Badanie dysmutaza ponadtlenkowa
Badanie aktywności dysmutazy ponadtlenkowej (SOD) to badanie laboratoryjne, które pozwala ocenić sprawność jednego z najważniejszych enzymów antyoksydacyjnych organizmu, wykrywając zaburzenia obrony przed stresem oksydacyjnym i pomagając w diagnostyce chorób związanych z nadmiernym uszkodzeniem komórek przez wolne rodniki.
Od 20 lat badamy Twoją krew.
Krótki opis badania
Badanie dysmutazy ponadtlenkowej (SOD – Superoxide Dismutase) to badanie krwi, które mierzy aktywność tego kluczowego enzymu antyoksydacyjnego – pierwszej linii obrony organizmu przed toksycznym działaniem wolnych rodników tlenowych. SOD katalizuje dismutację rodnika ponadtlenkowego do nadtlenku wodoru i tlenu cząsteczkowego, chroniąc komórki przed uszkodzeniem oksydacyjnym, a jej niedobór lub nadmierna aktywność są związane z rozwojem wielu chorób – nowotworów, chorób neurodegeneracyjnych, chorób sercowo-naczyniowych oraz chorób autoimmunologicznych. Badanie jest szczególnie zalecane osobom z podejrzeniem nasilonego stresu oksydacyjnego, chorobami przewlekłymi, narażeniem na toksyny środowiskowe oraz w ramach diagnostyki chorób związanych z zaburzeniami równowagi oksydacyjno-antyoksydacyjnej.
Cena
Koszt badania zaczyna się od 102.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.
Jak odebrać wynik?
- Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Przygotowanie do badania
Badanie aktywności dysmutazy ponadtlenkowej nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:
- Badanie należy wykonać rano, na czczo.
- Przed badaniem można wypić maksymalnie 1 szklankę niegazowanej wody.
- Przed badaniem należy unikać nadmiernego wysiłku fizycznego.
- Przed badaniem należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach, suplementach antyoksydacyjnych i preparatach zawierających cynk, miedź lub mangan, ponieważ pierwiastki te są kofaktorami SOD i mogą wpływać na jej aktywność.
Czym jest dysmutaza ponadtlenkowa?
Dysmutaza ponadtlenkowa (SOD) jest enzymem o silnych właściwościach przeciwutleniających. Przeciwdziała wolnym rodnikom oraz stresowi oksydacyjnemu, a tym samym zapobiega wywoływanym przez nie mutacjom, nowotworom, zmianom metabolicznym i starzeniu się organizmu. Dysmutaza ponadtlenkowa ma działanie ochronne na układ krążenia, przeciwzapalne, przeciwnotworowe a także protekcyjne na układ nerwowy. Niedobór tego enzymu może zatem predyspnować do występowania wielu schorzeń.
Rola dysmutaza ponadtlenkowej w organizmie
Dysmutaza ponadtlenkowa pełni kluczową rolę jako pierwsza linia enzymatycznej obrony antyoksydacyjnej organizmu – katalizuje reakcję dismutacji rodnika ponadtlenkowego (O₂•⁻) do nadtlenku wodoru (H₂O₂) i tlenu cząsteczkowego (O₂), neutralizując jeden z najbardziej reaktywnych i toksycznych wolnych rodników powstających podczas normalnego metabolizmu komórkowego i w odpowiedzi na czynniki stresowe. Produkt reakcji – nadtlenek wodoru – jest następnie neutralizowany przez kolejne enzymy antyoksydacyjne, katalazę i peroksydazę glutationową, tworząc zintegrowany system ochrony komórkowej przed stresem oksydacyjnym, który chroni DNA, białka, lipidy błon komórkowych i inne struktury komórkowe przed uszkodzeniem przez reaktywne formy tlenu. Prawidłowa aktywność SOD jest niezbędna dla utrzymania równowagi oksydacyjno-antyoksydacyjnej organizmu – jej niedobór prowadzi do nasilonego stresu oksydacyjnego i uszkodzenia komórek, co jest związane z przyspieszonym starzeniem się organizmu, rozwojem chorób neurodegeneracyjnych (choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, ALS), chorób sercowo-naczyniowych, nowotworów oraz chorób autoimmunologicznych.
Na czym polega badanie?
Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego, najlepiej w godzinach porannych i na czczo. Materiał trafia następnie do laboratorium diagnostycznego, gdzie doświadczeni specjaliści przy użyciu metody spektrofotometrycznej lub kolorymetrycznej oznaczają aktywność dysmutazy ponadtlenkowej w erytrocytach lub osoczu krwi, oceniając sprawność enzymatycznej obrony antyoksydacyjnej organizmu.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy alkohol wpływa na wynik badania SOD?
Tak, spożycie alkoholu może istotnie wpływać na wynik badania dysmutazy ponadtlenkowej. Jednorazowe spożycie alkoholu może przejściowo zwiększać produkcję wolnych rodników i nasilać stres oksydacyjny, co prowadzi do zwiększonego zużycia SOD i może przejściowo obniżać jej aktywność w komórkach. Przewlekłe nadużywanie alkoholu natomiast prowadzi do znacznego nasilenia stresu oksydacyjnego w wątrobie i innych narządach, stopniowego wyczerpywania rezerw enzymatycznych obrony antyoksydacyjnej oraz zaburzeń metabolizmu cynku i miedzi – kofaktorów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania SOD – co może prowadzić do trwałego obniżenia aktywności tego enzymu. Dlatego przed badaniem zaleca się powstrzymanie się od spożycia alkoholu przez co najmniej 48 godzin, a osoby przewlekle nadużywające alkoholu powinny poinformować lekarza o swoich nawykach, aby wynik badania mógł być prawidłowo zinterpretowany.
Czy palenie papierosów wpływa na wynik badania SOD?
Tak, palenie papierosów ma bezpośredni i istotny wpływ na aktywność dysmutazy ponadtlenkowej. Dym tytoniowy zawiera tysiące reaktywnych substancji chemicznych i wolnych rodników, które powodują znaczne nasilenie stresu oksydacyjnego w organizmie – w odpowiedzi na chroniczne narażenie na dym tytoniowy organizm zwiększa produkcję SOD jako mechanizm obronny, jednak przy długotrwałym paleniu rezerwy enzymatyczne mogą zostać wyczerpane, prowadząc do paradoksalnego obniżenia aktywności SOD u nałogowych palaczy. Przed badaniem zaleca się powstrzymanie się od palenia papierosów przez co najmniej kilka godzin, a lekarz interpretujący wynik powinien być poinformowany o nałogu palenia pacjenta – aktywność SOD u palaczy może być trudna do interpretacji bez uwzględnienia stopnia narażenia na dym tytoniowy i czasu trwania nałogu.
Czy badanie SOD jest zalecane u osób starszych?
Tak, badanie dysmutazy ponadtlenkowej może być szczególnie wartościowe u osób starszych, ponieważ wraz z wiekiem dochodzi do fizjologicznego obniżenia aktywności enzymów antyoksydacyjnych – w tym SOD – co jest jednym z kluczowych mechanizmów przyspieszających procesy starzenia się komórek i tkanek oraz zwiększających podatność na choroby związane ze stresem oksydacyjnym. U osób starszych obniżona aktywność SOD może być związana z podwyższonym ryzykiem rozwoju chorób neurodegeneracyjnych – takich jak choroba Alzheimera i choroba Parkinsona – chorób sercowo-naczyniowych, nowotworów oraz chorób autoimmunologicznych, których częstość znacząco wzrasta wraz z wiekiem. Badanie SOD u osób starszych może dostarczyć cennych informacji o stanie równowagi oksydacyjno-antyoksydacyjnej organizmu i pomóc lekarzowi w indywidualnym doborze strategii profilaktycznych – takich jak odpowiednia dieta bogata w antyoksydanty, suplementacja oraz modyfikacja stylu życia – mających na celu spowolnienie procesów starzenia i zmniejszenie ryzyka chorób związanych ze stresem oksydacyjnym.