[ -30% ] na badania i pakiety z kodem OFF30 | Min. 300 zł 👉 [Sprawdź]

Dna moczanowa - objawy, przyczyny, leczenie

dna moczanowa
Spis treści

Dna moczanowa, inaczej określana jako choroba królów czy podagra, to rodzaj zapalenia stawów, powodowany odkładaniem się kryształków kwasu moczowego w organizmie. Schorzenie to jest ściśle powiązane ze stylem życia, a zwłaszcza z dietą, dlatego najważniejszym elementem leczenia jest zmiana nawyków żywieniowych. Jakie objawy daje dna moczanowa? W jaki sposób się ją diagnozuje i czy można ją całkowicie wyleczyć?

Czym jest dna moczanowa?

Dna moczanowa to specyficzny rodzaj zapalenia stawów, którego objawy pojawiają się napadowo (mowa wówczas o ostrej odmianie dny). Za rozwój schorzenia odpowiada bezpośrednio zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi, który wytrąca się do postaci kryształków – a te z kolei odkładają się w strukturach stawów, powodując ból i inne symptomy.

Dna moczanowa - przyczyny

Zwiększenie stężenia kwasu moczowego we krwi może nastąpić na skutek nadprodukcji tej substancji, jak i w wyniku upośledzenia procesu odprowadzania go z organizmu (a kwas moczowy wydalany jest wraz z moczem). Niemniej, taki stan określa się mianem hiperurykemii. Na jego wystąpienie – a tym samym na zwiększenie ryzyka rozwoju dny moczanowej u pacjenta – wpływają:

  • dieta i styl życia (które powiązane są z opisanym poniżej zespołem metabolicznym). Chodzi tu przede wszystkim o spożywanie produktów bogatych w puryny (substancje niezbędne do wytwarzania kwasu moczowego) w dużych ilościach, picie alkoholu, spożywanie produktów bogatych w cukier, odwodnienie organizmu;
  • obecność u danej osoby tak zwanego zespołu metabolicznego (czyli połączenia cukrzycy lub insulinooporności, otyłości, nadciśnienia oraz zwiększonego poziomu lipidów we krwi) i inne choroby – w tym niewydolność nerek;
  • czynniki genetyczne – obejmujące nieprawidłowe funkcjonowanie enzymów koniecznych do rozkładu wspomnianych powyżej puryn;
  • przyjmowanie niektórych leków – w tym leków immunosupresyjnych (osłabiających funkcjonowanie układu odpornościowego), leków moczopędnych, kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) i innych.

Warto tutaj dodać, że ryzyko zapadnięcia na dnę moczanową wrasta, gdy pacjentem jest mężczyzna (chorują oni znaczenie częściej niż kobiety) oraz przy znacznym odwodnieniu organizmu i po urazach, zabiegach i operacjach.

 Warto wiedzieć:

  • Dna moczanowa objawia się nagłymi, silnymi bólami stawów, najczęściej dużego palca u stopy, któremu towarzyszy obrzęk, zaczerwienienie i uczucie gorąca.
  • Choroba jest spowodowana nadmiarem kwasu moczowego w organizmie, który odkłada się w stawach w postaci kryształów.
  • Do jej rozwoju przyczyniają się m.in. dieta bogata w puryny (np. mięso, owoce morza), nadwaga, nadciśnienie oraz spożywanie alkoholu.

Dna moczanowa - objawy

Objawy dny moczanowej prawie zawsze pojawiają się nagle i obejmują:

  • Intensywny ból stawów – dna zwykle atakuje duży palec u nogi, ale może wystąpić w każdym stawie np. w kostkach, kolanach, łokciach, nadgarstkach i palcach.
  • Stały dyskomfort – po ustąpieniu bólu może utrzymywać się przez jakiś czas dyskomfort w stawach. Trwa to zazwyczaj od kilku dni do tygodni.
  • Zapalenie i zaczerwienienie – zaatakowane stawy stają się opuchnięte, tkliwe, gorące i zaczerwienione.
  • Ograniczony zakres ruchu w stawach.

Leczenie dny moczanowej

Leczenie dny moczanowej musi uwzględniać zarówno łagodzenie ataków bólowych, jak i terapię ukierunkowaną na obniżenie poziomu kwasu moczowego we krwi na stałe. Wśród metod leczenia choroby można wyróżnić:

  • w przypadku ataku bólowego – schładzanie obrzękniętego stawu oraz stosowanie środków przeciwbólowych – niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) czy kolchicyny (która jednak jest ordynowana coraz rzadziej z uwagi na dużą liczbę skutków ubocznych, interakcje z innymi lekami oraz działania niepożądane). W niektórych przypadkach podaje się pacjentowi przeciwzapalne glikokortykosteroidy bezpośrednio do stawu (za pomocą iniekcji – podczas tego zabiegu można również pobrać próbkę płynu stawowego do badań na obecność kryształków kwasu moczowego);
  • pomiędzy atakami – podawanie leków mających na celu obniżenie poziomu kwasu moczowego we krwi (jeśli taki stan został u pacjenta zdiagnozowany);
  • ogólnie – zmianę stylu życia, uwzględniającą zmiany diety (ograniczenie spożywania alkoholu, produktów zawierających dużą ilość puryn – mięso, owoce morza), redukcję masy ciała (jeśli pacjent cierpi na otyłość), uregulowanie poziomu ciśnienia krwi oraz glukozy i lipidów (między innymi w przebiegu nadciśnienia oraz cukrzycy), a także odpowiedne nawodnienie organizmu i zadbanie o codzienną dawkę aktywności fizycznej.

Właściwe prowadzone leczenie, wraz ze zmianą stylu życia, może doprowadzić do zatrzymania postępu zmian w stawach oraz do zmniejszenia częstotliwości, a w końcu – do wyeliminowania ataków dny moczanowej.

Polecane badania
[related_post_info]
Podziel się

Źródła:

  1. I. Zimmermann-Górska, G. Goncerz, Dna moczanowa [w:] Interna – Mały Podręcznik Medycyny Praktycznej, dostęp online, aktualizacja hasła: 10.03.2023
  2. Lek. Z. Guła, dr med. M. Korkosz, Dna Moczanowa [w:] Medycyna Praktyczna, 20.03.2017
  3. T. Nogi, MD, PhD, tłum. dr n. med. E. M. Koźmińska, Dna moczanowa [w:] Medycyna po Dyplomie 10/2011
  4. K. Janecki, P. Tyszko, Bezobjawowa hyperurykemia w praktyce lekarza rodzinnego [w:] Forum Medycyny Rodzinnej, tom 9, nr 4/2015
  5. Prof. dr hab. n. med. M. Majdan, Dna moczanowa – choroba królów [w:] Medycyna po Dyplomie 01/2022
Sprawdź
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Kup Online

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź