Badanie cystatyna C
Badanie poziomu cystatyny C to badanie laboratoryjne, które pozwala precyzyjnie ocenić funkcję nerek i szybkość przesączania kłębuszkowego (GFR), będąc czulszym i dokładniejszym wskaźnikiem wczesnego uszkodzenia nerek niż tradycyjne badanie kreatyniny – szczególnie u pacjentów, u których wynik kreatyniny może być zaburzony przez masę mięśniową, wiek czy stan odżywienia.
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
Krótki opis badania
Badanie cystatyny C to badanie krwi, które mierzy stężenie cystatyny C – małocząsteczkowego białka produkowanego w stałym tempie przez wszystkie komórki jądrzaste organizmu i swobodnie przesączanego przez kłębuszki nerkowe – będącego jednym z najdokładniejszych endogennych markerów filtracji kłębuszkowej dostępnych w rutynowej diagnostyce laboratoryjnej. W odróżnieniu od kreatyniny, stężenie cystatyny C nie zależy od masy mięśniowej, płci, wieku ani stanu odżywienia pacjenta, co czyni ją szczególnie wartościowym wskaźnikiem czynności nerek u osób starszych, dzieci, pacjentów z sarkopenią, otyłością, marskością wątroby i innymi stanami wpływającymi na metabolizm kreatyniny. Badanie jest zalecane przy podejrzeniu wczesnego uszkodzenia nerek, monitorowaniu przewlekłej choroby nerek, ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego oraz u pacjentów przyjmujących leki nefrotoksyczne.
Cena
Koszt badania zaczyna się od 88.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.
Czas oczekiwania na wynik
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 3 dni. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Jak odebrać wynik?
- Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Przygotowanie do badania
Badanie poziomu cystatyny C nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:
- Badanie najlepiej wykonać rano, na czczo.
- Przed badaniem można wypić maksymalnie 1 szklankę niegazowanej wody.
- Przed badaniem należy unikać nadmiernego wysiłku fizycznego.
- Przed badaniem należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach – kortykosteroidy, leki immunosupresyjne i niektóre inne substancje mogą wpływać na stężenie cystatyny C we krwi.
- Przed badaniem należy poinformować lekarza o chorobach tarczycy, ponieważ zarówno nadczynność jak i niedoczynność tarczycy mogą wpływać na poziom cystatyny C niezależnie od funkcji nerek.
Czym jest cystatyna C?
Cystatyna C (Cystatin C) to małocząsteczkowe białko z rodziny inhibitorów proteaz cysteinowych o masie cząsteczkowej około 13 kDa, kodowane przez gen CST3 i produkowane w stałym tempie przez wszystkie komórki jądrzaste organizmu niezależnie od płci, wieku, masy mięśniowej i stanu odżywienia.
Stężenie cystatyny C we krwi zależy głównie od GFR (współczynnik przesączania kłębuszkowego).
Zwiększa się wcześniej niż stężenie kreatyniny, dzięki czemu jest czulszym wskaźnikiem przy zmniejszaniu GFR.
Rola cystatyny C w organizmie
Cystatyna C pełni w organizmie rolę endogennego inhibitora proteaz cysteinowych – enzymów odpowiedzialnych za degradację białek – regulując ich aktywność i chroniąc tkanki przed nadmierną proteolizą, co ma znaczenie w procesach zapalnych, apoptozy i remodelingu tkanek. Jako wszechobecny inhibitor proteaz cystatyna C uczestniczy w regulacji procesów immunologicznych, neuroprotekcji oraz modulacji odpowiedzi zapalnej, a jej rola wykracza poza funkcję markera nerkowego – badania sugerują jej udział w patogenezie chorób neurodegeneracyjnych, miażdżycy i nowotworów. Jednak kluczowym zastosowaniem klinicznym cystatyny C jest jej rola jako markera filtracji kłębuszkowej – stałe tempo produkcji przez wszystkie komórki jądrzaste organizmu i zależność jej stężenia we krwi wyłącznie od sprawności filtracji nerkowej sprawia, że wzrost cystatyny C we krwi jest bezpośrednim i czułym wskaźnikiem upośledzenia czynności nerek, wykrywanym wcześniej niż wzrost kreatyniny.
Na czym polega badanie?
Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego, najlepiej w godzinach porannych i na czczo. Materiał trafia następnie do laboratorium diagnostycznego, gdzie doświadczeni specjaliści przy użyciu metody immunoturbidymetrycznej lub nefelometrycznej oznaczają stężenie cystatyny C w surowicy krwi, a uzyskany wynik może być następnie wykorzystany do obliczenia szacowanego współczynnika przesączania kłębuszkowego (eGFR) przy użyciu równania CKD-EPI opartego na cystatynie C, które dostarcza dokładniejszej oceny czynności nerek niż klasyczne równania oparte na kreatyninie.
Normy
Dorośli: 0,62–1,11 mg/l
Pamiętaj, że wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na zastosowane metody analityczne. Interpretację wyników zawsze pozostaw lekarzowi.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy choroby tarczycy wpływają na wynik badania cystatyny C?
Tak – zarówno nadczynność, jak i niedoczynność tarczycy mogą zmieniać poziom cystatyny C we krwi niezależnie od stanu nerek. Przy nadczynności tarczycy poziom cystatyny C może być fałszywie podwyższony, a przy niedoczynności – obniżony. Dlatego przed wykonaniem badania warto poinformować lekarza o chorobach tarczycy, aby mógł prawidłowo zinterpretować wynik.
Czy badanie cystatyny C jest zalecane u osób starszych?
Tak – i właśnie u seniorów jest ono szczególnie przydatne. U osób starszych kreatynina – najczęściej używany wskaźnik czynności nerek – może być fałszywie niska ze względu na mniejszą masę mięśniową, maskując problemy z nerkami. Cystatyna C nie zależy od masy mięśniowej, dlatego dokładniej ocenia, jak sprawnie pracują nerki u osób starszych.
Czy podwyższona cystatyna C zawsze oznacza chorobę nerek?
Nie zawsze. Choć podwyższona cystatyna C najczęściej wskazuje na osłabioną pracę nerek, jej poziom może wzrastać również przy nadczynności tarczycy, stosowaniu kortykosteroidów lub niektórych leków immunosupresyjnych. Dlatego wynik zawsze należy skonsultować z lekarzem, który oceni go w kontekście całości stanu zdrowia pacjenta.
Akcja Profilaktyczna
Tylko dziś
-25%
na wszystkie badania i pakiety
kod: KW25
Kod ważny do 19.04.2026
Akcja Profilaktyczna
do -30%
na zamówienie z 5+ badaniami
4 badania - zniżka 20%
5+ badań - zniżka 30%
kod: KW5
Kod ważny do 09.04.2026