AFP

Dowiedz się więcej

AFP (alfa-fetoproteina) jest białkiem wytwarzanym we wczesnym okresie ciąży przez hepatocyty (komórki wątroby) płodu i inne tkanki płodowe.

W zależności od wieku ciążowego alfa-fetoproteina może przenikać przez łożysko do krwiobiegu matki, a zatem poziom AFP jest podwyższony podczas ciąży.

Bardzo wysokie poziomy AFP są również obserwowane we krwi noworodków, które stopniowo maleją podczas pierwszego roku ich życia.

Badanie alfa-fetoproteinowy mierzy jego ilość we krwi. Służy jako wskaźnik obecności oraz zaawansowania ciąży. Uważany jest także za ważny marker wielu chorób nowotworowych, wywodzących się z tkanek zarodkowych, takich jak:

  • rak wątrobowokomórkowy
  • wątrobiaku zarodkowym
  • niektóre guzach przewodu pokarmowego,
  • nienasieniakowe guzy zarodkowe (tak zwane raki zarodkowe).

Wzrost AFP obserwuje się u ponad 70% pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym i u 50-70% pacjentów z guzami jądra niebędącymi nasieniakiem.

Oprócz nowotworów zaobserwowano zwiększone stężenia tego wskaźnika u pacjentów z przewlekłą łagodną chorobą wątroby, taką jak zapalenie wątroby i marskość wątroby.

Kiedy należy wykonać badanie AFP?

Badanie poziomu alfa-fetoproteiny zazwyczaj wykonuje się w celach takich jak:

  • diagnoza pierwotnego raka wątrobowokomórkowego
  • diagnoza guzów pochodzących z jąder i jajników (bez nasieniaka)
  • monitorowanie i śledzenie postępów leczenia pacjentów z guzami zarodkowymi i wątrobowokomórkowymi
  • badanie pacjentów z marskością wątroby w celu wczesnego wykrycia raka wątroby
  • obserwacja pacjentów z wysokim ryzykiem rozwoju nowotworów zarodkowych (pacjenci cierpiący na wnętrostwo, czyli niezstąpienie jąder z jamy brzusznej do worka mosznowego)
  • badanie przesiewowe w kierunku wad rozwojowych cewy nerwowej płodu podczas ciąży

U pacjentów z rakami zarodkowymi zaleca się badanie AFP w połączeniu z poziomem hormonu ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (hCG)

AFP cena | Kup badanie online

 

Kto powinien wykonać badanie AFP?

Zaleca się badanie poziomu alfa-fetoproteiny, jeśli występuje podejrzenie obecności któregoś z wyżej wymienionych stanów chorobowych, oraz jako małoinwazyjne badanie prenatalne w celu monitorowania przebiegu ciąży.

Zaleca się także badanie AFP w celu ewentualnego wczesnego wykrycia nawrotów raka, który został już zdiagnozowany i wyleczony. Mierząc poziomy alfa-fetoprotein, można także na bieżąco monitorować efekty leczenia.

Alfa-fetoproteina jest również przydatna w monitorowaniu pacjentów z marskością wątroby lub zapaleniem wątroby, ponieważ wzrost jej wartości można uznać za czynnik prognostyczny wczesnego początku raka wątroby.

Typowe dolegliwości raka wątrobowokomórkowego to:

  • ból i uczucie ciężkości w prawej górnej części brzucha
  • żółtaczka
  • utrata apetytu
  • nudności i wymioty
  • utrata masy ciała
  • łatwiejsza męczliwość i ogólny wzrost zmęczenia
  • gorączka

Przygotowanie do badania AFP

To badanie nie wymaga specjalnego przygotowania.

Materiał do badania

  • krew żylna

Sposób przeprowadzenia badania

  • immunochemiczny z detekcją elektrochemiluminescencyjną (ECLIA)

AFP norma

  • do 30 dni: 50-100 ng/ml
  • 1 -3 m-cy: 40-1000 ng/ml
  • 4 -12 m-cy: <12 ng/ml
  • 1 -18 lat: <12 ng/ml
  • >18 lat: <7 ng/ml

U kobiet w ciąży wartości są interpretowane zgodnie z wiekiem ciążowym

Noworodki wykazują bardzo wysokie wartości AFP (> 100 000 ng / ml), które gwałtownie zmniejszają się do <100 ng / ml od początku 5 miesiąca życia i osiągają wartości takie jak u osób dorosłych pod koniec pierwszego roku życia.

AFP wyniki

Podwyższony poziom alfa-fetoproteiny jest obserwowany w wielu nowotworach, zarówno złośliwych jak i łagodnych- wynika to z faktu wytwarzania tego białka przez same komórki nowotworu, skąd uwalniane jest ono do krwiobiegu.

Podwyższony poziom AFP jest ważnym markerem nowotworów wątroby – raka wątrobowokomórkowego i wątrobiaka.

W przebiegu 10-15% ciężkich chorób m.in. układu pokarmowego występuje wzrost stężenia alfa-fetoproteiny we krwi. Są to choroby takie jak:

  • marskość wątroby
  • ostre wirusowe zapalenie wątroby (WZW)
  • niedrożność dróg żółciowych
  • choroba alkoholowa wątroby
  • przewlekła niewydolność nerek

Podwyższony poziom AFP może być również oznaką nie-nasieniakowych guzów zarodkowych, takich jak zarodkowy rak jąder.

Jeśli miesiąc po operacji i usunięciu guza poziomy AFP nie powrócą do normy, jest to oznaką guza resztkowego – gdzie może wystąpić konieczność powtórnego przeprowadzenia operacji resekcji guza.

Zbyt wysokie poziomy AFP u kobiet w ciąży mogą świadczyć o występowaniu wad rozwojowych układu nerwowego u płodu. Z kolei zbyt niskie poziomy alfa-fetoproteiny wykazują duży związek ze wzrostem ryzyka obecności zespołu Downa u płodu.

Sprawdź jak przygotować się do badania:


Badanie krwi | jak się przygotować?

Materiał na badanie krwi powinno się pobierać na czczo, czyli z zachowaniem 8 – 12 godzinnej przerwy od czasu ostatniego posiłku. Zalecenie dotyczy wszystkich badań, ponieważ zmiany wywołane przyjęciem posiłku są trudne do przewidzenia, a uzyskane wartości interpretuje się wobec wartości referencyjnych ustalonych w standardowych warunkach.

W dniu poprzedzającym badanie krwi należy unikać obfitych i tłustych posiłków oraz spożywania alkoholu.

W dniu badania

Bezpośrednio przed badaniem krwi dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody.

Podobnie pora dnia może mieć wpływ na wiarygodność wyników badań. Zaleca się, pobieranie krwi w godzinach porannych (7:00 – 10:00). Jeżeli krew zostanie pobrana o innej porze dnia,  należy wziąć to pod uwagę interpretując uzyskane wyniki badań.

Bezpośrednio przed pobraniem wskazany jest 15 minutowy odpoczynek.

Badanie krwi a przyjmowane leki

W miarę możliwości badanie należy przeprowadzić przed przyjęciem porannej porcji leków, taką decyzję należy zawsze skonsultować z lekarzem.

Zawsze należy poinformować personel pobierający krew o przyjmowanych lekach, suplementach, preparatach ziołowych – zostanie to odnotowane podczas rejestracji.


Znajdź placówki Synevo w całej Polsce


Laboratorium
Warszawa

Laboratorium
Wrocław

Laboratorium
Łódź

Laboratorium
Gdańsk

Laboratorium
Poznań

Laboratorium
Bydgoszcz

Laboratorium
Kraków

Laboratorium
Katowice

Scroll Up