Mocznik

Dowiedz się więcej

Mocznik jest końcowym produktem metabolizmu białek – czyli głównego składnika budulcowego wszystkich organizmów. Jest on produkowany głównie w wątrobie, ale może być również wytwarzany w tkankach, które wykazują się szybkim wzrostem – np. guzach nowotworowych.

Z wątroby jest transportowany przez krew do nerek, gdzie jest wydalany razem z moczem. Tylko mniej niż 10% wytwarzanego mocznika jest wydalane z potem i przez przewód pokarmowy.

W zrównoważonej diecie z umiarkowanym spożyciem białka oraz przy zachowanej prawidłowej funkcji wątroby i nerek, jego stężenie we krwi jest zazwyczaj niskie.

Mocznik we krwi – kiedy badać?

Mocznik we krwi jest badany, gdy konieczna jest ocena czynności nerek – niezależnie od tego, czy u danego pacjenta dopiero podejrzewa się chorobę nerek, czy została ona już wcześniej zdiagnozowana. U pacjentów poddawanych hemodializie (leczenie nerkozastępcze) mocznik jest badany w celu ustalenia skuteczności dializy.

Wraz z innymi wskaźnikami mocznik jest częścią panelu testów niezbędnych do zdiagnozowania wielu chorób, nie tylko chorób nerek takich jak:

  • uszkodzenie wątroby
  • niedrożność dróg moczowych
  • niewydolność serca
  • krwawienie z przewodu pokarmowego
  • różne choroby metaboliczne

Najczęściej jest on mierzony w połączeniu z kreatyniną w surowicy. Kreatynina jest również produktem ubocznym metabolizmu tkanek, który jest wydalany przez nerki. Podwyższony poziom mocznika i kreatyniny jasno wskazuje na uszkodzenie nerek. Jeśli podniesiony jest tylko mocznik, występuje prawdopodobnie inna choroba, niekoniecznie związana z uszkodzoną czynnością nerek.

Mocznik we krwi – kto powinien wykonać?

Badanie należy wykonywać w przypadkach podejrzenia chorób nerek.

Jego podwyższony poziom we krwi, zwany mocznicą, może powodować niektóre z następujących objawów:

  • mrowienie lub „uczucie prądu” w rękach i nogach
  • ogólny wzrost zmęczenia i większa męczliwość
  • dezorientacja
  • nudności, wymioty i utrata apetytu
  • wysokie ciśnienie krwi
  • obrzęk, szczególnie wokół kostek
  • uporczywe swędzenie
  • zmiany częstotliwości oddawania moczu (mogą występować częściej, gdy nerki próbują usunąć nadmiarowy mocznik z organizmu lub rzadziej przy zmniejszonej ilości moczu w niewydolności nerek)

Przygotowanie do badania

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Zaleca się wykonanie badania rano na czczo.

Materiał do badania

  • krew żylna (surowica )

Sposób przeprowadzenia badania

  • spektrofotometria

Mocznik norma

Wartości referencyjne  zależą od wieku.

Dzieci:

  • 1-3 lat 11,0-36,0 mg/dl
  • 3-13 lat 15,0-36,0 mg/dl
  • 13-19 lat 18,0-45,0 mg/dl

Kobiety:

  • 19-50 lat 15,0-40,0 mg/dl
  • >50 lat 21,0-43,0 mg.dl

Mężczyźni:

  • 19-50 lat 19,0-44,0 mg/dl
  • >50 lat 18,0-55,0 mg/dl

Podwyższony mocznik

Przyczynami wysokich poziomów mocznika, które przekraczają normy mogą być:

  • zwiększone spożycie białka z jedzeniem (dieta wysokobiałkowa, stosowanie suplementów białkowych)
  • choroba nerek prowadząca do niewydolności nerek
  • krwawienie z przewodu pokarmowego
  • stany związane z masywnym uszkodzeniem tkanek np.: uraz, oparzenia, poważna operacja, przedłużający się głód, ciężka infekcja, rak
  • niewydolność serca
  • odwodnienie
  • przyjmowanie niektórych leków np. kortykosteroidów

Następujące stany i uwarunkowania mogą być przyczyną występowania jego niskich poziomów:

  • stosowanie diety niskobiałkowej
  • fizjologicznie podczas ciąży
  • przewodnienie
  • choroba wątroby o ciężkim przebiegu (występuje wtedy niezdolność wątroby do przekształcania produktów pośrednich metabolizmu białka w mocznik)
  • choroby genetyczne związane z produkcją wadliwych enzymów, które niezdolne są do prawidłowej produkcji mocznika

Zarówno wyniki badań, jak i ewentualne dalsze leczenie odchyleń od normy należy zawsze konsultować i omówić z lekarzem.

Sprawdź jak przygotować się do badania:


Badanie krwi | jak się przygotować?

Materiał na badanie krwi powinno się pobierać na czczo, czyli z zachowaniem 8 – 12 godzinnej przerwy od czasu ostatniego posiłku. Zalecenie dotyczy wszystkich badań, ponieważ zmiany wywołane przyjęciem posiłku są trudne do przewidzenia, a uzyskane wartości interpretuje się wobec wartości referencyjnych ustalonych w standardowych warunkach.

W dniu poprzedzającym badanie krwi należy unikać obfitych i tłustych posiłków oraz spożywania alkoholu.

W dniu badania

Bezpośrednio przed badaniem krwi dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody.

Podobnie pora dnia może mieć wpływ na wiarygodność wyników badań. Zaleca się, pobieranie krwi w godzinach porannych (7:00 – 10:00). Jeżeli krew zostanie pobrana o innej porze dnia,  należy wziąć to pod uwagę interpretując uzyskane wyniki badań.

Bezpośrednio przed pobraniem wskazany jest 15 minutowy odpoczynek.

Badanie krwi a przyjmowane leki

W miarę możliwości badanie należy przeprowadzić przed przyjęciem porannej porcji leków, taką decyzję należy zawsze skonsultować z lekarzem.

Zawsze należy poinformować personel pobierający krew o przyjmowanych lekach, suplementach, preparatach ziołowych – zostanie to odnotowane podczas rejestracji.


Znajdź placówki Synevo w całej Polsce


Laboratorium
Warszawa

Laboratorium
Wrocław

Laboratorium
Łódź

Laboratorium
Gdańsk

Laboratorium
Poznań

Laboratorium
Bydgoszcz

Laboratorium
Kraków

Laboratorium
Katowice

Scroll Up