Cukrzyca ciążowa – czym jest, objawy, zalecenia

Czym jest? Jakie są objawy?

Czym jest cukrzyca ciążowa?

Cukrzyca ciążowa to zaburzenie pojawiające się w czasie ciąży u zdrowych dotąd kobiet. Choroba ma związek z nieprawidłowościami gospodarki hormonalnej organizmu, która reguluje metabolizm cukrów.

Należy zaznaczyć, że ten rodzaj zaburzenia występuje, gdy zbyt wysoki poziom glukozy we krwi kobiety wykrywa się po raz pierwszy dopiero w czasie ciąży – tym cukrzyca ciążowa różni się od przedciążowej, w której kobieta została zdiagnozowana jeszcze przed poczęciem dziecka.

Podobnie jak inne rodzaje cukrzycy, cukrzyca ciążowa wiąże się z zaburzeniem wychwytu glukozy przez komórki, co skutkuje jej podwyższonym poziomem we krwi. Przewlekłe utrzymywanie się takiego stanu może negatywnie wpłynąć na przebieg ciąży i zdrowie dziecka.

Ścisła kontrola stężenia glukozy może zapobiec powikłaniom. Dodatkowo, w opanowaniu cukrzycy ciążowej pomagają zdrowa dieta, odpowiednie ćwiczenia i, jeśli to konieczne, leki.

Cukrzyca ciążowa przyczyny

W normalnych warunkach, insulina pobudza transport glukozy do wnętrza komórki, co zmniejsza jej stężenie we krwi. W ciąży łożysko, które zapewnia przepływ tlenu i składników odżywczych między matką a dzieckiem, wytwarza wiele różnych hormonów, które mogą zaburzyć jej działanie.
W obecności hormonów łożyska, komórki organizmu stają się niewrażliwe na działanie insuliny, co powoduje wzrost poziomu glukozy we krwi. Wraz ze wzrostem wielkości dziecka, łożysko wytwarza coraz więcej hormonów powodujących hiperglikemię, stąd cukrzyca ciążowa najczęściej rozwija się w drugiej połowie ciąży.

W cukrzycy ciążowej poziom glukozy we krwi rośnie aż do poziomu, który może zagrozić rozwojowi dziecka. Glikemia zwykle wraca do normy po porodzie.

Cukrzyca ciążowa objawy

U większości kobiet cukrzyca ciążowa nie powoduje żadnych szczególnych objawów. Do niepokoju skłonić mogą:

  • silne pragnienie wywołane nadmiarem glukozy we krwi,
  • częste oddawanie moczu czy senność,
  • zawroty głowy,
  • omdlenia.

cukrzyca ciazowa objawy

Cukrzyca ciążowa czynniki ryzyka

  • wiek ciężarnej powyżej 35 lat
  • historia rodziny i historia choroby: Ryzyko rozwoju cukrzycy ciążowej wzrasta, jeśli już przed poczęciem kobieta miała stwierdzoną upośledzoną tolerancję glukozy (stan przedcukrzycowy). Historia cukrzycy w rodzinie również skłania do pogłębionej diagnostyki w kierunku zaburzeń glikemii. Jeśli cukrzyca ciążowa wystąpiła podczas poprzedniej ciąży, a dziecko urodziło się z masą większą niż 4 kg, wadą rozwojową lub martwe, istnieje duże prawdopodobieństwo, że dojdzie do powikłań w obecnej ciąży.
  • zaburzenia wynikające ze stylu życia: obecność nadwagi, otyłości, nadciśnienia tętniczego.

Cukrzyca ciążowa powikłania

Wpływające na dziecko:

  • wysoka masa urodzeniowa płodu: nadmiar glukozy we krwi matki przedostaje się przez przez łożysko i stymuluje trzustkę dziecka do wytwarzania dużej ilości insuliny, która powoduje wzrost masy płodu, często powyżej 4kg.
  • wady rozwojowe: u dzieci matek z nierozpoznaną lub słabo kontrolowaną cukrzycą ciążową mogą występować wady rozwojowe m.in. wady serca, układu nerwowego, przewodu pokarmowego czy deformacje kończyn.
  • powikłania podczas porodu : wysoki poziom cukru we krwi może wywoływać przedwczesny poród, co zwiększa ryzyko wystąpienia niewydolności oddechowej u noworodka. Ze względu na zbyt dużą masę płodu, często nie może on urodzić się naturalnie, zatrzymuje się w kanale rodnym, co powoduje konieczność wykonania cesarskiego cięcia.
  • niski poziom cukru we krwi: zdarza się, że dzieci matek z cukrzycą ciążową mają niski poziom cukru we krwi krótko po urodzeniu, ponieważ ich własna produkcja insuliny jest wysoka, a nie otrzymują już glukozy od matki przez łożysko. Stwarza to ryzyko drgawek u noworodka, stąd niezmiernie ważne jest regularne karmienie oraz częsta kontrola poziomu cukru we krwi, i w razie potrzeby, jego podanie.

Wpływające na matkę:

  • stan przedrzucawkowy: wzrost ciśnienia krwi, któremu towarzyszy obecność białka w moczu. Poważne powikłanie, które niejednokrotnie stanowi wskazanie do wykonania cesarskiego cięcia.
  • problemy z układem moczowym: obserwuje się zwiększoną częstość występowania zakażeń dróg moczowych czy odmiedniczkowego zapalenia nerek.
  • rozwój cukrzycy typu 2 w przyszłości: U kobiet, u których w czasie ciąży stwierdzono cukrzycę, istnieje zwiększone ryzyko jej rozwoju po porodzie, stąd zalecane są regularne kontrole stanu gospodarki węglowodanowej w organizmie u lekarza endokrynologa.

Cukrzyca ciążowa norma

  • skierowanie na badanie poziomu cukru we krwi ciężarna otrzymuje rutynowo już na pierwszej wizycie u ginekologa. Oznaczenie glukozy we krwi żylnej na czczo musi wykonać najpóźniej do 10 tygodnia ciąży:
  • prawidłowy wynik glukozy na czczo to <92 mg/dl, wtedy ciężarną kieruje się na planowy test OGTT w przyszłości, między 24 a 28 tygodniem ciąży;
  • w wypadku uzyskania wyniku w przedziale 92-126mg/dl, wtedy ciężarną kieruje się na test OGTT od razu, niezwłocznie;
  • jeżeli wynik glukozy na czczo wynosi powyżej 126 mg/dl, wtedy występuje podejrzenie nie wykrytej wcześniej cukrzycy przedciążowej, co wymaga dalszej diagnostyki np. powtórzenia pomiaru glukozy na czczo kolejnego dnia.

Test OGTT składa się z 3 etapów: pomiaru glukozy na czczo, a potem wypicia w ciągu 5 minut roztworu 75 g bezwodnej glukozy rozpuszczonej w szklance. Po upływie 1 i 2 godzin ponownie pobiera się próbki krwi w celu oznaczenia stężenia cukru. Podwyższenie jego poziomu powyżej określonych wartości referencyjnych na każdym z etapów wymaga niezwłocznej konsultacji z lekarzem, gdyż stanowi podstawę rozpoznania cukrzycy ciążowej.

Cukrzyca ciążowa zalecenia

  • regularne monitorowanie poziomu cukru we krwi: kilka razy dziennie (co najmniej 4), w różnych okolicznościach.
  • zdrowa, zbilansowana dieta: dostarczanie odpowiedniej ilości kalorii w postaci warzyw, owoców, pełnowartościowych produktów.
  • regularna aktywność fizyczna: ćwiczenia obniżają poziom cukru we krwi, stymulując jego wykorzystywanie przez komórki i poprawiając ich wrażliwość na insulinę.
  • leczenie farmakologiczne: nieskuteczność wyżej wymienionych działań, skutkuje koniecznością przyjmowania insuliny w postaci podskórnych wstrzyknięć.
  • monitorowanie stanu płodu: częste kontrole w badaniu ultrasonograficznym.

INFORMACJEDowiedz się więcej:

Cukrzyca. Jakie są objawy cukrzycy?

 

Źródła: