[ -30% ] na badania i pakiety z kodem OFF30 | Min. 300 zł 👉 [Sprawdź]

Woreczek żółciowy - czym jest i jakie są jego schorzenia?

woreczek żółciowy
Spis treści

Pęcherzyk żółciowy (potocznie określany mianem woreczka żółciowego) jest niewielką strukturą położoną po prawej stronie ciała, w obrębie dolnej części wątroby. Jego zadaniem jest gromadzenie i zagęszczanie żółci, a podczas procesu trawienia – uwalnianie tej substancji do dalszej części przewodu pokarmowego (a konkretnie: do dwunastnicy) w celu prawidłowej emulgacji tłuszczy. Niestety, podobnie jak inne organy, również pęcherzyk żółciowy narażony jest na wystąpienie chorób czy stanów zapalnych. Jakie to schorzenia? Co je powoduje i jak rozpoznać ich objawy?

Kamienie w woreczku żółciowym

Najczęściej występującą chorobą pęcherzyka żółciowego jest kamica. W jej przebiegu, w obrębie dróg żółciowych, wykształcają się stałe struktury zwane kamieniami. Choroba ta, w zależności od umiejscowienia zmian, ma różne odmiany:

  • kamica pęcherzykowa – mówimy o niej wtedy, gdy kamienie obecne są w pęcherzyku żółciowym. Jest to najczęstszy typ kamicy żółciowej;
  • kamica przewodowa – to rodzaj choroby, w której kamienie wytrącają się i są obecne w drogach żółciowych wewnątrzwątrobowych (łączących wątrobę z pęcherzykiem);
  • kamica wewnątrzwątrobowa – w jej przebiegu kamienie wykształcają się w przewodach żółciowych obecnych w wątrobie (to najrzadszy rodzaj kamicy).

Kamienie pojawiające się w obrębie dróg żółciowych są zbudowane z substancji chemicznych znajdujących się w samej żółci i zazwyczaj wytrącają się, gdy żółć zagęszcza się zbyt mocno. Niestety, do tej pory nie wyodrębniono bezpośrednich przyczyn tego zjawiska, natomiast wiadomo, że czynnikami sprzyjającymi kamicy żółciowej jest wiek powyżej 50/60 roku życia, płeć żeńska, otyłość i nadwaga, cukrzyca, nieprawidłowości w profilu lipidowym (zbyt duże stężenie triglicerydów), gwałtowne odchudzanie, a także obciążenie genetyczne.

Leczenie kamicy żółciowej jest konieczne jedynie u niektórych grup pacjentów. Przede wszystkim dotyczy to osób, mających „atak woreczka żółciowego”, czyli tak naprawdę ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego. Jest to stan, w którym kamieni jest na tyle dużo, że utrudniają one lub uniemożliwiają (w przypadku utraty drożności dróg żółciowych) prawidłowy odpływ żółci, funkcjonowanie pęcherzyka oraz wątroby.

U osób, u których kamica nie daje objawów, nie trzeba podejmować leczenia – należy jedynie kontrolować zarówno liczbę, jak i wielkość kamieni w obrazie USG (na kontrole powinno zgłaszać się co pół roku lub co rok – w zależności od decyzji lekarza). Leczenie polega zwykle na usunięciu woreczka żółciowego w całości lub w części (jeśli zachodzi taka konieczność) na drodze operacji laparoskopowej (bez otwierania powłok brzusznych) lub tradycyjnej – z otwarciem powłok brzusznych. Obecnie złotym standardem jest oczywiście zabieg laparoskopowy – bezpieczny, przewidywalny i niosący najmniejsze ryzyko dla pacjenta oraz skracający czas rekonwalescencji.

Zapalenie woreczka żółciowego - objawy

Objawy zapalenia (czy też „ataku”) woreczka żółciowego to przede wszystkim intensywny ból w nadbrzuszu, pojawiający się z prawej strony i promieniujący do prawej łopatki. U większości chorych obecna jest także gorączka, dreszcze, a oprócz tego – tak zwana żółtaczka mechaniczna. Dodatkowo pacjenci nie mają apetytu, natomiast cierpią na nudności i wymioty.

 Warto wiedzieć:

  • Woreczek żółciowy to niewielki narząd znajdujący się pod wątrobą, odpowiedzialny za magazynowanie żółci, która wspomaga trawienie tłuszczów.
  • Do najczęstszych problemów z woreczkiem żółciowym należy kamica żółciowa.
  • Objawy schorzenia obejmują bóle brzucha (zwłaszcza po prawej stronie), nudności, wymioty, niestrawność oraz czasem żółtaczkę (żółte zabarwienie skóry i oczu).

Nowotwory, wodniaki, ropniaki i polipy woreczka żółciowego

Wśród innych, znacznie rzadszych schorzeń woreczka żółciowego, można wyróżnić:

  • wodniaki pęcherzyka żółciowego. Mowa o nich wówczas, gdy w wyniku zablokowania przewodu pęcherzykowego przez kamień w przebiegu kamicy żółciowej, dochodzi do wydzielania płynu wewnątrz pęcherzyka i jego powiększania się. W takiej sytuacji konieczne jest usunięcie tego narządu. Wodniak pęcherzyka jest więc tak naprawdę powikłaniem postępującej kamicy;
  • ropniaki pęcherzyka żółciowego. Pojawiają się wtedy, gdy płyn zablokowany w pęcherzyku żółciowym (znów – na skutek powikłań kamicy) ulegnie zakażeniu, co przyczynia się do jego przekształcenia się w treść ropną. W takiej sytuacji również konieczne jest przeprowadzenie zabiegu usunięcia pęcherzyka żółciowego;
  • polipy pęcherzyka żółciowego. Polipy to tak naprawdę złogi lipidów (cholesterolu), które niejako „osiadają” na ścianie pęcherzyka. Dopóki nie obserwuje się ich wzrostu w badaniach kontrolnych, nie trzeba podejmować leczenia (jeśli jednak polipy rozrastają się, konieczne będzie usunięcie woreczka).

W przypadku wystąpienia polipów woreczka żółciowego, ich podłożem może być nie tylko cholesterol, ale również komórki wyściełające pęcherzyk – taki stan predysponuje do wystąpienia nowotworów, a wśród nich do raka pęcherzyka żółciowego o złym rokowaniu. Rak ten długo nie daje objawów, dlatego przy odnotowaniu jakichkolwiek zmian w obrębie ścian pęcherzyka żółciowego, koniecznym jest, by pacjent co pół roku do roku zgłaszał się na badanie kontrolne USG, ujawniające ewentualny rozrost i mnożenie się zmian.

Polecane badania
[related_post_info]
Podziel się

Źródła:

  1. A. Gąsiorowska, E. Małecka-Wojciesko, M. Szczepanek, Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego [w:] Interna – Mały Podręcznik Medycyny Praktycznej online, data aktualizacji hasła: 13.08.2024
  2. A. Gąsiorowska, E. Małecka-Wojciesko, M. Szczepanek, Kamica pęcherzyka żółciowego [w:] Interna – Mały Podręcznik Medycyny Praktycznej online, data aktualizacji hasła: 10.08.2023
  3. Prof. dr hab. n. med. D. Janczak, Kamica pęcherzyka żółciowego [w:] Chirurgia po Dyplomie 05/2017
  4. M. Hartleb, K. Simon, M. Lipiński, J. Drobnik, J. Woroń, G. Rydzewska, A. Mastalerz-Migas, Rekomendacje postępowania u chorych z zaburzeniami czynności wątroby i kamicą dróg żółciowych [w:] Lekarz POZ 4/2017
  5. Dr B. Kulczyński, Rozumienie kamicy żółciowej: praktyczny przewodnik dla pacjentów [w:] nowafarmacja.pl, dostęp: 14.08.2024
  6. A. Gładysz, W. Skibiński, T. Zubilewicz, Ostre niekomiczne zapalenie pęcherzyka żółciowego u pacjentów w ciężkim stanie ogólnym – opis czterech przypadków [w:] Chirurgia Polska 2010, 12, 1
  7. M. Szajewski, W. J. Kruszewski, W. Jasiński, M. Ciesielski, Anomalie w budowie dróg żółciowych – obserwacje własne [w:] Chirurgia Polska 2008, 10, 2
  8. P. Lampe, B. Jabłońska, Chirurgiczne leczenie raka dróg żółciowych [w:] Borgis – Postępy Nauk Medycznych s1/2011
  9. Lek. A. Kowalik, prof. dr hab. n. med. E. Pac-Kożuchowska, Kamica pęcherzyka żółciowego u dzieci i młodzieży [w:] Pediatria po Dyplomie 03/2024
  10. M. Kapszewicz, E. Małecka-Wojciesko, Kamica pęcherzyka żółciowego – patofizjologia i postępowanie [w:] gastroenterologia-forum.pl, dostęp: 14.08.2024
Sprawdź
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Kup Online

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź