Jest to MIT!: Choć samo badanie wykonywane jest w diagnostyce zaburzeń tarczycy, za produkcję TSH odpowiada przysadka mózgowa.
Badanie TSH (tyreotropina)
Badanie TSH (tyreotropina)
Autorka:
Magdalena Strupiechowska
Zweryfikowane przez ekspertkę:
dr n. med. Anna Tylutka
TSH to jedno z pierwszych badań, które zleca się w celu oceny pracy tarczycy. Wykonuje się je w diagnostyce niedoczynności i nadczynności tarczycy oraz choroby Hashimoto.
od
27,00 zł
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
200 000+ zadowolonych Pacjentów
Badanie TSH (tyreotropina)
od 27,00 zł
Kup online
BADANIE W PIGUŁCE
Krótki opis badania
TSH – badanie wykonywane w celu oceny funkcji tarczycy uznawane jest za jedno z narzędzi oceny funkcjonowania gruczołu tarczycowego. Jest to glikoproteina wydzielana przez komórki tyreotropowe przedniego płata przysadki. TSH jest głównym czynnikiem kontrolującym wzrost komórek pęcherzykowych oraz syntezę i uwalnianie hormonów tarczycy.
Oznaczenie stężenia TSH we krwi może pomóc w diagnostyce ważnych z perspektywy codziennego funkcjonowania zaburzeń pracy tarczycy, takich jak niedoczynność i nadczynność.
Koszt badania zaczyna się od 27.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.
Czas oczekiwania na wynik
1 dzień roboczy.
Jak odebrać wynik badania
1. Na koncie my.synevo. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
2. Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
3. W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Jak przygotować się do badania?
Standardowe zalecenia przed badaniem:
- Pobranie krwi nie musi być wykonane na czczo – nie ma takiego wymogu, choć jeśli możesz bądź na czczo.
- Wykonywanie oznaczenia poziomu TSH jest najczęściej wykonywane w godzinach porannych.
- Przy regularnym powtarzaniu badania ważne jest, by robić je zawsze o tej samej porze, ponieważ stężenie TSH zależy od rytmu dobowego.
- Przed badaniem unikaj intensywnej aktywności fizycznej i sytuacji stresowych.
Należy pamiętać, że na stężenie TSH, T4, fT4, T3, fT3 wpływają m.in. również:
- wiek pacjenta (wyższe stężenia są u dzieci, nieco inne wartości referencyjne są dla seniorów),
- płeć (TSH jest nieco wyższe u kobiet),
- stan odżywienia, podaż jodu,
- pojemność białek transportujących hormony tarczycy,
- leki, palenie tytoniu,
- współistnienie ciężkich chorób ogólnoustrojowych.
Jaką rolę w organizmie pełni hormon tyreotropowy?
Wydzielanie TSH jest pobudzane przez podwzgórzowy hormon uwalniający – tyreoliberynę (TRH) i podlega zwrotnemu hamowaniu przez obwodowe hormony tarczycy.
Prawidłowa synteza hormonów tarczycy jest zależna od odpowiedniej podaży jodu w pokarmach oraz w powietrzu. Dostarczony do organizmu jod jest transportowany z krwią w postaci jodku do tarczycy.
Zaburzenia czynności tarczycy można podzielić na pierwotne – zmiany występujące w samym gruczole tarczowym; oraz wtórne – nieprawidłowa regulacja czynności tarczycy przez przysadkę; trzeciorzędowe.
Wykazanie nieprawidłowego wyniku może wskazywać na obecność zaburzeń hormonalnych i wyznacza kierunek dalszych czynności diagnostycznych, takich jak np. USG tarczycy czy oceny hormonów tarczycy – T3 i T4.
Kiedy warto wykonać badanie?
Przy prawidłowym działaniu osi hormonalnej podwzgórze-przysadka-tarczyca wynik stężenia TSH mieszczący się w zakresie wartości prawidłowych odzwierciedla prawidłową czynność tarczycy.
Oznaczenie jedynie samego stężenia TSH w surowicy nie umożliwia pełnej oceny czynności tarczycy. Jest występujące jako pojedynczy test jedynie wówczas gdy wynik jest prawidłowy, a pacjent nie ma klinicznych objawów choroby gruczołu tarczowego.
Jeśli odczuwasz nadmierne osłabienie, spowolnienie, senność, a także tachykardię/bradykardię to może być tarczyca. Objawy często zależne są od tego czy jest to niedoczynność tarczycy (tu często wzrost masy ciała, sucha łuszcząca się skóra, zaparcia) czy nadczynność tarczycy (tu często spadek masy ciała mimo wzmożonego apetytu, biegunki czy zła tolerancja ciepła).
Jeśli coś Cię niepokoi, zgłoś się do lekarza, który zleci Ci odpowiednie badania adekwatnie do zgłaszanych dolegliwości.
Jak przebiega badanie?
Badanie wykonywane jest z krwi żylnej do próbówki pobranej „na skrzep”. Po oddzieleniu skrzepu pozostaje surowica, która jest materiałem zalecanym do oznaczenia hormonów tarczycy czy TSH. Następnie pobrana próbka trafia do laboratorium, gdzie wykwalifikowany personel medyczny wykonuje analizy laboratoryjne.
- Pracownik Punktu Pobrań pobiera krew z żyły łokciowej.
- Próbka wysyłana jest później do laboratorium diagnostycznego.
Oprócz sprawdzenia wartości TSH w celu kompleksowej diagnozy zaburzeń tarczycy warto wykonać badania uzupełniające, do których należą:
- Ocena wolnych hormonów tarczycy fT3 i fT4 – pomagają one uzyskać pełny obraz funkcji tarczycy i pozwalają wyeliminować wpływ stężenia białek transportujących na wynik.
- Ocena przeciwciał (powinny być oznaczane najczęściej w razie podejrzenia autoimmunizacyjnej choroby tarczycy choroba Hashimoto/Gravesa -Basedova):
- przeciwciała przeciwko peroksydazie tarczycowej TPO (aTPO)
- przeciwciała przeciwko Tyreoglobulinie (aTg)
- przeciwciała przeciwko receptorow TSH (TRAb)
- USG tarczycy – pozwala na ocenę struktury i wielkości gruczołu.
Dopiero taka kombinacja badań pozwala na pełną diagnostykę – wynik w granicach wartości referencyjnej nie wyklucza bowiem chorób tarczycy.
Wartości referencyjne TSH (normy)
Podane poniżej zakresy referencyjne oznaczone metodami radioimmunometrycznymi należy traktować jedynie jako wartości orientacyjne, ponieważ mogą różnić się w zależności od użytej metody – ELISA, FIA, LIA). Swój wynik zestaw z zakresem referencyjnym który masz na wyniku badania laboratoryjnego:
Najważniejszym czynnikiem różnicującym jest wiek:
U dzieci:
- bezpośrednio po urodzeniu (poród o czasie) – 1,3-19μIU/ml
- do 3 dni – 1,1-17 μIU/ml
- do 10 tygodni – 0,6-10 μIU/ml
- do 14 miesięcy 0,4-7,0 μIU/ml
- do 5 lat 0,4-6,0 μIU/ml
- do 14 lat 0,4-5,0 μIU/ml
U seniorów przyjmuje się górną normę dla TSH do 5,9 μIU/ml a u osób >70 r.z aż do 7,5 μIU/ml pod warunkiem prawidłowych wartości fT3 i fT4.
Zakresy referencyjne dla stężenia TSH w ciąży:
Znajomość zmian zachodzących w okresie ciąży jest niezbędna do prawidłowej interpetacji wyników badań hormonów tarczycy. Ze względu na dynamiczne zmiany czynności tarczycy w przebiegu ciąży oszacowane wartości referencyjne właściwe dla każdego trymestru:
- I trymestr: 0,009-3,18 mlU/l
- II trymestr: 0,05 – 3,44 mlU/l
- III trymestr: 0,11 – 3,53 mlU/l
Zakres referencyjny – normy TSH a interpretacja wyników
TSH to badanie, którego wynik jest często zależny jest od indywidualnych cech pacjenta. Przyczyny odchyleń od wartości docelowych oceniane są także poprzez rozpatrzenie czynników takich jak: pora dnia, wiek, płeć, styl życia czy ciąża.
Interpretacja poziomu tyreotropiny we krwi pacjenta zawsze powinna być zadaniem lekarza – on zdecyduje, czy skierować pacjenta na dalsze badania diagnostyczne.
MIT CZY PRAWDA?
Czy TSH jest wydzielane przez tarczycę?
Przyczyny niskiego stężenia
Postaci kliniczne zaburzeń czynności tarczycy – nadczynność tarczycy. Wyodrębnia się kilka rodzajów tego zaburzenia. Są to:
Nadczynność pierwotna:
- choroba Gravesa-Basedowa,
- gruczolak toksyczny,
- nadczynność sprowokowana,
- nadczynność towarzysząca innym, chorobom tarczycy: zapaleniom, nowotworom.
Nadczynność wtórna:
- gruczolak przysadki (nadmierne wydzielanie TSH).
Ponadto przyczyny obniżenia stężenia tyreotropiny to:
- ostre i ciężkie przewlekłe choroby,
- ostre zespoły psychiatryczne,
- stany niedoborów żywieniowych,
- podeszły wiek,
- stosowanie leków i hormonów, (np. przewlekłe leczenie amidaronem).
Jakie objawy towarzyszą pacjentowi, gdy poziom TSH jest poniżej wartości referencyjnych?
Niski poziom hormonu wskazuje możliwość wystąpienia nadczynności tarczycy. Do charakterystycznych objawów nadczynności zaliczymy:
- wzmożona potliwość i uderzenia gorąca,
- uczucie niepokoju, drażliwość, rozdrażnienie,
- wahania nastroju,
- drżenie rąk,
- utrata masy ciała mimo wzmożonego łaknienia,
- biegunka,
- przyśpieszona akcja serca (tachykardia),
- problemy z koncentracją,
- bezsenność.
Wysokie stężenie TSH – poznaj możliwe przyczyny
Wysokie stężenie może być związane z niedoczynnością tarczycy. Ta dzieli się na pierwotną i wtórną – różnią się one przyczynami.
Niedoczynność pierwotna:
- uszkodzenie gruczołu tarczowego
Niedoczynność wtórna:
- pochodzenia przysadkowego (np. guzy przysadki, stany po operacji przysadki)
- pochodzenia podwzgórzowego (guzy, urazy)
Ponadto wzrost stężenia tyreotropiny może wynikać z:
- zespołów oporności na hormony tarczycy,
- marskości wątroby,
- chorób psychicznych,
- okresu zdrowienia po ciężkich chorobach,
- fizjologicznie u noworodków bezpośrednio po urodzeniu,
- pierwszego okresu leczenia amidaronem (niedoczynność tarczycy indukowana amidaronem).
Objawy zbyt wysokiego poziomu TSH
Objawy, które mogą wskazać na niedoczynność tarczycy to m.in:
- sucha, blada, łuszcząca się skóra,
- nadmierne wypadanie, przesuszenie i łamliwość włosów,
- gorsza kondycja paznokci
- depresja i zaburzenia nastroju,
- trudności ze skupieniem uwagi, zaburzenia pamięci, mgła mózgowa,
- zaparcia,
- bradykardia – spowolnione tętno,
- obrzęki twarzy i dłoni,
- bóle mięśni i stawów,
- spadek libido.
Warto wykonać badanie krwi jeśli pojawią się ww. objawy – mogą one wskazywać na wzrost TSH.
U kobiet zmiany w zakresie TSH mogą być wiązane z problemami ginekologicznymi, takimi jak:
- nieregularne cykle menstruacyjne lub całkowity zanik okresu,
- zaburzenia płodności,
- komplikacje ciąży (w tym poronienia i przedwczesne porody).
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Co to jest badanie TSH?
TSH jest to glikoproteina o ciężarze cząsteczkowym 28-30kDa. Oznaczenie zalecane jest osobom, u których pojawiają się symptomy mogące wskazywać na niedoczynność lub nadczynność tarczycy. Poziom TSH we krwi pozostaje w ścisłym związku ze stężeniem hormonów tarczycy.
Czym jest choroba Hashimoto?
Choroba Hashimoto to przewlekłe zapalenie tarczycy o podłożu autoimmunologicznym. Układ odpornościowy błędnie rozpoznaje komórki tarczycy jako obce i stopniowo je niszczy. W efekcie gruczoł wytwarza coraz mniej hormonów, co prowadzi do niedoczynności tarczycy. Hashimoto jest najczęstszą chorobą autoimmunologiczną tarczycy. Wczesne rozpoznanie i leczenie pozwalają skutecznie kontrolować jej przebieg i normalnie funkcjonować na co dzień.
Bibliografia:
- Bogdan Solnica, Aldona Dembinńska-Kieć, Jerzy W. Naskalski. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, wydanie 5.
Akcja Profilaktyczna
-30%
na wszystkie badania i pakiety
przy zamówieniu od 300 zł
kod: OFF30
Kod ważny do 26.02.2026
Zamów rozmowę
Akcja Profilaktyczna
-25%
Zniżka dowolne na badania i pakiety.
kod: LUT25
Kod ważny do 24.02.2026