[ -30% ] na badania i pakiety z kodem OFF30 | Min. 300 zł 👉 [Sprawdź]
Badanie ogólne moczu

Badanie ogólne moczu

Data publikacji: 03/11/2025

Autorka: Magdalena Strupiechowska verified Zweryfikowane przez ekspertkę: dr n. med. Anna Tylutka

Badanie ogólne moczu to jedno z podstawowych, a zarazem najbardziej informatywnych badań przesiewowych. Pozwala ocenić nie tylko pracę nerek i dróg moczowych. Zmiany w barwie, ciężarze właściwym czy obecność białka, glukozy albo krwi mogą być pierwszym sygnałem infekcji, stanu zapalnego lub zaburzeń metabolicznych.

od 22,00 zł

Od 20 lat badamy Twoją krew.

google 4.7 / 5

starsstarsstarsstarsstars

people
200 000+ zadowolonych Pacjentów
BADANIE W PIGUŁCE

Krótki opis badania

Badanie ogólne moczu jest wykonywane w celach diagnostycznych, przesiewowych, do monitorowania leczenia i/lub oceny postępu procesu chorobowego. Wykonuje się je nie tylko wtedy, gdy pojawiają się objawy (np. pieczenie przy oddawaniu moczu, ból w dole brzucha, zmiana barwy moczu), ale też profilaktycznie – bo potrafi wychwycić pierwsze sygnały problemów z nerkami i drogami moczowymi jeszcze zanim dadzą o sobie znać. Ocenia się w nim m.in. cechy fizykochemiczne moczu, co bywa pomocne również w monitorowaniu leczenia i w obserwacji chorób ogólnoustrojowych, które mogą wtórnie wpływać na nerki.

Cena

Koszt badania zaczyna się od 22.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.

Czas oczekiwania na wynik

1 dzień roboczy.

Jak odebrać wynik badania?

  1. Na koncie my.synevo. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
  2. Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
  3. W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.

Jak się przygotować do badania moczu?

Prawidłowe przygotowanie do procedury pobrania moczu najczęściej decyduje o wiarygodności wyniku. Czynniki przedanalityczne, które mogą wpływać na wynik to:

  • dieta – rodzaj i ilość spożywanych pokarmów może wpływać na barwę, odczyn moczu oraz pojawienie się zwiększonej ilości kryształów, fosforanów/moczanów bezpostaciowych, kwasu moczowego.
  • wysiłek fizyczny – aby zminimalizować wpływ ćwiczeń fizycznych i/lub pozycji ciała na wynik badania moczu, zaleca się badanie próbek porannych (forsowne ćwiczenia mogą sprzyjać wystąpieniu białkomoczu i pojawieniu się wałeczków szklistych i ziarnistych w moczu).
  • zanieczyszczenie próbki – zaleca się wykonanie badania po zachowaniu minimalnego czasu abstynencji płciowej (przynajmniej 3 dni). Nie zaleca się badania moczu w okresie okołomenstruacyjnym.

Należy także pamiętać, że:

  • w czasie ciąży może być obserwowana fizjologiczna leukocyturia (zbyt duża liczba leukocytów) i glukozuria (tzw. cukromocz, zbyt duże stężenie glukozy).

Na czym polega badanie ogólne moczu?

Jest to badanie nieinwazyjne dla pacjenta, a analiza laboratoryjna badania obejmuje następujące elementy:

  • Ocena cech fizykochemicznych moczu – barwa, przejrzystość, ciężar właściwy, pH, obecność białka, glukozy, ciał ketonowych, krwi, esterazy leukocytarnej (leukocytów), azotynów (bakterii), bilirubiny i urobilinogenu.

Rola układu moczowego w organizmie

Układ moczowy to złożony system, którego główną funkcją jest wydalanie z organizmu zbędnych produktów przemiany materii przy jednoczesnym utrzymaniu prawidłowej równowagi wodno – elektrolitowej i kwasowo – zasadowej.

Podstawowe funkcje nerek obejmują:

  • regulację wydalania z organizmu wody, elektrolitów oraz produktów przemiany materii,
  • udział w kontroli ciśnienia tętniczego krwi,
  • utrzymanie prawidłowej objętości płynu pozakomórkowego i jego osmolarności,
  • zachowanie równowagi kwasowo-zasadowej,
  • regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz magnezowej,
  • wpływ na czynność szpiku kostnego,
  • udział w procesach metabolicznych organizmu.

Zaburzenia funkcjonowania układu moczowego mogą prowadzić do szerokiego spektrum problemów: od krótkoterminowych (np. zatrzymanie wody w organizmie, obrzęki, nadciśnienie), do długoterminowych (takich jak przewlekła choroba nerek czy zaburzenia gospodarki mineralnej).

Dlatego warto wykonywać badanie ogólne moczu regularnie, np. raz w roku w ramach profilaktyki.

badanie moczu normy i interpretacja wynikow

Jak pobrać próbkę moczu do badania?

By prawidłowo pobrać próbkę moczu:

  • Zaopatrz się w czysty, suchy (jednorazowy) pojemnik, dostępny w aptece lub w Punkcie Pobrań.
  • Umyj ręce wodą z mydłem, dokładnie oczyść okolice ujścia cewki moczowej (kobiety: przód → tył; mężczyźni: po odciągnięciu napletka).
  • Materiał pobierz ze środkowego strumienia moczu (zwykle potrzeba 50-100 ml moczu, resztę moczu należy oddać do toalety).
  • Zamknij szczelnie pojemnik, zabezpiecz przed przypadkowym otwarciem.

Porcję materiału należy dostarczyć możliwie jak najszybciej do laboratorium. Jeśli nie możesz tego zrobić, przechowaj próbkę w lodówce w temperaturze 2-8°C, maksymalnie do 4 godzin.

Kiedy należy wykonać badanie ogólne moczu?

Badanie ogólne moczu należy wykonać u pacjentów, u których występują m.in następujące dolegliwości:

  • Objawy zakażenia układu moczowego (bolesne oddawanie moczu, uczucie parcia na pęcherz, ból podbrzusza).
  • Obecność krwi w moczu lub inne widoczne zmiany wyglądu moczu.
  • Gorączka o nieznanej przyczynie.
  • Ból w okolicy lędźwiowej.

Jeśli doświadczasz tych przypadłości, koniecznie wykonaj badanie.

Badanie ogólne moczu – wartości referencyjne (normy)

Badanie testami paskowymi, oceniające parametry fizykochemiczne: 

  • pH: 4,5 – 8,0
  • Gęstość względna (ciężar właściwy moczu): 1,023 – 1,035 g/ml
  • Obecność białka w moczu: nieobecne
  • Glukoza: nieobecna
  • Ciała ketonowe: nieobecne
  • Bilirubina: nieobecna
  • Urobilinogen: < 1 mg/dl
  • Erytrocyty / Hb (krew utajona): nieobecne
  • Esteraza leukocytów: nieobecna
  • Azotyny: nieobecne

Pamiętaj, że podane wartości referencyjne mogą zależeć od metody i analizatora, na którym wykonuje się to badanie. Każdą swoją wątpliwość należy zawsze skonsultować z lekarzem!

Przyczyny odchyleń podanych powyżej zakresów referencyjnych

Wynik badania moczu mogą odbiegać od zakresów w wielu różnych sytuacjach klinicznych – poznaj przykładowe z nich:

  • wpływ diety (np. wysokobiałkowej, wegetariańskiej/wegańskiej, niskowęglowodanowej, a także w przypadku głodówek),
  • nieprawidłowego nawodnienia organizmu (zarówno odwodnienie, jak i nadmierne spożycie płynów może wpływać na wynik badania laboratoryjnego),
  • zmiany w parametrach mogą także wskazywać na dysfunkcję nerek (np. kłębuszkowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, odmieniczkowe zapalenia nerek, niewydolności nerek).
  • chorób metabolicznych (cukrzycy, zespołu Cushinga, chorób tarczycy),
  • zakażeń układu moczowego (zakażeń bakteryjnych, infekcji grzybicznych, zapalenia pęcherza),
  • pozanerkowe czynniki chorobowe (niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze).

Oprócz tego na wynik badania może mieć wpływ: nadmierny wysiłek fizyczny, ciąża, gorączka, przewlekły stres czy niektóre zaburzenia hormonalne (np. niedobór ADH).

Jakie objawy mogą wskazać nieprawidłowości w badaniu moczu?

Nieprawidłowy wynik badania moczu często idzie w parze z objawami, które mogą sygnalizować zaburzenia pracy nerek, dróg moczowych lub innych narządów.

Warto zwrócić uwagę na:

  • zmiany zabarwienia moczu (krwiomocz, ciemne zabarwienie, bardzo jasne zabarwienie, zmętnienie, spieniony mocz),
  • objawy związane z oddawaniem moczu (ból i pieczenie podczas mikcji, częstomocz, nocne wybudzenia w celu oddania moczu),
  • objawy towarzyszące chorobom nerek (obrzęki poranne wokół oczu, obrzęki kostek i nóg narastające w ciągu dnia, nadciśnienie, przybieranie na wadze),
  • objawy zaawansowanej niewydolności nerek (przewlekłe zmęczenie, problemy z koncentracją, duszności, skurcze, zespół niespokojnych nóg, mrowienie w palcach),
  • objawy ogólnoustrojowe (gorączka, dreszcze, ból w okolicy lędźwiowej, nudności, brak apetytu, ból brzucha).
Zadbaj o siebie jak ekspert

Odpowiednie nawodnienie organizmu to jeden z najprostszych i najskuteczniejszych sposobów na wsparcie pracy układu moczowego. Każdego dnia warto wypijać od 1,5 do 2 litrów wody, a w okresie letnim – nawet do 3 litrów. Najlepiej wybierać wodę niegazowaną, niskozmineralizowaną, która nie obciąża nerek. Zamiast pić duże ilości na raz, lepiej sięgać po wodę często, małymi łykami, mniej więcej co godzinę.

Zadbaj o siebie jak ekspert!

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jak przygotować się do pobierania moczu?

W dniach poprzedzających oddanie próbki do badania ogólnego moczu zachowaj zwykłą dietę i optymalne nawodnienie.

Oprócz tego unikaj nadmiernego wysiłku fizycznego oraz współżycia płciowego.

Przed pobraniem próbki, zaleca się zachowanie standardowej higieny narządów moczowo-płciowych (ujście cewki moczowej u kobiet i napletek u mężczyzn należy umyć czystą wodą i osuszyć jednorazowym, papierowym ręcznikiem).

Kiedy należy wykonać badanie ogólne moczu?

Badanie ogólne moczu warto wykonać, gdy pojawiają się objawy – ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu, częstomocz, trudności w jego rozpoczęciu czy nietrzymanie.

Niepokojący sygnał stanowią też zmiany w wyglądzie moczu: krwiomocz, zmętnienie, pienienie się, nieprzyjemny zapach lub zbyt ciemne zabarwienie.

Badanie jest zalecane przy bólu w podbrzuszu, okolicy lędźwiowej lub nerek, w przypadku gorączki o nieznanym pochodzeniu, obrzęków, senności czy metalicznego posmaku w ustach.

Częstszej kontroli wymagają pacjenci zmagający się z cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym, otyłością, chorobami serca.

Co wchodzi w skład badania ogólnego moczu?

W ramach badania ogólnego moczu wykonuje się ocenę jego cech fizykochemicznych (barwa, przejrzystość, zapach, pH, ciężar właściwy, obecność białka, glukozy, bilirubiny, ciał ketonowych, azotynów w moczu i innych związków).

Bibliografia:

  • Zalecania Polskiego Towarzystwa Laboratoryjnej dotyczące badania upostaciowionych elementów moczu w medycznym laboratorium diagnostycznym 2019.
  • Bogdan Solnica, Aldona Dembińska-Kieć, Jerzy W. Naskalski. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, wydanie 5.
Sprawdź
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Kup Online

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź