yandex pixel
Menu
Zamknijzamknij

Wyszukiwarka

Ostatnio wyszukiwane

Popularne

Wapń

Bez kategorii 9 sierpnia 2017

Wapń obok fosforanów jest podstawowym badaniem w diagnostyce zaburzeń metabolizmu kostnego. Jest też niezbędny w wielu procesach i przemianach ustrojowych. Zarówno nadmiar (hiperkalcemia) jak i niedobór (hipokalcemia) mogą być przyczyną zaburzeń metabolizmu oraz być objawem różnych chorób.

Wapń badanie

Wapń w organizmie

Wapń jest istotnym składnikiem tkanki kostnej. Jest niezbędny w procesach krzepnięcia krwi, przewodnictwie nerwowym oraz skurczu mięśni gładkich i szkieletowych. Wchodzi w skład wszystkich błon komórkowych oraz organelli subkomórkowych. Wpływa w istotny sposób na aktywność różnych enzymów. Niemal cały znajduje się w przestrzeni pozakomórkowej (99,85% w kościach, 0,05% w płynie pozakomórkowym). Płyn śródkomórkowy zawiera 0,1% ogólnoustrojowego wapnia. Tylko 1% wapnia odkładającego się w kościach jest szybko wymienialny. W stanach fizjologicznych poziom wapnia w surowicy (kalcemia) jest interakcją trzech procesów: wchłaniania z przewodu pokarmowego, wydalania z moczem lub kałem, odkładania lub uruchomienia w kościach.

Wapń wydalanie

Wapń zawarty w pokarmach w większości jest wydalany z kałem, a około 1/3 jest resorbowana w jelitach. Wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego zależy od jego zawartości w pokarmach i w warunkach małej podaży może wzrosnąć. Jest to uzależnione od 1,25-dihydroksycholekalcyferolu (1,25(OH)2D3, parathormonu i kalcytoniny, które zwiększają wchłanianie wapnia. Glikokortykoidy hamują wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego. Wydzielanie tych hormonów jest ściśle uzależnione od stężenia wapnia i fosforanów w surowicy oraz innych czynników. Wydalanie wapnia z moczem zależy od wielkości przesączania kłębkowego, kalcemii oraz czynników hormonalnych i humoralnych. W kłębuszkach nerkowych przesącza się około 60% wapnia zjonizowanego zawartego w osoczu. W warunkach fizjologicznych 99% przesączonego wapnia ulega resorpcji zwrotnej w kanalikach nerkowych, 1% jest wydalany z moczem. 

Wapń w surowicy

Prawidłowo wapń występuje w surowicy w trzech postaciach: jako wapń zjonizowany (około 50% ), jako związany ze związkami drobnocząsteczkowymi (cytryniany, fosforany, siarczany itp.) około 17% oraz jako wapń związany z białkami, głównie z albuminą lub również z globulinami (41%), który jest nierozpuszczalny i nie przesącza się w kłębkach nerkowych. Wyłącznie frakcja wapnia zjonizowanego jest aktywna biologicznie. Ogólne stężenie wapnia w surowicy zależy od wieku, płci i pory roku.

Podwyższony wapń

Przyczyną hiperkalcemii może być nadmierne wchłanianie z przewodu pokarmowego (przedawkowanie witaminy D lub A, niedobór glikokortykoidów), wzmożone uwalnianie z kości (nowotwory, pierwotna nadczynność przytarczyc, przyjmowanie soli litu, długotrwałe unieruchomienie), zmniejszone wydalanie z moczem, ziarniaki (sarkoidoza). Hipokalcemia wynika z niedoczynności przytarczyc (zmniejszone uwalniania wapnia z kości), zaburzeń gospodarki witaminy D, hipoalbuminemii, upośledzenia wchłaniania z przewodu pokarmowego lub małej podaży, nadmiernego odkładania się wapnia w tkankach, hiperfosfatemii, nadmiernego wydalania z moczem (ostra i przewlekła choroba nerek), niedoboru magnezu lub podawania leków zmniejszających stężenie wapnia w surowicy.

Zmniejszone wydalanie z moczem występuje w zapaleniu kłębuszków nerkowych, zespole nerczycowym, zasadowicy metabolicznej, po lekach (diuretyki tiazydowe) oraz w stanach chorobowych przebiegających z hipokalcemią. Do hiperkalciurii dochodzi w nadczynności przytarczyc, przy defektach kanalików nerkowych dotyczących resorpcji wapnia i fosforanów, kwasicy metabolicznej, przy nieprawidłowym żywieniu (nadmierna podaż białek, glukozy, sodu lub w głodzeniu), po lekach (furosemid, diuretyki osmotyczne, etanol), w stanach z hiperkalcemią. 

Dostępne badania:

  • Wapń całkowity
  • Wapń wydalanie
  • Wapń w płynach ustrojowych
  • Wapń skorygowany
  • Wapń zjonizowany

Czy ten artykuł był pomocny?

Sprawdź jak przygotować się do badania:

  • Badanie krwi | jak się przygotować?

    Materiał na badanie krwi powinno się pobierać na czczo, czyli z zachowaniem 8 - 12 godzinnej przerwy od czasu ostatniego posiłku. Zalecenie dotyczy wszystkich badań, ponieważ zmiany wywołane przyjęciem posiłku są trudne do przewidzenia, a uzyskane wartości interpretuje się wobec wartości referencyjnych ustalonych w standardowych warunkach.

    W dniu poprzedzającym badanie krwi należy unikać obfitych i tłustych posiłków oraz spożywania alkoholu.

    W dniu badania

    Bezpośrednio przed badaniem krwi dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody.

    Podobnie pora dnia może mieć wpływ na wiarygodność wyników badań. Zaleca się, pobieranie krwi w godzinach porannych (7:00 - 10:00). Jeżeli krew zostanie pobrana o innej porze dnia,  należy wziąć to pod uwagę interpretując uzyskane wyniki badań.

    Bezpośrednio przed pobraniem wskazany jest 15 minutowy odpoczynek.

    Badanie krwi a przyjmowane leki

    W miarę możliwości badanie należy przeprowadzić przed przyjęciem porannej porcji leków, taką decyzję należy zawsze skonsultować z lekarzem.

    Zawsze należy poinformować personel pobierający krew o przyjmowanych lekach, suplementach, preparatach ziołowych - zostanie to odnotowane podczas rejestracji.

Sprawdź również