Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba zapalna, która obejmuje głównie stawy, co prowadzi do ich bólu i deformacji. Dotyka miliony osób na świecie, a jej przyczyny nie są do końca znane. Z artykułu dowiesz się, jakie są objawy tej choroby oraz dlaczego tak ważne jest wczesne jej rozpoznanie.
Reumatoidalne zapalenie stawów to choroba autoimmunologiczna, która powstaje poprzez nieprawidłowe działanie układu odpornościowego, atakującego zdrowe tkanki, głównie błonę maziową otaczającą stawy. RZS objawia się nie tylko bólem stawów, ale także przewlekłym zmęczeniem, a w skrajnych przypadkach może oddziaływać na inne narządy. Może prowadzić też do niepełnosprawności, a nawet przedwczesnej śmierci.
Przyczyny reumatoidalnego zapalenia stawów nie są do końca znane, ale uważa się, że są powiązane z pewnymi czynnikami, tj.:
Warto wiedzieć:
Objawy reumatoidalnego zapalenia stawów mogą się objawiać:
Najważniejsze badania w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów to:
Zajęcie stawów
– 1 duży staw – 0 pkt
– 2 – 10 dużych stawów – 1 pkt
– 1 – 3 małych stawów (z zajęciem dużych stawów albo bez) – 2 pkt
– 4 – 10 małych stawów (z zajęciem dużych stawów albo bez) – 3 pkt
– > 10 stawów (w tym ≥ 1 mały staw) – 5 pkt
Serologia (konieczny jest wynik ≥ 1 testu)
– RF i ACPA ujemne – 0 pkt
– RF lub ACPA obecne w niskim mianie – 2 pkt
– RF lub ACPA obecne w wysokim mianie – 3 pkt
Wskaźniki ostrej fazy (konieczny jest wynik ≥ 1 testu)
– stężenie CRP w normie i OB w normie – 0 pkt
– stężenie CRP zwiększone lub OB przyspieszone – 1 pkt
Czas trwania objawów
– < 6 tyg. – 0 pkt
– ≥ 6 tyg. – 1 pkt
Należy dodać liczbę punktów z każdej kategorii. Minimum 6 pkt wyznacza RZS.
Wczesne rozpoznanie reumatoidalnego zapalenia stawów i szybkie rozpoczęcie leczenia ma na celu remisję kliniczną lub chociaż wpływ na małą aktywność choroby. Terapia RZS obejmuje metody, takie jak:
– Leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh) – to podstawowe leki w leczeniu RZS, zapobiegają lub opóźniają zmiany destrukcyjne w stawach. Dzieli się je na: syntetyczne (m.in. metotreksat, leflunomid, sulfasalazyna, hydroksychlorochina) oraz biologiczne (m.in. adalimumab, certolizumab, etanercept, infliksymab, tocilizumab, abatacept).
– Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NSLPZ) w celu doraźnego łagodzenia bólu i redukcji stanu zapalnego. Stosowane jako leki wspomagające, ponieważ nie spowalniają przebiegu choroby.
– Glikokortykosteroidy (GKS) – przeważnie stosowane na początku choroby lub w stanach jej zaostrzeń. Ze względu na wiele działań niepożądanych, powinno się jak najszybciej minimalizować dawki oraz stosować przez jak najkrótszy czas. Można je też podawać bezpośrednio do stawu.
– Kinezyterapia – zwiększa siłę mięśni, poprawia zakresu ruchu i ogólnej wydolności (np. pływanie, jazda na rowerze, chodzenie).
– Fizykoterapia – działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie i rozluźniająco na mięśnie. Może to być elektroterapia, laseroterapia, termoterapia, krioterapia, balneoterapia, masaże.
– Wsparcie psychologiczne – RZS może powodować frustrację, a nawet depresję. Terapia psychologiczna może pomóc w poprawie samopoczucia chorego.
Reumatoidalne zapalenie stawów wymaga indywidualnego podejścia. Celem leczenia jest zahamowanie choroby, opanowanie bólu, kontrolowanie stanu zapalnego, usprawnienie stawów. Wybór terapii zależy od zaawansowania choroby oraz reakcji na wcześniejsze leczenie.
Źródła:
