Badanie kwas foliowy witamina B9
Badanie poziomu kwasu foliowego (witaminy B9) to badanie laboratoryjne, które pozwala ocenić stężenie tej witaminy w organizmie i wykryć jej niedobór, mogący prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej, zaburzeń układu nerwowego oraz wad cewy nerwowej u rozwijającego się płodu.
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
Badanie kwasu foliowego to badanie krwi, które mierzy stężenie folianów – witaminy z grupy B9 – w surowicy lub erytrocytach pacjenta. Kwas foliowy odgrywa kluczową rolę w syntezie DNA, podziale komórkowym, produkcji czerwonych krwinek oraz prawidłowym rozwoju układu nerwowego płodu, dlatego jego odpowiedni poziom jest szczególnie istotny u kobiet w ciąży i planujących ciążę. Badanie jest zalecane osobom z niedokrwistością, zaburzeniami neurologicznymi, chorobami przewodu pokarmowego, stosującym niektóre leki oraz kobietom w wieku rozrodczym.
Cena
Koszt badania zaczyna się od 61.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.
Czas oczekiwania na wynik
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Czas może się różnić w zależności od lokalizacji Punktu Pobrań. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Jak odebrać wynik?
- Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Przygotowanie do badania
Badanie poziomu kwasu foliowego nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:
- Badanie najlepiej wykonać rano, na czczo.
- Przed badaniem można wypić maksymalnie 1 szklankę niegazowanej wody.
- Przed badaniem należy unikać nadmiernego wysiłku fizycznego.
- Przed badaniem należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach i suplementach, ponieważ niektóre z nich – w szczególności metotreksat, leki przeciwpadaczkowe oraz suplementy kwasu foliowego – mogą istotnie wpływać na jego stężenie we krwi.
- Jeśli badanie odbywa się w celu monitorowania efektu określonej terapii, pożądane jest, aby próbkę pobrać przed każdym podaniem kwasu foliowego i witaminy B12 lub transfuzją krwi.
Czym jest kwas foliowy?
Kwas foliowy (witamina B9) jest ważnym czynnikiem niezbędnym do prawidłowego wzrostu i funkcjonowania wszystkich komórek w ciele, a także w procesie tworzenia czerwonych krwinek.
Odpowiednie spożycie tej witaminy ma kluczowe znaczenie we wczesnej ciąży, ponieważ jej niedobór w tym okresie może prowadzić do wrodzonych wad mózgu i rdzenia kręgowego u płodu.
Kwas foliowy dostarczamy głównie z pożywieniem. Bogate w foliany są: zielone warzywa liściaste (jednak w 90% ulegają zniszczeniu podczas ich gotowania w dużej ilości wody), orzechy, mięso, wątroba, drożdże. Gromadzimy go w wątrobie, zapasy wystarczają zwykle na około 4 miesiące. Syntetyczna witamina B9 istnieje jako suplement diety lub występuje w wzbogaconej żywności, takiej jak płatki zbożowe i makaron.
Niewystarczające spożycie witaminy B9 z jedzeniem może prowadzić do niedoboru. Proces można również zaobserwować u pacjentów z przewlekłą zapalną chorobą jelit, zaburzeniami wchłaniania składników odżywczych.
Niedobór witaminy B9 u dorosłych prowadzi do rozwoju niedokrwistości megaloblastycznej i zwiększa ryzyko rozwoju choroby sercowo-naczyniowej.
Zalecane dzienne spożycie witaminy B9 wynosi 400 mikrogramów.
Kwas foliowy badanie – kiedy wykonać?
Poziomy kwasu foliowego w surowicy są badane w celu znalezienia przyczyny niedokrwistości lub neuropatii, oceny stanu odżywienia i monitorowania efektu leczenia witaminą B9 lub witaminą B12.
Aby ustalić przyczynę niedokrwistości megaloblastycznej, zaleca się jednoczesne monitorowanie poziomu kwasu foliowego i witaminy B12 w surowicy. Ponieważ ich niedobór daje podobne objawy, by zróżnicować którego składnika brakuje, można oznaczyć poziomy homocysteiny i kwasu metylomalonowego.
Kwas foliowy badanie – kto powinien wykonać
Każdy pacjent prezentujący objawy niedoboru kwasu foliowego, które obejmują:
- zaparcia lub biegunki;
- obrzęknięty czerwony język;
- krwawiące dziąsła;
- brak apetytu;
- łatwa męczliwość;
- bóle głowy;
- drętwienie kończyn;
- trudności w chodzeniu;
- utrata pamięci.
Dodatkowo w sytuacji podejrzenia niedokrwistości, objawiającej się:
- niezwykle bladą skórą;
- zawrotami głowy;
- skłonnościami do upadku;
- słabością fizyczną;
- przyspieszonym tętnem;
- dusznością.
Jeśli została zdiagnozowana choroba jelit (np. Leśniowskiego-Crohna), może być konieczne regularne wykonywanie tego testu.
Badanie poziomu kwasu foliowego jest również zalecane osobom z przewlekłą chorobą wątroby, nadużywającym alkoholu i osobom starszym z objawami niedożywienia. Ponadto kontrola stężenia witaminy B9 jest szczególnie ważna u kobiet planujących ciążę, a potem w jej trakcie.
Materiał do badania
- krew żylna
Metoda badania
- immunochemiczna z elektrochemiluminescencją (ECLIA)
Kwas foliowy niedobór
Niedobór kwasu foliowego może być spowodowany następującymi czynnikami:
- niezdrowa dieta: alkoholizm, dieta pełnotłusta bez dodatku kwasu foliowego u dzieci, ograniczona dieta w chorobie fenyloketonurii, osoby starsze z niedożywieniem, anoreksja
- upośledzone wchłanianie składników odżywczych: celiakia , choroba Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, przetoki jelitowe, chirurgiczne skrócenie jelita
- zwiększone zapotrzebowanie: ciąża, laktacja, wcześniactwo, dojrzewanie, przewlekła niedokrwistość hemolityczna, białaczka, rak z przerzutami, nadczynność tarczycy, złuszczające zapalenie skóry
- zwiększone straty: przewlekłe dializy, stany gorączkowe, posocznica
- przewlekła choroba wątroby
- przyjmowanie leków i toksyn: alkohol, sulfasalazyna, leki przeciwdrgawkowe, zmniejszające kwasotę żołądka, metotreksat, biseptol, pirymetamina, doustne środki antykoncepcyjne
Kwas foliowy nadmiar:
Nadmiar kwasu foliowego w surowicy może być spowodowany:
- nadmiernym spożyciem, przestrzeganiem diety ściśle wegetariańskiej
- niedoborem witaminy B12
- poważnym niedoborem żelaza
- zwiększonym tworzeniem kwasu foliowego przez bakterie jelita.
Rola kwasu foliowego w organizmie
Kwas foliowy, znany również jako witamina B9, odgrywa kluczową rolę w syntezie i naprawie DNA oraz podziale komórkowym – jest niezbędny do prawidłowego tworzenia się nowych komórek, co czyni go szczególnie istotnym w okresach intensywnego wzrostu, takich jak ciąża, niemowlęctwo i adolescencja. Witamina ta jest niezbędna do produkcji czerwonych krwinek w szpiku kostnym oraz prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, a jej odpowiedni poziom w pierwszych tygodniach ciąży ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego zamknięcia cewy nerwowej płodu, zapobiegając poważnym wadom wrodzonym, takim jak rozszczep kręgosłupa czy bezmózgowie. Ponadto kwas foliowy uczestniczy w metabolizmie homocysteiny – aminokwasu, którego podwyższony poziom jest niezależnym czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych – oraz wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego i procesy detoksykacji organizmu.
Na czym polega badanie?
Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego, najlepiej w godzinach porannych i na czczo. Materiał trafia następnie do laboratorium diagnostycznego, gdzie doświadczeni specjaliści oznaczają stężenie kwasu foliowego w surowicy krwi lub erytrocytach, oceniając czy znajduje się ono w prawidłowym przedziale referencyjnym dla danego pacjenta.
Kwas foliowy norma
- 3,1 – 17,5 ng/ml
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy alkohol wpływa na wynik badania kwasu foliowego?
Tak, spożycie alkoholu ma istotny wpływ na poziom kwasu foliowego w organizmie. Alkohol upośledza wchłanianie kwasu foliowego w jelicie cienkim, przyspiesza jego wydalanie z moczem oraz zaburza jego metabolizm w wątrobie, co prowadzi do stopniowego wyczerpywania zapasów tej witaminy w organizmie. Dlatego osoby nadużywające alkoholu są szczególnie narażone na niedobór kwasu foliowego, a przed badaniem zaleca się powstrzymanie się od spożycia alkoholu przez co najmniej 24–48 godzin, aby wynik był jak najbardziej wiarygodny.
W jakich produktach spożywczych znajduje się najwięcej kwasu foliowego?
Najbogatszymi źródłami kwasu foliowego w diecie są zielone warzywa liściaste, takie jak szpinak, jarmuż, sałata, brokuły i szparagi, a także rośliny strączkowe – fasola, soczewica, ciecierzyca i groch. Znaczące ilości kwasu foliowego zawierają również wątróbka drobiowa i wołowa, jaja, orzechy, nasiona słonecznika, awokado oraz produkty pełnoziarniste, a wiele produktów spożywczych – takich jak płatki śniadaniowe czy mąka – jest dodatkowo wzbogacanych folianami. Warto pamiętać, że kwas foliowy jest witaminą wrażliwą na wysoką temperaturę, dlatego długotrwałe gotowanie warzyw znacząco obniża jego zawartość – najlepiej spożywać je na surowo lub krótko blanszowane.
Jaka jest różnica między kwasem foliowym a folianami?
Foliany to naturalna forma witaminy B9 występująca w produktach spożywczych, natomiast kwas foliowy to syntetyczna forma tej witaminy, stosowana w suplementach diety i produktach wzbogacanych. Główna różnica między nimi polega na biodostępności – kwas foliowy z suplementów wchłania się znacznie lepiej niż foliany z pożywienia, jednak aby mógł być wykorzystany przez organizm, musi zostać przekształcony do aktywnej formy przy udziale odpowiednich enzymów. Warto wiedzieć, że część populacji posiada genetycznie uwarunkowane zaburzenia tego przekształcenia (mutacja genu MTHFR), co może utrudniać prawidłowe wykorzystanie kwasu foliowego i wymagać suplementacji jego aktywną formą – metafolianami.
Akcja Profilaktyczna
Tylko dziś
-25%
na wszystkie badania i pakiety
kod: KW25
Kod ważny do 19.04.2026
Akcja Profilaktyczna
do -30%
na zamówienie z 5+ badaniami
4 badania - zniżka 20%
5+ badań - zniżka 30%
kod: KW5
Kod ważny do 09.04.2026