Trombocytopenia (małopłytkowość) – przyczyny, objawy, badania i leczenie

Płytki krwi (trombocyty) to jedne z najważniejszych elementów morfotycznych krwi. Odpowiadają one przede wszystkim za prawidłowy przebieg procesu krzepnięcia. W przypadku ich niedostatecznej liczby, u pacjenta może dochodzić do krwawień, a także do zaburzenia procesu gojenia się ran oraz do wystąpienia innych objawów (o których piszemy w dalszej części tekstu). Niemniej, wśród najczęstszych przyczyn małopłytkowości wyróżnia się:

• niedobór witamin i minerałów – małopłytkowość może wystąpić na skutek niedoboru kwasu foliowego, witaminy B12, a także miedzi oraz żelaza;
• wahania poziomu płytek krwi powiązane z cyklem menstruacyjnym (mowa wówczas o małopłytkowości cyklicznej, którą obserwuje się najczęściej u młodych kobiet, u których cykl nie jest jeszcze w pełni uregulowany);
• uszkodzenie lub aplazja (niedostateczny rozwój) szpiku kostnego – czyli struktury, w której powstają płytki krwi. Taki stan rzeczy może być skutkiem ekspozycji na promieniowanie jonizujące, rozwoju nowotworów (w tym nowotworów krwi), przewlekłego alkoholizmu, zakażeń wirusowych przebiegających z degradacją szpiku czy też chorób takich jak niedokrwistość aplastyczna, nabyta wybiórcza aplazja megakariocytowa i inne);
• utratę krwi – przewlekłą (na przykład w wyniku obfitych miesiączek, krwawień wewnętrznych do przewodu pokarmowego) lub nagłą (po urazach i wypadkach) i/lub przetoczenie krwi, w której znajdowało się mało trombocytów.

Wymienione powyżej przyczyny trombocytopenii nie wyczerpują całej listy. Spadek liczby płytek krwi może nastąpić także w przebiegu tocznia rumieniowatego, w samoistnej plamicy małopłytkowej czy jako następstwo mutacji genetycznych (diagnozuje się wówczas trombocytopenię dziedziczną).