenzymatycznej mierzone jest stężenie swoistych przeciwciał IgE dla każdego z 54 alergenów wchodzących w skład zestawu.
Wynik dla każdego alergenu jest wyrażony ilościowo i przyporządkowany do odpowiedniej klasy uczulenia.
Wyniki Zestawu atopowego screen są interpretowane według standardowej skali klas swoistych IgE dla każdego z 54 badanych alergenów:
| Klasa | Stężenie IgE (kU/l) | Interpretacja |
| 0 | < 0,35 | Wynik ujemny, brak uczulenia |
| 1 | 0,35 – 0,69 | Uczulenie wątpliwe |
| 2 | 0,70 – 3,49 | Uczulenie niskie |
| 3 | 3,50 – 17,49 | Uczulenie umiarkowane |
| 4 | 17,50 – 49,99 | Uczulenie wysokie |
| 5 | 50,00 – 99,99 | Uczulenie bardzo wysokie |
| 6 | ≥ 100,00 | Uczulenie ekstremalnie wysokie |
Pamiętaj, że wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na zastosowane metody analityczne. Interpretację wyników zawsze pozostaw lekarzowi.
Niski lub ujemny poziom swoistych IgE dla poszczególnych alergenów najczęściej oznacza brak uczulenia na daną substancję.
Ujemny wynik całego zestawu u osoby z objawami alergicznymi może wskazywać na to, że uczulenie dotyczy alergenu nieujętego nawet w tym rozbudowanym panelu, że objawy mają podłoże niealergiczne, np. nietolerancję pokarmową niezależną od IgE, lub że pacjent przyjmuje leki immunosupresyjne obniżające produkcję przeciwciał. W takich przypadkach lekarz może zalecić diagnostykę molekularną (testy komponentowe) lub inne metody oceny nadwrażliwości.
Niski lub ujemny wynik dla wszystkich 54 alergenów oznacza, że żaden z badanych alergenów najprawdopodobniej nie jest przyczyną dolegliwości pacjenta. Jeśli mimo ujemnego wyniku objawy sugerujące alergię utrzymują się, lekarz alergolog może zalecić testy skórne, oznaczenie całkowitego IgE, diagnostykę molekularną alergenów lub ocenę w kierunku chorób nieimmunologicznych imitujących objawy alergiczne, takich jak nietolerancja histaminy, mastocytoza czy zespół jelita drażliwego.
Podwyższony poziom swoistych IgE dla jednego lub więcej alergenów wskazuje na uczulenie układu odpornościowego na te substancje. Do najczęstszych przyczyn dodatniego wyniku zestawu atopowego screen należą:
Podwyższony poziom swoistych IgE w zestawie atopowym screen zazwyczaj wiąże się z objawami alergicznymi, których charakter zależy od rodzaju alergenu i drogi jego kontaktu z organizmem. Najczęstsze objawy to:
Zestaw atopowy screen jest szczególnie polecany trzem grupom pacjentów.
Pierwszą są osoby, u których wcześniejsze mniejsze panele alergologiczne (20 lub 36 alergenów) dały wyniki ujemne, mimo że objawy kliniczne nadal sugerują alergię.
Drugą są pacjenci z objawami sugerującymi uczulenie wieloalergenowe obejmujące jednocześnie alergeny wziewne i pokarmowe, którzy chcą w jednym badaniu uzyskać możliwie pełny obraz swoich uczuleń.
Trzecią grupą są osoby z podejrzeniem uczulenia na alergeny nieujęte w mniejszych panelach, takie jak jad owadów, lateks, karaluch czy konkretne pyłki chwastów, jak ambrozja czy babka lancetowata.
Uczulenie na jad pszczoły lub osy jest jednym z poważniejszych rodzajów alergii, ponieważ może prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, czyli gwałtownej, zagrażającej życiu reakcji ogólnoustrojowej już po jednym użądleniu.
Objawy uczulenia na jad owadów wykraczają poza typowe, lokalne zaczerwienienie i obrzęk w miejscu użądlenia i mogą obejmować pokrzywkę, obrzęk krtani, duszność i utratę przytomności.
Osoby z potwierdzonym uczuleniem na jad owadów powinny nosić przy sobie ampułkostrzykawkę z adrenaliną (EpiPen) i skonsultować się z alergologiem w sprawie immunoterapii alergenowej, która jest skuteczną metodą odczulania na jad.
Nie. Zestaw atopowy screen oznacza swoiste IgE dla całych ekstraktów alergenów, a nie dla ich poszczególnych składników białkowych.
Diagnostyka molekularna, nazywana też diagnostyką komponentową, idzie o krok dalej i pozwala ustalić, na który konkretny białkowy składnik danego alergenu pacjent jest uczulony. Ma to kluczowe znaczenie dla oceny ryzyka ciężkich reakcji, wykrycia reaktywności krzyżowej między różnymi alergenami oraz precyzyjnego doboru immunoterapii alergenowej.
Lekarz alergolog decyduje, czy po uzyskaniu wyników zestawu screen konieczna jest pogłębiona diagnostyka molekularna.