Szczep się przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B) i prowadź aktywny tryb życia.
Badanie AFP (Alfa-fetoproteina)
Badanie AFP (Alfa-fetoproteina)
Autorka:
Monika Buchelt
Zweryfikowane przez ekspertkę:
dr n. med. Anna Tylutka
Badanie wykrywa i monitoruje nowotwory wątroby oraz nowotwory zarodkowe jąder i jajników. Stosowane też w badaniach prenatalnych do oceny ryzyka wad rozwojowych płodu. Badanie zrobisz bez specjalnego przygotowania.
od
54,00 zł
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
200 000+ zadowolonych Pacjentów
Badanie AFP (Alfa-fetoproteina)
od 54,00 zł
Kup online
BADANIE W PIGUŁCE
Krótki opis badania AFP
Badanie AFP polega na oznaczeniu stężenia alfa-fetoproteiny we krwi. AFP to białko (glikoproteina), które jest naturalnie uwalniane do krążenia płodu. Z tego względu jest wykorzystywane w diagnostyce prenatalnej do wykrywania wad rozwojowych płodu. U dorosłych podwyższony poziom AFP może wskazywać na choroby wątroby lub nowotwory (głównie wątroby czy zarodkowe jąder/jajników), dlatego badanie to pomaga w ich wczesnym wykryciu i monitorowaniu leczenia.
Cena badania
Koszt badania zaczyna się od 54.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.
Czas oczekiwania na wynik
1 dzień roboczy.
Jak odebrać wynik badania
1. Na koncie my.synevo. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
2. Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
3. W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Przygotowanie do badania AFP – zasady
Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Jeżeli zażywasz leki i/lub suplementy diety czy preparaty ziołowe mogące wpłynąć na wynik badania, skonsultuj się z lekarzem prowadzącym.
Co to jest AFP?
Alfa-fetoproteina, w skrócie AFP, to białko wytwarzane w znacznych ilościach między innymi przez wątrobę płodu. W okresie płodowym AFP pomaga utrzymać równowagę płynów (reguluje ciśnienie onkotyczne) i pełni funkcje transportowe. Po urodzeniu i w dorosłym życiu poziom AFP we krwi jest na niskim poziomie.
Badanie AFP jest ważne nie tylko w ciąży, gdzie pomaga wykrywać wady rozwojowe płodu, ale także w diagnostyce nowotworów – jest to marker nowotworowy. Znacznie podwyższony poziom AFP u dorosłych może świadczyć o obecności złośliwego nowotworu wątroby lub nowotworów zarodkowych, takich jak niektóre guzy jąder czy jajników.
W diagnostyce nowotworowej ważna jest także szybkość (kinetyka) wzrostu AFP. Gwałtowny wzrost stężenia tego antygenu może wskazywać na rozwój złośliwego procesu nowotworowego.
Podsumowując, AFP jest markerem biologicznym o dużym znaczeniu zarówno w medycynie prenatalnej, jak i onkologii, dlatego jego oznaczenie bywa kluczowe dla wczesnego wykrycia i monitorowania różnych stanów zdrowotnych.
Rola AFP w organizmie
AFP to białko, które w dorosłym organizmie zazwyczaj występuje w bardzo małych ilościach. Naturalnym momentem wzrostu jego stężenia w surowicy, powiązanym z jego rolą, jest okres ciąży.
Antygen AFP wytarzany jest najpierw w pęcherzyku żółtkowym, a później w wątrobie płodu. W tym okresie alfa-fetoproteina pełni ważne funkcje niezbędne do prawidłowego rozwoju dziecka:
- pomaga utrzymać prawidłową gospodarkę płynów w organizmie,
- bierze udział w transporcie różnych substancji we krwi dziecka.
To właśnie dlatego AFP jest tak ważnym markerem – jego podwyższony poziom u osób dorosłych, które nie są w ciąży, może być sygnałem choroby i wymaga dalszej diagnostyki.
Kiedy wykonać badanie stężenia AFP?
Badanie AFP jest kluczowe w następujących sytuacjach.
Diagnostyka onkologiczna
- przede wszystkim w wykrywaniu nowotworów złośliwych wątroby,
- w przypadku podejrzenia nowotworów zarodkowych jąder i jajników (tzw. nonseminoma, non-dysgerminoma),
- czasami także w innych nowotworach, np. żołądka, dróg żółciowych, trzustki czy płuc (choć tam wzrost AFP zdarza się rzadziej).
WHO oraz Europejskie Towarzystwo Urologiczne rekomendują regularne oznaczanie AFP u osób z nowotworami zarodkowymi jąder – razem z badaniami gonadotropiny kosmówkowej (hCG) i dehydrogenazy mleczanowej (LDH). Pomaga to:
- ocenić stadium choroby,
- przewidzieć rokowanie,
- szybko wykryć ewentualny nawrót choroby,
- kontrolować stan pacjenta po leczeniu chirurgicznym.
Wysokie poziomy tych markerów uznaje się za niekorzystny czynnik rokowniczy.
Diagnostyka prenatalna
Badanie AFP wykonuje się także w czasie ciąży w ramach nieinwazyjnych testów prenatalnych, tak , aby sprawdzić, czy płód rozwija się prawidłowo.
- między 14. a 20. tygodniem ciąży – jako część tzw. testu potrójnego (β-hCG, AFP, wolny estriol -uE3) lub testu poczwórnego (β-hCG, AFP, wolny estriol, inhibina A). Te testy służą do oceny ryzyka wad genetycznych (np. zespołu Downa) i wad cewy nerwowej.
- w 11.–14. oraz 14.–20. tygodniu – w ramach tzw. testu zintegrowanego, który łączy wyniki kilku badań (NT, PAPP-A, inhibina A, β-hCG, AFP, uE3). Ten test jest bardziej precyzyjny niż pojedyncze badania i pozwala lepiej ocenić ryzyko nieprawidłowości w rozwoju dziecka.
Opis badania alfa-fetoproteiny
Badanie polega na pobraniu niewielkiej próbki krwi z żyły, która następnie trafia do laboratorium, gdzie mierzone jest stężenie alfa-fetoproteiny (AFP) w surowicy krwi pacjenta. Cały proces pobrania jest szybki i bezpieczny, wykonywany przez doświadczony personel medyczny.
Normy AFP (wartości referencyjne)
Normy stanowią ogólne zalecenia i mogą się różnić w zależności od metody badawczej stosowanej w laboratorium wykonującym badanie. Wartości referencyjne AFP zależą od płci pacjenta oraz od tego, czy kobieta jest w ciąży.
Sprawdź wartości referencyjne na swoim wyniku badania.
Normy dla kobiet w ciąży
Poziom AFP zmienia się wraz z trymestrem ciąży, osiągając maksymalne wartości między 32. a 36. tygodniem. Normy prenatalne są szerokie i zależą od wieku ciąży, dlatego interpretacja wyników powinna być oparta na tabelach referencyjnych dedykowanych dla danego tygodnia ciąży.
Co oznacza niski wynik AFP
U kobiet ciężarnych utrzymujące się niskie oznaczenie stężenia AFP po 10. tygodniu ciąży może być wiarygodnym wskaźnikiem ryzyka wystąpienia zespołu Downa u płodu.
Warto jednak pamiętać, że niski poziom AFP nie wyklucza obecności chorób nowotworowych ani innych zaburzeń zdrowotnych. W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie dalszych badań diagnostycznych, aby wykluczyć poważniejsze przyczyny obniżonego stężenia tego białka.
Przyczyny wysokiego poziomu AFP
Podwyższony poziom AFP może mieć różne przyczyny. Wzrost AFP do 400 ng/ml, obserwuje się u osób z poniższymi chorobami np.:
- marskość wątroby,
- ostre wirusowe zapalenie wątroby typu B,C i D
- przewlekłe zapalenie wątroby,
- żółtaczką zewnątrzwątrobowa,
- choroba alkoholowa wątroby,
- niedobór białka α1-antytrypsyny.
Jeśli u pacjenta stwierdzi się w wątrobie obecność guzka i równocześnie stężenie AFP przekracza 400 ng/ml, istnieje duże prawdopodobieństwo rozpoznania pierwotnego nowotworu wątroby.
Nieco podwyższone wartości AFP (do około 100 ng/ml, czasem do 500 ng/ml) mogą też pojawiać się u osób, u których nowotwór z innych narządów rozprzestrzenił się do wątroby.
Podwyższone poziomy AFP w surowicy krwi matki
Wzrost stężenia AFP u ciężarnych może mieć też inne, niezwiązane z chorobą, przyczyny, na przykład:
- nieprecyzyjne określenie wieku ciąży (np. ciąża jest starsza niż zakładano, niedoszacowanie)
- ciąża mnoga (bliźniacza lub wielopłodowa)
- zagrożenie poronieniem lub obumarcie płodu
- wady rozwojowe płodu, takie jak otwarty rozszczep kręgosłupa, potworniak czy wada przedniej ściany brzucha
Dlatego interpretując wynik AFP, bardzo ważne jest, by lekarz uwzględnił wszystkie te możliwości i w razie potrzeby skierował na dodatkowe badania.
Objawy wysokiego poziomu AFP
Podwyższony poziom AFP może wiązać się z różnymi dolegliwościami, choć nie zawsze one występują.
W przypadku nowotworu wątroby mogą pojawić się takie objawy jak:
- żółtaczka (zażółcenie skóry i białek oczu – twardówki),
- ból lub uczucie ucisku w prawym górnym brzuchu,
- powiększenie brzucha związane z nagromadzeniem płynu (wodobrzusze),
- utrata apetytu i ogólne osłabienie.
Jeśli podwyższony poziom AFP jest spowodowany nowotworem zarodkowym (np. jąder czy jajników), objawy mogą być bardzo różne i zależą od lokalizacji guza. Mogą to być m.in.:
- ból brzucha,
- obrzęki,
- u kobiet – zaburzenia miesiączkowania.
Warto jednak pamiętać, że podwyższony poziom AFP nie zawsze oznacza nowotwór. Często jego przyczyną są również inne choroby, np. te dotyczące wątroby, które nie mają charakteru nowotworowego.
Dlatego, gdy wynik AFP jest podwyższony, bardzo ważne jest wykonanie dalszych badań i konsultacja z lekarzem, który ustali przyczynę i zaproponuje odpowiednie leczenie.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Na co jest badanie AFP?
Badanie AFP służy przede wszystkim do wykrywania i monitorowania niektórych nowotworów, głównie raka wątroby i nowotworów zarodkowych jąder lub jajników. Wykonuje się je także w diagnostyce prenatalnej, aby ocenić ryzyko niektórych wad wrodzonych u płodu.
Jak odczytać wynik AFP?
Wynik AFP należy zawsze interpretować w kontekście Twojej sytuacji zdrowotnej. U zdrowych dorosłych stężenie powinno być niskie. Podwyższony wynik nie musi oznaczać nowotworu, ale wymaga dalszych badań i konsultacji lekarskiej. W ciąży normy są wyższe, bo AFP naturalnie rośnie wraz z rozwojem płodu.
Jakie są markery nowotworowe wątroby?
Najczęściej oznaczanym markerem nowotworowym wątroby jest AFP, szczególnie w diagnostyce pierwotnego raka wątroby. Jako markery uzupełniające można zlecić AFP-L3, antygen karcynoembrionalny (CEA) oraz L-fukozydazę.
Czy podwyższone AFP zawsze oznacza nowotwór?
Nie. Podwyższony poziom AFP może mieć wiele przyczyn, w tym choroby wątroby (np. zapalenie, marskość) albo ciążę mnogą. Dlatego nie należy wyciągać wniosków samodzielnie – zawsze skonsultuj wynik z lekarzem.
Kiedy wykonać badanie AFP?
Badanie warto wykonać, jeśli lekarz podejrzewa choroby wątroby wątroby (w tym również w przypadku raka pierwotnego wątroby), nowotwory zarodkowe jąder lub jajników, albo w ramach badań prenatalnych między 14. a 20. tygodniem ciąży.
Jak przygotować się do badania AFP?
Do badania AFP nie trzeba się specjalnie przygotowywać – nie musisz być na czczo. Warto jednak poinformować personel o przyjmowanych lekach i stanie zdrowia.
Bibliografia
- Bogdan Solnica, Aldona Dembinńska-Kieć, Jerzy W. Naskalski. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, wydanie 5.
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8776528/
Akcja Profilaktyczna
-30%
na wszystkie badania i pakiety
przy zamówieniu od 300 zł
kod: OFF30
Kod ważny do 26.02.2026
Zamów rozmowę
Akcja Profilaktyczna
-25%
Zniżka dowolne na badania i pakiety.
kod: LUT25
Kod ważny do 24.02.2026