[ -30% ] na badania i pakiety z kodem OFF30 | Min. 300 zł 👉 [Sprawdź]
Badanie FT4 (Tyroksyna wolna)

Badanie FT4 (Tyroksyna wolna)

Data publikacji: 20/11/2025

Autorka: Magdalena Strupiechowska verified Zweryfikowane przez ekspertkę: dr n. med. Anna Tylutka

Oznaczenie stężenia wolnej tyroksyny (fT4) to jedno z kluczowych badań hormonalnych stosowanych w diagnostyce tarczycy. Pozwala ocenić ilość biologicznie aktywnego hormonu, który bezpośrednio wpływa na tempo metabolizmu, pracę układu nerwowego oraz funkcjonowanie serca.

od 39,00 zł

Od 20 lat badamy Twoją krew.

google 4.7 / 5

starsstarsstarsstarsstars

people
200 000+ zadowolonych Pacjentów
BADANIE W PIGUŁCE

Krótki opis badania

Badanie pozwala ocenić stężenie wolnej frakcji tyroksyny i jest wykonywana w drugiej kolejności (po oznaczeniu stężenia TSH) służącym do oceny czynności tarczycy. Zaleca się wykonanie tego badania wraz z TSH lub po jego zbadaniu. Oznaczenie fT4 ma zastosowanie również w monitorowaniu pacjenta z nadczynnością tarczycy.

Cena

Koszt badania zaczyna się od 39.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.

Czas oczekiwania na wynik

1 dzień roboczy.

Jak odebrać wynik badania

1. Na koncie my.synevo. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
2. Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
3. W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.

Przygotowanie do badania fT4

Krew pobiera się w godzinach porannych, najlepiej między 7:00 a 10:00, na czczo (minimum 8-12 godzin od ostatniego posiłku).

Dzień wcześniej unikaj alkoholu i intensywnego wysiłku. Jeśli przyjmujesz leki hormonalne, skonsultuj termin badania z lekarzem.

Należy pamiętać, że na stężenie TSH i hormonów tarczycy wpływają m.in również:

  • wiek pacjenta (wyższe stężenia są u dzieci, nieco inne wartości referencyjne są dla seniorów),
  • płeć (TSH nieco wyższe u kobiet),
  • stan odżywienia, podaż jodu,
  • pojemność białek transportujących hormony tarczycy,
  • leki, palenie tytoniu,
  • współistnienie ciężkich chorób ogólnoustrojowych.

Takie przygotowanie pomaga Ci uzyskać wiarygodny wynik.

Czym jest oznaczenie stężenia fT4?

fT4 (free thyroxine) to wolna frakcja tyroksyny – głównego hormonu tarczycy. W odróżnieniu od całkowitej T4, nie jest związana z białkami transportowymi i odzwierciedla realną aktywność hormonalną organizmu.

Stężenie zależy od prawidłowej pracy tarczycy, przysadki mózgowej (wydzielającej TSH), a także od czynników takich jak stres, leki, ciąża.

Rola wolnej tyroksyny w organizmie

Działanie tyroksyny wykracza poza samą tarczycę. Tyroksyna może wpływać na:

  • Temperaturę ciała – hormon tarczycy jest znany z udziału w termoregulacji. Pacjenci z niedoczynnością tarczycy lub zwierzęta doświadczalne z niskim poziomem TH mają obniżoną przemianę materii i upośledzoną tolerancję na zimno. Z kolei nadmiar TH powoduje wzrost przemiany materii i produkcję ciepła.
  • Układ sercowo-naczyniowy zaburzenia czynności tarczycy (niedoczynność/nadczynność) może się wiązać z ryzykiem sercowo- naczyniowym.
  • Funkcje poznawcze – wskazuje się na związek między niedoczynnością tarczycy a szybszą progresją zaburzeń funkcji poznawczych, co w efekcie może doprowadzić do rozwoju otępienia. Wskazuje się także na niski poziom TSH przy wysokim poziomie tyroksyny jako na czynnik ryzyka rozwoju choroby Alzheimera.

Kiedy należy wykonać badanie fT4?

Warto wykonać oznaczenie stężenia fT3 i fT4, gdy pojawiają się objawy sugerujące zaburzenia pracy tarczycy: wahania masy ciała, przewlekłe zmęczenie, nadmierna potliwość, uczucie zimna, drżenie rąk, suchość skóry, wypadanie włosów, zaburzenia miesiączkowania lub problemy z płodnością.

Badanie należy wykonać także:

  • w monitorowaniu leczenia chorób tarczycy (np. Hashimoto, Gravesa-Basedowa),
  • w przypadku kobiet w ciąży.

Jak przebiega badanie?

W celu oznaczenia stężenia wolnej frakcji tyroksyny pobiera się próbkę krwi żylnej z dołu łokciowego. Procedura jest szybka, bezpieczna i wykonywana w warunkach pełnej sterylności w Punkcie Pobrań Synevo.

Analiza przeprowadzana jest w laboratorium przez diagnostów przy użyciu nowoczesnych metod immunochemicznych.

fT4 – wartości referencyjne (normy)

Poniższe zakresy pokazują prawidłowe wartości stężenia wolnej tyroksyny (fT4) w zależności od wieku oraz trymestru ciąży.

Poznaj zakres norm dla dzieci oznaczone metodą radioimmunometryczną. Wartości te mogą ulec zmianie w zależności od metody oznaczenia – zawsze odnoś swój wyniki do wyniki referencyjnego na raporcie z badania laboratoryjnego.

U dzieci:

  • bezpośrednio po urodzeniu (poród o czasie) – 10-22pmol/l
  • do 3 dni – 22-49 pmol/l
  • do 10 tygodni – 9-21 pmol/l
  • do 14 miesięcy – 8-17 pmol/l
  • do 5 lat 9-20 pmol/l
  • do 14 lat 8-17 pmol/l

U osób dorosłych zakres referencyjny zależy od metody oznaczania – sprawdź wynik na raporcie z badań i omów go ze swoim lekarzem prowadzącym.

Kobiety w ciąży:

Znajomość zmian zachodzących w okresie ciąży jest niezbędna do prawidłowej intepretacji wyników badań hormonów tarczycy. Ze względu na dynamiczne zmiany czynności tarczycy w przebiegu ciąży oszacowane wartości referencyjne właściwe dla każdego trymestru:

Przedziały wartości referencyjnych w poszczególnyc trymestrach w populacji polskiej – dla metody elektrocheminoluminescencyjnej.

  • I trymestr: 3,63 – 6,66 pmol/l
  • II trymestr: 3,29 – 5,45 pmol/l
  • III trymestr: 3,1-5,37 pmol/l

Jeśli Twój wynik odbiega od zakresów referencyjnych, nie wprowadzaj zmian w leczeniu samodzielnie – skonsultuj się z endokrynologiem lub lekarzem prowadzącym.

boy
MIT CZY PRAWDA?
Mit czy prawda?

Czy zaburzenia hormonu fT4 wpływają na tolerancję na zimno?

To może być PRAWDA! Pacjenci z pierwotną niedoczynnością tarczycy często zgłaszają utrzymujące się objawy, w tym nietolerancję zimna, nawet po leczeniu substytucyjnym LT4. Ważne jest ustalenie, czy to postrzeganie nietolerancji zimna jest subiektywne, czy też istnieje rzeczywista różnica w wrażliwości na temperaturę między pacjentami z kontrolowaną pierwotną niedoczynnością tarczycy i osobami zdrowymi.

Przyczyny niskiego stężenia fT4

Niski wynik oznaczenia poziomu wolnej tyroksyny we krwi jest często konsekwencją zjawisk takich jak:

  • niedoczynność pierwotnej tarczycy (wzrost TSH, obniżone fT4 i fT3)
  • niedoczynności wtórnej tarczycy (spadek TSH, obniżone fT4 i fT3).

Objawy niskiego poziomu stężenia fT4

Niski poziom wolnej tyroksyny często współwystępuje z dolegliwościami takimi jak:

  • zmęczenie,
  • senność,
  • przyrost masy ciała,
  • uczucie zimna,
  • zaparcia,
  • sucha skóra,
  • obniżony nastrój.

Przyczyny wysokiego stężenia fT4

Podwyższony poziom hormonu występuje w sytuacjach takich jak:

  • nadczynność pierwotna tarczycy (spadek TSH, wzrost fT4 i fT3)
  • nadczynność wtórna tarczycy (wzrost TSH, wzrost fT4 i fT3).

Objawy wysokiego poziomu

Główne objawy nadczynności tarczycy to:

  • nerwowość,
  • bezsenność,
  • utrata masy ciała,
  • przyspieszony puls,
  • potliwość,
  • drżenie rąk.
Zadbaj o siebie jak ekspert

Zarówno przy leczeniu niedoczynności, jak i nadczynności tarczycy nie należy zapominać o zadbaniu o zdrowy styl życia: przede wszystkim wdrożyć ruch i zbilansowaną dietę.  Należy dostarczyć produktów wspierających pracę tarczycy np. dieta bogata w jod, selen, cynk i witaminę D. W razie wątpliwości co do odpowiednich wyborów żywieniowych warto się skontatkować z dietetykiem.

Zadbaj o siebie jak ekspert!

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jaki wynik fT4 przy chorobie Hashimoto?

Wynik poniżej zakresów referencyjnych może wskazać na zarówno na pierwotną, jak i wtórną niedoczynność tarczycy. W chorobie Hashimoto ocena stężenia fT4 powinna zawsze uwzględniać jednoczesne oznaczenie TSH i występujące objawy kliniczne. Niemniej jednak spadek poziomu fT4 jest jednym z charakterystycznych wskaźników niedoczynności tarczycy spowodowanej procesem autoimmunologicznym.

Jaka jest zależność między stężeniem TSH i fT4?

Przy prawidłowym działaniu osi hormonalnej podwzgórze-przysadka-tarczyca wynik stężenia TSH w normie odzwierciedla prawidłową czynność tarczycy. Intepretując stężenie TSH należy uwzględnić genetycznie zdeterminowany u każdego człowieka punkt regulacyjny stężenia fT4 zmieniającego wydzielanie TSH.

Bibliografia:

  • Bogdan Solnica, Aldona Dembinńska-Kieć, Jerzy W. Naskalski. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, wydanie 5.
  • Mateusz Przybylak, Jakub Grabowski, Leszek Bidzan. Wpływ zaburzeń sekrecji hormonów tarczycy na funkcje poznawcze. Psychiatr. Pol. 2021; 55(2): 309–32.
  • Romero-Ibarguengoitia, Temperature differences between controlled primary hypothyroidism and healthy patients: An exploratory study. Journal of the Endocrine Society, 8(2)
  • Zhang, Z., Boelen, A., Kalsbeek, A., & Fliers, E. (2018). TRH neurons and thyroid hormone coordinate the hypothalamic response to cold. European Thyroid Journal, 7(6), 279–288
  • Yamakawa, H., (2021). Thyroid hormone plays an important role in cardiac function: From bench to bedside. Frontiers in Physiology, 12, 606931.
Sprawdź
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Kup Online

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź