Czy DHEA-S wpływa tylko na hormony płciowe? Jest to MIT! DHEA-S to znacznie więcej niż prekursor testosteronu i estrogenów. Wywiera bezpośredni wpływ na układ odpornościowy (stymuluje komórki NK), metabolizm (poprawia wrażliwość na insulinę), funkcje mózgu (neuroprotekcja) To regulator wielu procesów fizjologicznych.
Badanie DHEA-S
Badanie DHEA-S to proste badanie z krwi, które pomaga ocenić, jak pracują nadnercza i jak wygląda równowaga hormonalna w organizmie. Hormon ten ma znaczenie dla wielu procesów w organizmie, w tym dla pracy układu nerwowego, hormonalnego i krążenia.
Od 20 lat badamy Twoją krew.
Krótki opis badania
Badanie poziomu DHEA-S to badanie laboratoryjne, które pozwala sprawdzić funkcję nadnerczy i ocenić gospodarkę hormonalną organizmu. DHEA-S (siarczan dehydroepiandrosteronu) to hormon steroidowy, produkowanym głównie w korze nadnerczy – u kobiet 100%, u mężczyzn 70-95%. Choć jego działanie nie jest jeszcze w pełni zbadane, wykazano, że DHEA-S ma istotny wpływ na szereg procesów fizjologicznych związanych z funkcjonowaniem m.in. układu nerwowego, endokrynnego oraz krążenia.
Cena badania
Koszt badania zaczyna się od 64.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.
Czas oczekiwania na wynik
1 dzień roboczy.
Jak odebrać wynik?
- Na koncie my.synevo. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Przygotowanie do badania
Przygotowanie do badania DHEA-S wymaga pobrania krwi w godzinach porannych (8:00-9:00) na czczo, czyli po ok. 10 godzinach od ostatniego posiłku.
W dniu badania unikaj intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu.
W przypadku kobiet lekarz może zalecić wykonanie badania stężenia w określonej fazie cyklu menstruacyjnego.
Pamiętaj, że prawidłowe przygotowanie do pobrania surowicy krwi pomaga uzyskać wiarygodny wynik.
Czym jest hormon DHEA-S?
DHEA-S (siarczan dehydroepiandrosteronu) to hormon steroidowy z grupy androgenów, produkowany głównie przez nadnercza.
Od czego zależy jego stężenie? Produkcja androgenów nadnerczowych jest stymulowana przez adrenokortykotropinę (ACTH), ich wydzielanie odbywa się w rytmie dobowym, zgodnym z rytmem wydzielania ACTH. Nie funkcjonuje tu jednak sprzężenie zwrotne – wysokie stężenie DHEA-S nie hamują wydzielania ACTH przez przedni płat przysadki. Wydzielanie androgenów zależy od płci i wieku, osiągając szczyt między 20-30 rokiem życia, po czym stopniowo się obniża (maleje).
Na stężenie mogą wpływać czynniki takie jak stres, choroby przewlekłe, niektóre leki oraz zaburzenia hormonalne, w tym choroby nadnerczy.
Rola siarczanu dehydroepiandrosteronu w organizmie
DHEA-S pełni różne funkcję – jest prekursorem dla testosteronu, estradiolu i innych hormonów płciowych. Odpowiada za:
- Regulację metabolizm tłuszczów i węglowodanów – że DHEA lub DHEA-S możę być związane z poprawą produkcji glukozy. DHEA hamuje także aktywność i ekspresję glukozo-6-fosfatazy zmniejszając glukoneogenezę.
- Wsparcie układu odpornościowego – wywiera najsilniejsze działanie stymulujące na komórki NK (natural killer cells), aktywuje limfocyty T/B, moduluje cytokiny w kierunku przeciwzapalnym.
- Pozytywny wpływ na funkcje poznawcze i nastrój – DHEA-S znany jest ze swojego działania antyoksydacyjnego i zdolności wspomagania ochrony neuronów.
Kiedy należy wykonać badanie poziomu DHEA-S?
Badanie skierowane do kobiet z objawami hiperandrogenizmu (nadmiaru hormonu męskich), osób z podejrzeniem zaburzeń nadnerczy, pacjentek z nieregularnymi cyklami menstruacyjnymi oraz dzieci doświadczających przedwczesnego dojrzewania.
To badanie jest kluczowe w diagnostyce zespołu policystycznych jajników (PCOS), choroby Cushinga i guzów nadnerczy. Nieprawidłowy poziom może powodować nadmierne owłosienie u kobiet, łysienie typu męskiego, zaburzenia płodności oraz przedwczesne lub opóźnione dojrzewanie płciowe.
Jak przebiega oznaczenie DHEA-S?
Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej, zazwyczaj z naczynia w zgięciu łokciowym. Procedura jest całkowicie bezpieczna i sterylna – wykwalifikowany pracownik personelu Punktu Pobrań dezynfekuje miejsce wkłucia, zakłada opaskę uciskową, pobiera krew do specjalnej probówki i zabezpiecza miejsce wkłucia opatrunkiem.
Próbka jest następnie analizowana przez doświadczonych diagnostów laboratoryjnych z wykorzystaniem nowoczesnych metod analitycznych, co gwarantuje wysoką dokładność wyniku.
Wartości referencyjne (normy)
Wartości referencyjne mogą różnić się w zależności od laboratorium, wieku, płci oraz metody analitycznej
Poziom tego hormonu w organizmie naturalnie spada wraz z wiekiem – w 70. roku życia może wynosić tylko 10-20% wartości z okresu szczytowego. Ostateczna interpretacja wyniku zawsze powinna zostać przeprowadzona przez lekarza w odniesieniu do zakresów referencyjnych widocznych na raporcie z badań.
Przyczyny niskiego poziomu hormonu
Wśród przyczyn obniżonego DHEA-S najczęstsze to (pamiętajmy: naturalne poziom tego hormonu maleje sukcesywnie po 30. roku życia):
- Gruczolak kory nadnerczy produkujący kortyzol (Zespół Cushinga),
- Choroby autoimmunologiczne np. toczeń czy reumatoidalne zapalenie stawó Badania przeprowadzone z udziałem 185 kobiet po menopauzie z reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS) wykazały poziomy DHEAS były poniżej zakresów referencyjnych u 120 pacjentek z RZS.
- Pierwotnej niedoczynności kory nadnerczy oraz czasem we wtórnej niedoczynności kory nadnerczy,
- Podczas leczenia glikokortykosteroidami.
Objawy niskiego poziomu hormonu
Badanie poziomu DHEA-S jest zalecane, gdy występują symptomy takie jak:
- Chroniczne zmęczenie i osłabienie organizmu
- Spadek libido i problemy z erekcją
- Depresja, wahania nastroju i problemy z koncentracją
- Osłabienie układu odpornościowego i częste infekcje
- Problemy z kontrolą masy ciała
WAŻNE! Nie są to symptomy przypisane tylko do zmian w poziomie DHEA-S. Jeśli czujesz się źle, skontaktuj się z lekarzem!
Przyczyny wysokiego poziomu hormonu
Przyczyny podwyższonego poziomu DHEA-S mogą obejmować m.in:
- Zespół policystycznych jajników (PCOS) – u 20-30% kobiet z zespołem policystycznych jajników zwiększony jest poziom prekursorów androgenów nadnerczowych, których głównym markerem jest DHEA-S.
- Wrodzony przerost nadnerczy to genetycznie uwarunkowane zaburzenie steroidogenezy spowodowane brakiem lub niedoborem jednego z enzymów katalizujacych kolejne etapy syntezy hormonów kory nadnerczy.
- Choroba Cushinga i rak nadnerczy.
Objawy wysokiego poziomu hormonu
U kobiet objawy wskazujące na zbyt wysokie poziomy tego hormonu powiązane z PCOS to:
- Hirsutyzm – nadmierne owłosienie ciała i twarzy,
- Łysienie typu męskiego i pogłębienie głosu,
- Nieregularne miesiączki lub ich brak,
- Problemy z płodnością i zajściem w ciążę,
- Trądzik i tłusta skóra.
Takie dolegliwości mogą wskazywać na zaburzenia hormonalne i wymagają kontaktu z endokrynologiem/ginekologiem, który zleci dalszą diagnostykę.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Co oznacza podwyższone DHEA-S?
U kobiet wynik badań hormonalnych, który wykazuje podwyższony poziom DHEA-S najczęściej jest związany z nadnerczami oraz zaburzeniami hormonalnym (zbyt wysoki poziom androgenów – męskich hormonów płciowych). Do najczęstszych przyczyn należą: zespół policystycznych jajników, wrodzony przerost nadnerczy, guzy nadnerczy, zespół Cushinga, przewlekły stres.
Dopiero dalsze badania umożliwiają postawienie dokładnej diagnozy przyczyn odchyleń od zakresów referencyjnych i dobranie odpowiedniego leczenia farmakologicznego, które obniży poziom DHEA-S.
Za co odpowiada DHEA-S?
DHEA-S odgrywa fundamentalną rolę w regulacji produkcji hormonów płciowych. Nieprawidłowy poziom np. u kobiet często prowadzi do zaburzeń miesiączkowania. Hormon także ma wpływ na metabolizm węglowodanów i układ odpornościowy. Pełni także funkcję w regulacji procesów neurologicznych.
Bibliografia:
- Aleksandra FIGAS, Zuzanna AURAST, Karolina MIZERA, Michał GRZEJDA, Agnieszka RABIZA, Maciej OWECKI. DHEA-S – NOWE KIERUNKI W PRAKTYCE KLINICZNEJ. POSTĘPY BIOLOGII KOMÓRKI TOM 49 2022 NR 2 (83–100).
Bogdan Solnica. Diagnostyka Laboratoryjna, PZWL Warszawa 2019. - Orentreich N, Brind JL, Rizer RL, Vogelman JH, ‘Age Changes and Sex Differences in Serum Dehydroepiandrosterone Sulfate Concentrations Throughout Adulthood’, Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 59(3), 1984, 551–555.
- Masi AT, Feigenbaum SL, Chatterton RT, ‘Hormonal and Immunologic Abnormalities in Postmenopausal Women with Rheumatoid Arthritis’, Annals of the Rheumatic Diseases, 52(3), 1993, 211–216.
- Traish AM, Kang HP, Saad F, Guay AT, ‘Dehydroepiandrosterone (DHEA)—A Precursor Steroid or an Active Hormone in Human Physiology?’, Journal of Sexual Medicine, 8(11), 2011, 2960–2982.
- Maninger N, Wolkowitz OM, Reus VI, Epel ES, Mellon SH, ‘Neurobiological and Neuropsychiatric Effects of Dehydroepiandrosterone (DHEA) and DHEA Sulfate (DHEAS)’, Brain Research Reviews, 50(2), 2005, 213–216.
- Webb SJ, Geoghegan TE, Prough RA, Michael Miller KK, ‘The Biological Actions of Dehydroepiandrosterone Involve Multiple Receptors’, Drug Metabolism Reviews, 37(1), 2005, 89–116.