[ -30% ] na badania i pakiety z kodem OFF30 | Min. 300 zł 👉 [Sprawdź]

Badania w kierunku boreliozy – diagnostyka i objawy choroby z Lyme

Borelioza
Spis treści

Borelioza, znana również jako choroba z Lyme, to jedno z najczęściej występujących zakażeń przenoszonych przez kleszcze w Polsce. Choroba ta, obok innych infekcji odkleszczowych, takich jak anaplazmoza czy babeszjoza, może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych. Kluczowe znaczenie dla skutecznego leczenia ma szybka diagnoza oraz odpowiednie postępowanie terapeutyczne.

Borelioza z Lyme jest wielonarządową chorobą wywoływaną przez krętki Borrelia, które są przenoszone na człowieka przez ukąszenie zakażonego kleszcza. Ze względu na charakterystyczne cechy bakterii, diagnostyka laboratoryjna boreliozy może być wymagająca, jednak stanowi nieodzowny element skutecznego leczenia – zwłaszcza, gdy rozpoznanie nastąpi we wczesnej fazie zakażenia.

Gdzie i kiedy występuje zagrożenie zakażeniem?

W Polsce głównym nosicielem bakterii Borrelia jest kleszcz pospolity (Ixodes ricinus). Należy pamiętać, że nie każdy kleszcz jest nosicielem patogenu – szacuje się, że zakażonych jest od 6 do 20% osobników. Co istotne, szybkie usunięcie kleszcza – najlepiej w ciągu 24 godzin – znacząco zmniejsza ryzyko transmisji bakterii.

Zagrożenie zakażeniem występuje na terenie całego kraju, a grupami szczególnie narażonymi są m.in. pracownicy leśni, grzybiarze oraz osoby przebywające często na terenach zielonych. Sezon aktywności kleszczy trwa zazwyczaj od marca-kwietnia do późnej jesieni, a jego długość zależy od warunków pogodowych. Zmiany klimatyczne oraz wzrost obecności zwierząt (również dzikich) na terenach miejskich przyczyniają się do coraz większej obecności kleszczy w parkach i ogrodach.

Objawy boreliozy

Borelioza przebiega w dwóch głównych fazach: wczesnej i późnej. Początkowo może objawiać się jedynie zmianą skórną w postaci tzw. rumienia wędrującego. Jego wystąpienie jest bezpośrednim wskazaniem do rozpoczęcia antybiotykoterapii, bez konieczności potwierdzania diagnozy badaniami serologicznymi.

Rumień wędrujący zwykle pojawia się pomiędzy 3. a 30. dniem od ukąszenia kleszcza. Obserwuje się go w 70–80% przypadków zakażeń i uznaje się za najbardziej charakterystyczny objaw boreliozy. Początkowo ma formę czerwonej plamki, która stopniowo rozszerza się do kształtu owalnego (średnicy 4–15 cm), z bledszym środkiem. Warto odróżniać rumień boreliozowy od reakcji alergicznych, które pojawiają się szybciej i zwykle szybko ustępują.

W dalszym przebiegu choroby mogą pojawić się objawy uogólnione:

  • rumień wędrujący mnogi (wtórny)
  • wczesna neuroborelioza
  • zapalenie stawów
  • zapalenie mięśnia sercowego
  • inne zmiany narządowe

W fazie późnej (stadium III – przetrwałe zakażenie) występują:

  • zapalenie stawów
  • przewlekłe zajęcie obwodowego układu nerwowego
  • przewlekłe zanikowe zapalenie skóry

Pacjenci mogą także doświadczać objawów niespecyficznych, takich jak przewlekłe zmęczenie, nadwrażliwość na alkohol, bóle mięśni, wypadanie włosów, zaburzenia widzenia czy słuchu.

 Warto wiedzieć:

  • Borelioza to choroba wielonarządowa, której objawy mogą pojawić się nawet po długim czasie od ukąszenia kleszcza.
  • Szybkie usunięcie kleszcza (do 24 godzin) znacząco zmniejsza ryzyko zakażenia.
  • Nie każdy kleszcz jest zakażony – tylko około 6–20% przenosi bakterie Borrelia.
  • Rumień wędrujący nie zawsze się pojawia – jego brak nie wyklucza boreliozy.

Diagnostyka laboratoryjna boreliozy

Diagnostyka boreliozy składa się z kilku etapów i obejmuje różne rodzaje testów:

  1. Testy przesiewowe:
    • Oznaczanie przeciwciał IgM i IgG metodą ELISA
    • Charakteryzują się wysoką czułością, ale mogą dawać wyniki fałszywie dodatnie
  2. Testy potwierdzające:
    • Western Blot dla IgM i IgG
    • Stosowane do weryfikacji wyników testów przesiewowych – mają wyższą swoistość
  3. Badania molekularne (PCR):
    • Wykrywają materiał genetyczny patogenu
    • Szczególnie przydatne we wczesnym stadium zakażenia
  4. Testy komórkowe (LTT – test transformacji limfocytów T):
    • Służą do oceny odpowiedzi immunologicznej na kontakt z antygenami Borrelia
    • Przydatne w diagnostyce późnych lub przewlekłych postaci boreliozy
    • Pomagają w ocenie aktywności odpowiedzi komórkowej i potencjalnej potrzeby kontynuacji leczenia

Kiedy warto wykonać badania?

Badania w kierunku boreliozy i innych chorób odkleszczowych warto wykonać:

  • Po ukąszeniu przez kleszcza, zwłaszcza jeśli przebywał na skórze dłużej niż 24 godziny
  • Przy pojawieniu się rumienia wędrującego lub innych zmian skórnych
  • W przypadku objawów takich jak osłabienie, bóle stawów, symptomy neurologiczne
  • W celu kontroli skuteczności leczenia boreliozy

Edukacja i profilaktyka

Znajomość objawów chorób odkleszczowych oraz świadomość ryzyka są kluczowe dla szybkiego rozpoznania i skutecznego leczenia. Regularna diagnostyka po kontakcie z kleszczem może zapobiec poważnym powikłaniom zdrowotnym. W przypadku niepokojących objawów – nie zwlekaj i skorzystaj z dostępnych badań diagnostycznych w Synevo.

Polecane badania
[related_post_info]
Podziel się
Sprawdź
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Kup Online

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź