Badanie LH - hormon luteinizujący

Domowe testy owulacyjne kupowane w aptece działają na tej samej zasadzie co badanie LH, bo wykrywają gwałtowny wzrost tego hormonu, który poprzedza owulację. Jednak testy paskowe mierzą LH w moczu i dają wynik orientacyjny, wyrażony jako pozytywny lub negatywny, bez informacji o rzeczywistym stężeniu hormonu. Badanie krwi mierzy dokładne stężenie LH, co jest niezbędne przy pogłębionej diagnostyce płodności, zaburzeniach miesiączkowania czy podejrzeniu chorób przysadki mózgowej lub jajników. Domowy test sprawdza się świetnie do wyznaczania okna płodności w trakcie starań o dziecko, jednak gdy pojawiają się problemy z zajściem w ciążę, nieregularne cykle lub inne niepokojące objawy, precyzyjne badanie krwi dostarcza znacznie więcej informacji potrzebnych lekarzowi do postawienia diagnozy.

Tak, i jest to jeden z ważniejszych aspektów interpretacji wyników, o którym nie mówi się wprost w opisach pojedynczych badań. U zdrowej kobiety w pierwszej fazie cyklu LH i FSH są na zbliżonym poziomie. Gdy stosunek LH do FSH jest trwale podwyższony, a LH przeważa nad FSH, jest to jeden z charakterystycznych sygnałów sugerujących zespół policystycznych jajników. W PCOS przysadka wydziela nieproporcjonalnie więcej LH, co zaburza dojrzewanie pęcherzyków i owulację. Lekarz rzadko ocenia samo LH w oderwaniu od FSH, bo dopiero zestawienie tych dwóch hormonów, często uzupełnione o estradiol i testosteron, pozwala ocenić, gdzie dokładnie w osi regulacji hormonalnej leży problem i co jest przyczyną zaburzeń płodności czy miesiączkowania.

Tak, LH jest ważnym parametrem również w diagnostyce hormonalnej u mężczyzn, choć rzadziej się o tym mówi. U mężczyzn LH stymuluje komórki Leydiga w jądrach do produkcji testosteronu. Gdy lekarz podejrzewa niedobór testosteronu i chce ustalić jego przyczynę, badanie LH jest kluczowym elementem układanki. Niski testosteron przy jednocześnie niskim lub prawidłowym LH wskazuje na problem w przysadce mózgowej lub podwzgórzu, które nie wysyłają odpowiedniego sygnału do jąder. Niski testosteron przy wysokim LH oznacza natomiast, że przysadka działa prawidłowo i mocno stara się pobudzić jądra do pracy, ale jądra nie reagują właściwie, co wskazuje na pierwotną dysfunkcję samych jąder. To rozróżnienie ma ogromne znaczenie dla wyboru właściwego leczenia.

Najlepiej zgłosić się na badanie LH rano, ponieważ poziom tego hormonu zmienia się w ciągu dnia. U kobiet bardzo ważny jest też dzień cyklu – np. w diagnostyce owulacji zaleca się badanie około 12-14 dnia cyklu, a w innych przypadkach – na początku lub końcu cyklu. O konkretnym terminie powinien zdecydować lekarz.

Dzień przed badaniem warto unikać intensywnego wysiłku fizycznego, stresu, alkoholu i współżycia – wszystkie te czynniki mogą wpłynąć na poziom hormonów. W dniu badania najlepiej być na czczo (nie jeść przez minimum 8 godzin), ale można pić wodę.

Poziomy LH i FSH są ze sobą ściśle powiązane, zwłaszcza w diagnostyce płodności. U kobiet w wieku rozrodczym stosunek LH do FSH bliski 1 jest uznawany za prawidłowy. W przypadku zespołu policystycznych jajników LH może być znacznie wyższe niż FSH. Wysoki poziom obu hormonów przy niskim estrogenie może sugerować menopauzę.

W okresie menopauzy stężenie LH bardzo często wzrasta – jednak rozpoznanie opiera się przede wszystkim na wieku pacjentki, objawach klinicznych oraz oznaczeniach innych hormonów, szczególnie FSH.