Badanie kwas foliowy witamina B9
Badanie poziomu kwasu foliowego (witaminy B9) to badanie laboratoryjne, które pozwala ocenić stężenie tej witaminy w organizmie i wykryć jej niedobór, mogący prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej, zaburzeń układu nerwowego oraz wad cewy nerwowej u rozwijającego się płodu.
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
Krótki opis badania
Witamina B9 wykazuje się dużą aktywnością biologiczną i ma istotny wpływ na metabolizm komórek organizmu, a jej niedobór powoduje zaburzenia procesów metabolicznych i może prowadzić do upośledzenia wzrostu i rozwoju organizmu. Badanie skierowane jest do osób z objawami niedokrwistości, kobiet planujących ciążę lub będących w pierwszym trymestrze, pacjentów z zaburzeniami wchłaniania i podejrzeniem chorób układu pokarmowego.
Cena
Koszt badania zaczyna się od 63.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.
Czas oczekiwania na wynik
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Jak odebrać wynik?
- Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Jak się przygotować do badania?
Przed badaniem warto przygotować się tak, by wynik jak najlepiej odzwierciedlał rzeczywisty stan organizmu. Oznacza to konieczność stosowania się do kilku podstawowych zasad:
- Krew należy pobrać na czczo (minimum 8 godzin przerwy od ostatniego posiłku).
- Unikaj alkoholu i suplementów z kwasem foliowym na 2–3 dni przed badaniem (chyba, że lekarz zaleci inaczej).
- Poinformuj personel o wszystkich przyjmowanych lekach oraz suplementach, zwłaszcza antykoncepcyjnych, przeciwpadaczkowych i biotynie.
Pamiętaj: prawidłowe przygotowanie do badania pomaga uzyskać wiarygodny wynik.
Czym jest kwas foliowy (witamina B9)?
Kwas foliowy należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie. Składa się z:
- z zasady p-terydynowej (6-metylopteryny),
- kwasu p-aminobenzoesowego (PABA),
- kwasu glutaminowego.
Witamina B9 odpowiada za prawidłowy przebieg procesów podziału komórek, syntezę DNA i RNA oraz reakcje metylacji, które warunkują stabilność materiału genetycznego i sprawne funkcjonowanie komórek.
Wchłanianie folianów (naturalnych pochodnych kwasu foliowego) odbywa się głównie w dwunastnicy i jelicie czczym dzięki obecności wyspecjalizowanego białka transportującego – protonowo-sprzężonego transportera folianów (PCFT).
Foliany występują w produktach żywnościowych – najwięcej jest ich w pokarmie pochodzenia roślinnego (np. warzywa liściaste, produkty zbożowe). Foliany muszą być dostarczane z dietą, ponieważ ludzki organizm nie potrafi ich syntetyzować.
Rola kwasu foliowego w organizmie
Kwas foliowy pełni w organizmie szereg kluczowych funkcji, które warunkują prawidłowe działanie wielu układów i procesów metabolicznych (głównie metabolizmu aminokwasów i kwasów nukleinowych):
- bierze udział w wytwarzaniu krwinek czerwonych i DNA,
- reguluje wzrost i rozwój komórek,
- wspiera układ nerwowy,
- zmniejsza stężenie homocysteiny – czynnika ryzyka chorób sercowo-naczyniowych,
- w ciąży chroni płód przed wadami cewy nerwowej.
Kiedy należy wykonać badanie stężenia kwasu foliowego?
Badanie należy wykonać wtedy, gdy istnieje podejrzenie jego niedoboru lub zwiększonego zapotrzebowania na tę witaminę:
- przy podejrzeniu anemii megaloblastycznej,
- w przypadku zaburzeń pamięci, koncentracji, przewlekłego zmęczenia,
- u kobiet planujących lub będących w ciąży,
- przy diecie ubogiej w warzywa liściaste (np. szpinak, jarmuż),
- u osób z chorobami jelit (celiakia, Crohn), po resekcjach żołądka lub jelit.
Jak przebiega badanie kwasu foliowego?
Materiał do badania w celu określenia stężenia kwasu foliowego polega na pobraniu próbki krwi żylnej przez pracownika medycznego Punktu Pobrań.
Następnie materiał trafia do laboratorium, gdzie pod okiem diagnostów oznacza się stężenie kwasu foliowego w surowicy metodą immunochemiczną.
Normy (wartości referencyjne)
Zakres referencyjny może się różnić w zależności od laboratorium i metody oznaczenia.
Wyniki badań krwi zawsze konsultuj z lekarzem.
Przyczyny niskiego poziomu
Obniżone stężenie kwasu foliowego może wynikać zarówno z niewłaściwej diety, jak i z zaburzeń wchłaniania czy zwiększonego zapotrzebowania organizmu. Najczęstsze przyczyny to:
- niedostateczna podaż w diecie (mało warzyw, owoców, zbóż pełnoziarnistych),
- zaburzenia wchłaniania (celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna),
- nadużywanie alkoholu,
- przyjmowanie leków przeciwpadaczkowych, metotreksatu, doustnych środków antykoncepcyjnych,
- zwiększone zapotrzebowanie (ciąża, laktacja, okres wzrostu, choroby nowotworowe).
Objawy niedoboru kwasu foliowego
Poniżej najczęstsze symptomy, które mogą wskazywać na niedobór witaminy B9:
- osłabienie, bladość, duszność,
- problemy z koncentracją, drażliwość, obniżony nastrój,
- zapalenie języka, owrzodzenia jamy ustnej,
Niedobór folianów może prowadzić do:
- wad cewy nerwowej u płodu i zaburzeń funkcjonowania układu nerwowego,
- niedokrwistości megaloblastycznej (anemii),
- miażdżycy i innych dysfunkcji układu sercowo-naczyniowego (np. choroby wieńcowej),
- zaburzeń rozwojowych płodu i powikłań ciąży.
Dlatego warto zadbać o optymalny poziom kwasu foliowego w diecie.
Przyczyny wysokiego poziomu
Podwyższony poziom występuje rzadko, jednak może towarzyszyć niektórym schorzeniom lub wynikać z niewłaściwej suplementacji. Do najczęstszych przyczyn należą:
- nadmierna suplementacja kwasem foliowym (główna przyczyna)
- niedobór witaminy B12 (maskowanie anemii),
- choroby wątroby lub nowotwory.
Objawy nadmiaru kwasu foliowego we krwi
Zazwyczaj wysokie poziomy kwasu foliowego nie powodują objawów; długotrwały nadmiar może jednak maskować niedobór witaminy B12 i opóźniać rozpoznanie anemii złośliwej. Dlatego razem z oznaczeniem kwasu foliowego warto wykonać badanie witaminy B12.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy alkohol wpływa na wynik badania kwasu foliowego?
Tak, spożycie alkoholu ma istotny wpływ na poziom kwasu foliowego w organizmie. Alkohol upośledza wchłanianie kwasu foliowego w jelicie cienkim, przyspiesza jego wydalanie z moczem oraz zaburza jego metabolizm w wątrobie, co prowadzi do stopniowego wyczerpywania zapasów tej witaminy w organizmie. Dlatego osoby nadużywające alkoholu są szczególnie narażone na niedobór kwasu foliowego, a przed badaniem zaleca się powstrzymanie się od spożycia alkoholu przez co najmniej 24–48 godzin, aby wynik był jak najbardziej wiarygodny.
W jakich produktach spożywczych znajduje się najwięcej kwasu foliowego?
Najbogatszymi źródłami kwasu foliowego w diecie są zielone warzywa liściaste, takie jak szpinak, jarmuż, sałata, brokuły i szparagi, a także rośliny strączkowe – fasola, soczewica, ciecierzyca i groch. Znaczące ilości kwasu foliowego zawierają również wątróbka drobiowa i wołowa, jaja, orzechy, nasiona słonecznika, awokado oraz produkty pełnoziarniste, a wiele produktów spożywczych – takich jak płatki śniadaniowe czy mąka – jest dodatkowo wzbogacanych folianami. Warto pamiętać, że kwas foliowy jest witaminą wrażliwą na wysoką temperaturę, dlatego długotrwałe gotowanie warzyw znacząco obniża jego zawartość – najlepiej spożywać je na surowo lub krótko blanszowane.
Jaka jest różnica między kwasem foliowym a folianami?
Foliany to naturalna forma witaminy B9 występująca w produktach spożywczych, natomiast kwas foliowy to syntetyczna forma tej witaminy, stosowana w suplementach diety i produktach wzbogacanych. Główna różnica między nimi polega na biodostępności – kwas foliowy z suplementów wchłania się znacznie lepiej niż foliany z pożywienia, jednak aby mógł być wykorzystany przez organizm, musi zostać przekształcony do aktywnej formy przy udziale odpowiednich enzymów. Warto wiedzieć, że część populacji posiada genetycznie uwarunkowane zaburzenia tego przekształcenia (mutacja genu MTHFR), co może utrudniać prawidłowe wykorzystanie kwasu foliowego i wymagać suplementacji jego aktywną formą – metafolianami.
Jakie są przyczyny odchyleń od normy witaminy B9?
Za zbyt niski poziom kwasu foliowego odpowiadają głównie: dieta uboga w foliany, zaburzenia wchłaniania, niektóre leki i zwiększone zapotrzebowanie (np. u kobiet w ciąży).
Podwyższony poziom zazwyczaj jest spowodowany nadmierną suplementacją.
Co wypłukuje kwas foliowy z organizmu?
Za „wypłukiwanie” kwasu foliowego z organizmu odpowiadają rozmaite czynniki – dietetyczne i farmakologiczne.
Odpowiedzialne mogą być niektóre leki (np. ibuprofen, aspiryna, antybiotyki, antykoncepcja hormonalna).
Ważnym czynnikiem jest styl życia – używki (alkohol i tytoń), ale też np. restrykcyjne diety odchudzające.
Akcja Profilaktyczna
Tylko dziś
-25%
na wszystkie badania i pakiety
kod: KW25
Kod ważny do 19.04.2026
Akcja Profilaktyczna
do -30%
na zamówienie z 5+ badaniami
4 badania - zniżka 20%
5+ badań - zniżka 30%
kod: KW5
Kod ważny do 09.04.2026