Stwardnienie rozsiane to jedna z chorób neurodegradacyjnych, która prowadzi do uszkodzeń struktur obecnych w tkance nerwowej. Proces ten przekłada się na szereg symptomów, utrudniających pacjentom codzienne funkcjonowanie. Jak objawia się stwardnienie rozsiane i w jaki sposób się je diagnozuje? Jak w praktyce wygląda przebieg choroby i czy możliwe jest jej wyleczenie?
Powiązane badania:
Zalecamy zapoznać się z badaniami i artykułami należącymi do tego artykułu:
Stwardnienie rozsiane jest chorobą, w której przebiegu dochodzi do niszczenia osłonek mielinowych, otaczających włókna nerwowe (czyli aksony – proces ten określa się mianem demielinizacji), w różnych obszarach układu nerwowego – w tym w mózgu oraz w rdzeniu kręgowym. Pierwszy człon nazwy, a więc „stwardnienie”, dotyczy mechanizmu prowadzącego do uszkodzenia aksonów, natomiast drugi człon – „rozsiane” – opisuje postać choroby, w której przebiegu pojawia się wiele ognisk.
Niestety, do tej pory nie poznano konkretnej przyczyny rozwoju stwardnienia rozsianego. Podejrzewa się, że na jego wystąpienie mogą wpływać przyspieszone procesy neurodegradacyjne czy nieprawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego (z uwagi na cechy choroby autoimmunologicznej, a więc niszczenie własnych struktur układu nerwowego pacjenta). Wiadomo natomiast, że na stwardnienie częściej zapadają kobiety niż mężczyźni (w stosunku 2 do 1), a pierwsze objawy w większości przypadków pojawiają się pomiędzy 20 a 40 rokiem życia.
Stwardnienie rozsiane daje wiele objawów ze strony układu nerwowego, wśród których wyróżnia się między innymi:
Warto zaznaczyć, że stwardnienie rozsiane cechuje się zróżnicowanym przebiegiem oraz innym natężeniem objawów u każdego pacjenta. Niemniej, wśród postaci omawianej choroby wyróżnia się postać nawracająco-zwalniającą (w przebiegu której występują rzuty choroby – czyli okresy zaostrzenia objawów neurologicznych i/lub zwiększenia liczby tych objawów, a później okresy remisji), postać pierwotnie postępującą (w której nie obserwuje się u pacjenta rzutów choroby, a jedynie narastanie objawów i zwiększanie ich liczebności w miarę upływu czas), a także postać wtórnie postępującą (objawy narastają już bez okresów remisji – ta postać pojawia się po okresie nawracająco-zwalniającym).
Początkowe objawy stwardnienia rozsianego są nieswoiste (w praktyce oznacza to, że mogą wskazywać na rozwój wielu innych chorób), dlatego po ich zaobserwowaniu należy zawsze zwrócić się do lekarza. Najczęściej w początkowej fazie obserwuje się u pacjentów zaburzenia widzenia (w tym z zapaleniem nerwu wzrokowego), zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej oraz zawroty głowy.
Warto wiedzieć:
Diagnostyka stwardnienia rozsianego opiera się przede wszystkim na szczegółowym wywiadzie z pacjentem, obejmującym pytania o odczuwane przez niego objawy, ich natężenie, częstotliwość występowania, a także o długość ich trwania. Wśród badań obrazowych, które wykorzystuje się przy rozpoznaniu (ale również w kontroli postępu choroby) stwardnienia, można wyróżnić rezonans magnetyczny. To najlepsza metoda, uwidaczniająca zmiany w osłonkach mielinowych, a także pozwalająca różnicować stwardnienie rozsiane z innymi chorobami. U niektórych pacjentów bada się także płyn mózgowo-rdzeniowy.
Niestety, nie istnieje skuteczny lek czy terapia na stwardnienie rozsiane. Medyczne wsparcie pacjenta polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów, a także spowalnianiu – w miarę możliwości – postępu choroby. W tym celu stosuje się farmakoterapię (w tym glikokortykosteroidy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, interferony, leki immunostymulujące oraz immunomodulujące i inne). Ważną rolę w terapii odgrywa również aktywizacja pacjenta – zarówno ta fizyczna, odbywająca się poprzez wdrożenia aktywności i rehabilitacji, a także socjalna – wspierająca jak najdłuższe zachowanie funkcji poznawczych.
Źródła:
-30%
na wszystkie badania i pakiety
przy zamówieniu od 300 zł
kod: OFF30
Kod ważny do 26.02.2026
-25%
Zniżka dowolne na badania i pakiety.
kod: LUT25
Kod ważny do 24.02.2026
