Lipidogram - Profil lipidowy
Lipidogram (profil lipidowy) obejmuje badanie następujących wskaźników: triglicerydów, cholesterolu całkowitego, lipoprotein o niskiej i wysokiej gęstości (frakcji cholesterolu zawierających odpowiednio LDL i HDL).
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
Krótki opis badania
Lipidogram (profil lipidowy) obejmuje badanie następujących wskaźników: triglicerydów, cholesterolu całkowitego, lipoprotein o niskiej i wysokiej gęstości (frakcji cholesterolu zawierających odpowiednio LDL i HDL).
Cena
Koszt badania zaczyna się od 46.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.
Czas oczekiwania na wynik
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Jak odebrać wynik?
- Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Przygotowanie do badania laboratoryjnego
By wyniki parametrów profilu lipidowego były wiarygodne:
- na badanie nie musisz przychodzić na czczo – chyba, że lekarz wyda inne zalecenia lub wykonujesz oznaczenia, które tego wymagają,
- unikaj wysiłku fizycznego – na 24 godziny przed badaniem wstrzymaj się z intensywną aktywnością,
- przed badaniem zachowaj dotychczasową dietę i nie zmieniaj stylu życia,
- unikaj alkoholu – minimum 24 godziny przed badaniem.
Badania, które wchodzą w skład pakietu
- Badanie cholesterolu całkowitego
- HDL cholesterol
- LDL cholesterol (wartość wyliczana)
- Triglicerydy
Czym jest lipidogram?
Profil lipidowy (lipidogram) to zestaw podstawowych badań diagnostycznych, który dostarcza szczegółowych informacji na temat stężenia różnych lipidów we krwi. Poniżej opisujemy parametry, które wchodzą w skład lipidogramu:
- cholesterol całkowity – określa łączny poziom cholesterolu we krwi. Jego pomiar jest stosowany jako badanie przesiewowe w kierunku dyslipidemii (zaburzeń gospodarki lipidowej), a także jako wskaźnik do oceny efektu leczenia hipolipemizującego (np. statynami).
- triglicerydy – badanie określa stężenie triglicerydów – głównej rezerwy energii organizmu zmagazynowanej w tkance tłuszczowej,
- cholesterol LDL – lipoproteina o niskiej gęstości (tzw. „zły” cholesterol) – LDL to wskaźnik służący do oceny ryzyka sercowo-naczyniowego. Miażdżyca i choroba niedokrwienna serca występują częściej u pacjentów z podwyższonym poziomem LDL,
- cholesterol HDL – lipoproteina o dużej gęstości (tzw. „dobry” cholesterol) – wysoki poziom HDL może wiązać się ze zmniejszonym ryzykiem rozwoju miażdżycy i choroby niedokrwiennej serca.
Rola parametrów profilu lipidowego w organizmie
Cholesterol jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu: stanowi składnik błon komórkowych, służy jako substrat do produkcji hormonów steroidowych (m.in. testosteronu, kortyzolu, estrogenów), witaminy D oraz kwasów żółciowych.
Problem pojawia się przy zaburzeniu równowagi między frakcjami lipidowymi:
- Nadmiar cholesterolu LDL prowadzi do jego odkładania się w ścianach tętnic i stopniowego tworzenia blaszek miażdżycowych, które zwężają światło naczyń i zwiększają ryzyko zawału serca i udaru mózgu.
- Cholesterol HDL działa odwrotnie – „oczyszcza” naczynia, transportując nadmiar cholesterolu do wątroby, gdzie jest metabolizowany.
Do czynników rozwoju miażdżycy należy:
- podwyższone stężenie lipidów (triglicerydów, cholesterolu całkowitego i frakcji LDL) i obniżone stężenie frakcji cholesterolu HDL,
- nadciśnienie tętnicze,
- palenie papierosów,
- cukrzyca,
- wzrost stężenia fibrynogenu,
- homocysteiny,
- otyłość,
- niewłaściwa dieta bogata w tłuszcze nasycone,
- mała aktywność fizyczna,
- podeszły wiek.
Regularne monitorowanie profilu lipidowego jest kluczowe dla oceny ryzyka rozwoju chorób serca i układu krążenia, a także dla skutecznego zarządzania zdrowiem metabolicznym. Regularne monitorowanie poziomów stężenia lipidów jest kluczowe dla oceny skuteczności wprowadzonych zmian w stylu życia, diety lub terapii farmakologicznej, mających na celu obniżenie ryzyka rozwoju chorób.
Kiedy warto wykonać lipidogram?
Badanie lipidogramu powinno być wykonywane regularnie jako część rutynowej opieki zdrowotnej, zwłaszcza u dorosłych powyżej 20. roku życia, co najmniej raz na pięć lat. Ponadto oznaczenie parametrów profilu lipidowego jest zalecane dla pacjentów z problemami takimi jak:
- wysoki poziom cholesterolu / zaburzony metabolizm lipidów,
- przypadek członka rodziny z zaburzeniami metabolizmu lipidów,
- podejrzenie dziedzicznej hipercholesterolemii,
- przypadki zawału mięśnia sercowego w rodzinie, szczególnie w młodym wieku,
- nadwaga i otyłość,
- palenie.
Ponadto badanie lipidogramu przydaje się do:
- monitorowania leczenia obniżającego stężenie lipidów,
- obserwacji stanu pacjentów, którzy doświadczyli zawału mięśnia sercowego i udaru niedokrwiennego.
Jak przebiega badanie profilu lipidowego?
Personel w Punkcie Pobrań pobiera próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego i przekazuje ją do laboratorium diagnostycznego.
Lipidogram – normy
Zakresy referencyjne lipidogramu ustalane są w oparciu o indywidualne ryzyko sercowo-naczyniowe pacjenta. U osoby zdrowej powinno utrzymywać się wartości:
- cholesterol całkowity – mniej niż 190 mg/dl.
- frakcja LDL – < 115 mg/dl – dla małego ryzyka sercowo-naczyniowego, < 100 mg/dl – dla umiarkowanego ryzyka, <70 mg/dl dla dużego ryzyka, < 55 mg/dl – dla bardzo dużego ryzyka, <40 mg/dl dla ekstremalnego ryzyka (np. po incydencie naczyniowym).
- HDL (dla mężczyzn) – ponad 40 mg/dl.
- HDL (dla kobiet) – ponad 45 mg/dl.
- triglicerydy – mniej niż 150 mg/dl.
Zakres norm może się trochę różnić w poszczególnych laboratoriach w zależności od użytej metody oznaczenia. Ostateczną ocenę wyniku pozostaw specjaliście – lekarzowi.
Przyczyny odchyleń od normy parametrów lipidogramu
Cholesterol całkowity
Cholesterol całkowity jest podwyższony w różnych postaciach hipercholesterolemii, upośledzonym przepływie żółci (niedrożność dróg żółciowych, cholestaza), chorobach trzustki, niedoczynności tarczycy, cukrzycy, alkoholizmie, diecie wysokotłuszczowej.
Obniżenie poziomu cholesterolu całkowitego obserwuje się w alipoproteinemiach, biegunkach tłuszczowych, w zespołach złego wchłaniania, chorobach mieloproliferacyjnych, nadczynności tarczycy.
Triglicerydy
Triglicerydy są podwyższone w dziedzicznych i nabytych dyslipidemiach, w chorobach metabolicznych takich jak cukrzyca, dna moczanowa, w nadwadze i otyłości, w chorobach wątroby i alkoholizmie, w chorobach nerek, niedoczynności tarczycy.
Obniżenie stężenia triglicerydów występuje w nadczynności tarczycy, abetalipoproteinemii, niedożywieniu, złym wchłanianiu i innych.
Cholesterol LDL
Cholesterol LDL wzrasta w hipercholesterolemii; diecie bogatej w tłuszcze nasycone; niedoczynności tarczycy; cukrzycy; przewlekłej niewydolności nerek; anoreksji i porfirii.
Obniżenie poziomu cholesterolu LDL występuje w hipo/abetalipoproteinemii; nadczynności tarczycy; przewlekłej niedokrwistości; ciężkim uszkodzeniu wątroby i układu żółciowego.
Cholesterol HDL
Cholesterol HDL należy utrzymywać w granicach normy, ponieważ jest to czynnik zmniejszający ryzyko sercowo-naczyniowe. Osiąga się to poprzez właściwe odżywianie, regularną aktywność fizyczną i prowadzenie zdrowego stylu życia.
Obniżenie poziomu cholesterolu HDL występuje w otyłości, przy wysokim poziomie triglicerydów, przyjmowaniu niektórych leków – androgenów, leków moczopędnych, beta-adrenolityków i innych.
Objawy zaburzeń parametrów profilu lipidowego
Dyslipidemia (zaburzenie gospodarki tłuszczowej we krwi) przez lata może nie dawać niepokojących objawów i jest wykrywana wyłącznie w badaniach laboratoryjnych. Nieleczona zwiększa ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych i prowadzi do miażdżycy, choroby wieńcowej, zawału serca i udaru mózgu.
Konsekwencje ujawniają się dopiero wtedy, gdy dojdzie do poważnego zwężenia lub pęknięcia blaszki i powstania zakrzepu:
- Choroba wieńcowa – zwężenie tętnic wieńcowych powoduje niedotlenienie mięśnia sercowego; objawia się bólem lub uciskiem w klatce piersiowej, szczególnie podczas wysiłku (dławica piersiowa).
- Zawał serca – nagłe zamknięcie tętnicy wieńcowej przez zakrzep; część mięśnia sercowego obumiera.
- Udar mózgu – zakrzep lub zator zamykający tętnicę mózgową; skutkuje niedotlenieniem i trwałym uszkodzeniem tkanki nerwowej.
- Choroba tętnic obwodowych – miażdżyca tętnic kończyn dolnych; objawia się bólem łydek przy chodzeniu (chromanie przestankowe).
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czego nie robić przed badaniem lipidogramu?
Przed pobraniem krwi zachowaj post trwający 10–12 godzin – ostatni posiłek zjedz poprzedniego wieczoru. Zachowaj typową dietę przed badaniem, a 2–3 dni przed oznaczeniem zrezygnuj z alkoholu. Staraj się też unikać sytuacji stresowych, które mogą wpłynąć na wynik.
Czym różnią się „dobry" i „zły" cholesterol?
Potocznie pojęciem „dobry” cholesterol określa się frakcję HDL, która zbiera nadmiar cholesterolu z tkanek i ścian naczyń krwionośnych i transportuje go z powrotem do wątroby, gdzie jest metabolizowany i usuwany z organizmu.
Natomiast „zły” cholesterol – LDL – działa odwrotnie – transportuje cholesterol z wątroby do tkanek i narządów. Gdy jego stężenie jest zbyt wysokie, nadmiar odkłada się w ścianach tętnic, tworząc blaszki miażdżycowe i zwiększając ryzyko zawału serca i udaru mózgu.
O czym informuje stężenie cholesterolu we krwi?
Stężenie cholesterolu całkowitego we krwi informuje o łącznej ilości cholesterolu transportowanego przez wszystkie lipoproteiny – LDL, HDL i VLDL. To pierwszy sygnał, że gospodarka lipidowa może wymagać uwagi. Samo stężenie cholesterolu całkowitego mówi jednak niewiele bez kontekstu.
Kluczowe jest to, w jakiej proporcji cholesterol jest transportowany przez LDL i HDL. Dlatego cholesterol całkowity zawsze interpretuje się łącznie z pełnym profilem lipidowym – dopiero wtedy wynik nabiera rzeczywistej wartości w diagnostyce.
Jakie są czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego?
Dzieli się je na modyfikowalne (te, na które mamy wpływ) i niemodyfikowalne (których nie możemy zmienić). Im więcej spełnionych kryteriów? czynników, tym większe ryzyko rozwoju chorób.
Czego nie możemy zmienić?
- wieku – ryzyko istotnie rośnie u mężczyzn po 45. roku życia,
- płci – mężczyźni chorują częściej i wcześniej niż kobiety,
- genów – przedwczesny zawał w rodzinie lub hipercholesterolemia rodzinna znacząco podwyższają ryzyko.
Ponadto do rozwoju zaburzeń lipidowych mogą się przyczynić: siedzący tryb życia, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i insulinooporność, otyłość brzuszna, palenie tytoniu, siedzący tryb życia, dieta bogata w tłuszcze nasycone i cukry proste, nadmierne spożycie alkoholu oraz przewlekły stres i niedobór snu.
Akcja Profilaktyczna
Tylko dziś
-25%
na wszystkie badania i pakiety
kod: KW25
Kod ważny do 19.04.2026
Akcja Profilaktyczna
do -30%
na zamówienie z 5+ badaniami
4 badania - zniżka 20%
5+ badań - zniżka 30%
kod: KW5
Kod ważny do 09.04.2026