Wywiad z Agnieszką Niemczyk, pracownicą Synevo i certyfikowanym opiekunem medycznym.
Strach i obawa to naturalne uczucia, zwłaszcza gdy pacjent wraca do domu, a rodzina nagle staje przed wyzwaniem opieki nad osobą chorą i niesamodzielną. Tymczasem bliski, który jest unieruchomiony i niezdolny do współpracy, na przykład po wylewie czy udarze, potrzebuje natychmiastowej pomocy. Te rodziny często czują się zagubione i niepewne, co powinny zrobić. Niestety, często zdarza się, że opiekunowie zostają pozostawieni sami sobie i muszą na własną rękę uczyć się, jak opiekować się pacjentem z PEG lub tracheostomią, np. jedna z moich klientek musiała się wszystkiego nauczyć sama, bo nawet personel nie umiał jej wytłumaczyć, jak odciągać śluz przy tracheostomii męża. Próbując poradzić sobie z sytuacją, bliscy często czerpią wiedzę z portali internetowych, które, jak wiemy, nie zawsze są wiarygodne i często zawierają sprzeczne informacje.
Na pewno zachowując spokój i empatię, to są dwie rzeczy, na których warto budować swoje umiejętności, a przezwyciężyć lęki można tylko poprzez naukę i doświadczenie. Współpraca ze specjalistą, który pokaże nam, jak należy prowadzić pacjenta w potrzebie, na co zwracać uwagę, jakie techniki wykorzystać, a to wszystko w toku codziennych czynności pielęgnacyjnych, pozwoli nabyć pewności i kompetencji. Obiecuję, że w pewnym momencie okaże się, że to nie jest takie straszne, jak nam się wydaje. Jeżeli się czegoś boimy, to dlatego że jest to nieznane, ale mając „przewodnika”, który pokaże nam konkretnie, co i jak robić, spowoduje, że poczujemy się bezpieczniej.
To oczywiście zależy, z jakim pacjentem mamy do czynienia, czy to opieka nad chorym, który jest po udarze, wylewie, czy jest starszy, czy młodszy, jaka jest waga, jaki jest stan zdrowia. Nie mniej, jeśli miałabym w tym momencie podpowiedzieć kilka wskazówek, to po pierwsze, dbajmy o siebie. Często przez to, że mamy do czynienia z bliskim w trudnej sytuacji chcemy zrobić wszystko by tej osobie pomóc i zapominamy o sobie. Jak w samolocie, gdzie najpierw zakłada się maskę tlenową sobie, a dopiero potem dziecku, tak i w opiece nad chorymi – najpierw musisz zadbać o siebie i swoje bezpieczeństwo, aby móc skutecznie pomagać innym. Tym samym, zawsze zakładajmy rękawiczki pielęgnując bliskiego – niestety łatwo możemy się zarazić np. infekcją, a także my możemy przenieść bakterie na chorego, a wtedy bardziej zaszkodzimy niż pomożemy. Kolejna rzecz, z jaką się spotykam, to to, że rodziny myślą, że skoro pacjent nie jest chodzący, to ma leżeć. Tym samym, przez dłuższy czas leży i jest w jednej pozycji. A to szybka droga do pojawienia się odleżyn, problemów z krążeniem czy odmy płucnej. Należy pamiętać, że pacjent musi zmieniać pozycje. Jeśli nogi są niepełnosprawne, ruszamy nimi za pacjenta. Pamiętajmy ważne jest, aby prześcieradło czy też mata, którą się układa na prześcieradło, by lepiej pracować z pacjentem, nie miały żadnych zagięć – te mogą wywołać odleżyny. Następnie opukiwanie, które można wykonywać nawet kilka razy dziennie. Pamiętajmy od dołu do góry, ręką ułożona w kształt łódki ze średnim naciskiem 5 do 6 razy i oklepujemy plecy omijając nerki – dokładnie przećwiczymy ten proces podczas spotkań z opiekunami.
Ponownie jest to indywidualna kwestia. Na pewno warto pamiętać o ustawieniu łóżka, tak, by był do niego dostęp, tak żeby móc tego pacjenta przewracać np. przy masażu czy przewijaniu. Powtórzę, przy pacjencie leżącym należy zadbać by prześcieradło, czy też ta mata, nie miały zagięć, bo to prowadzi do odleżyn. Ze swojej strony bardzo polecam maty poślizgowe, zdecydowanie ułatwiają pracę z pacjentem leżącym. Sztućce – jeśli to możliwe, warto zaopatrzyć pacjenta w specjalistyczne sztućce, które są ergonomicznie wygięte i ułatwiają jedzenie, minimalizując potrzebę precyzyjnych ruchów ręką.
W zależności od tego, co się dzieje z tym pacjentem, wchodzisz i oceniasz. Jeżeli wymaga przewijana, to tak naprawdę zaczynasz od tego. Jeśli pacjent nie wymaga przewinięcia, zaczynamy od codziennej toalety twarzy – oczy, jama ustna. Od głowy po stopy. I pamiętamy, że skórę należy natłuścić.
Rzeczywiście, to często służba 24 godziny na dobę. Opiekunowie często nie sypiają w nocy, bo po kilka razy sprawdzają, co się dzieje, czy pacjent oddycha. Często rodziny skupiają się tak bardzo na pacjencie, że nie zwracają uwagi na to, że oni też są ważni i muszą odpoczywać psychicznie. Trzeba znaleźć dla siebie chwilę na jakieś przyjemności, np. kąpiel w wannie. Niestety, nie będę ukrywać, pacjent w domu jest często trudny, tj. mając obok bliskiego, który sprawuję nad nim opieką może transferować swoje napięcia, złość na tę bliską osobę. Nie należy tego traktować osobiście. Trzeba po prostu uzbroić się w cierpliwość i włączyć w głowie głosik, który mówi, że to tylko jest efekt uboczny sytuacji. Znam historie, w których bliscy brali do siebie słowa krytyki i z dnia na dzień stawali się coraz bardziej psychicznie wykończeni. A w takim stanie ciężko pomóc sobie, a co dopiero drugiemu człowiekowi. Co więcej, życie w ciągłym stresie, to pierwszy krok do rozwoju różnych chorób. Na koniec dodam, jeśli jest taka potrzeba, nie należy bać się korzystania z pomocy zewnętrznej.
————————————-
Program szkoleń Szkoła Domowej Opieki organizowany przez Synevo Polska ma na celu wsparcie opiekunów i przekazanie niezbędnej wiedzy i umiejętności w zakresie opieki nad bliskimi w trudnej sytuacji zdrowotnej. Opiekun rodzinny to osoba, która zapewnia pomoc w codziennych sytuacjach, opiekę okołomedyczną i emocjonalną członkowi rodziny lub osobie bliskiej, która potrzebuje wsparcia np. z powodu choroby lub podeszłego wieku. Projekt skierowany jest do osób, które nagle znajdują się w roli takiego opiekuna, często bez wcześniejszego przeszkolenia medycznego, a które muszą mierzyć się z trudną rzeczywistością codziennej opieki nad osobami w potrzebie np. po udarze, z niepełnosprawnościami, wymagającymi karmienia przez PEG, czy też tracheostomii.
-30%
na wszystkie badania i pakiety
przy zamówieniu od 300 zł
kod: OFF30
Kod ważny do 26.02.2026
-25%
Zniżka dowolne na badania i pakiety.
kod: LUT25
Kod ważny do 24.02.2026