NT-proBNP

Badanie NT-proBNP odgrywa kluczową rolę w diagnostyce i monitorowaniu chorób kardiologicznych, zwłaszcza niewydolności serca.

Co to jest NT-proBNP?

NT-proBNP  to peptyd wydzielany przez komory serca w odpowiedzi na ich przeciążenie lub uszkodzenie, co sprawia, że jego poziom we krwi może odzwierciedlać stopień nasilenia choroby sercowo-naczyniowej. NT-proBNP jest wykorzystywany jako czynnik diagnostyczny i prognostyczny w:

• chorobie niedokrwiennej serca – łagodnych dysfunkcjach mięśnia sercowego,
• niewydolności lewej komory serca – jego stężenie wzrasta wraz ze stopniem niewydolności,
• ostrych zespołach wieńcowych – w ocenie rokowania po zawale serca.

NT-proBNP a niewydolność serca

Do diagnozowania niewydolności serca, poza badaniami obrazowymi, wykorzystuje się też badania laboratoryjne, do których zalicza się pomiar poziomu peptydów natriuretycznych. Jeden z nich to BNP – mózgowy peptyd natriuretyczny. Powstaje on z pre-proBNP, który przez odcięcie peptydu sygnałowego tworzy proBNP, a ten jest rozkładany do aktywnego biologicznie BNP i nieaktywnego NT-proBNP. Obie końcowe substancje mogą być oznaczane w surowicy krwi. Jednakże nieaktywny NT-proBNP jest lepszym i bardziej wiarygodnym parametrem ze względu na większą stabilność oraz dłuższy czas półtrwania.

Peptydy natriuretyczne to grupa hormonów, które powodują spadek ciśnienia krwi i rozkurcz naczyń obwodowych w organizmie. Gdy serce ma trudności z pompowaniem wystarczającej ilości krwi do tkanek, wzrasta wytwarzanie peptydów, które przez zmniejszenie oporu, przeciwko któremu musi ono pracować, je odciążają. Taka sytuacja ma miejsce w niewydolności serca. Stężenia BNP i NT-proBNP są podwyższone u chorych z niewydolnością zarówno lewej jak i prawej komory, korelują ze stopniem niewydolności i z rozmiarami jam serca.

Badanie NT-proBNP – kto powinien je wykonać?

Badanie NT-proBNP powinni wykonać wszyscy pacjenci po 70 roku życia, a także osoby po zawale serca oraz zmagające się z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, otyłością, zespołem metabolicznym, jak również z symptomami choroby niedokrwiennej serca lub miażdżycy, które mogą prowadzić do rozwoju niewydolności serca. Najczęstsze objawy to:

• bóle w klatce piersiowej,
• wzmożona męczliwość,
• zawroty głowy,
• duszność pojawiająca się przy wysiłku,
• skurcze i bóle nóg przy chodzeniu,
• wzrost masy ciała, zatrzymywanie się wody w organizmie.

Badanie NT-proBNP powinny wykonać także osoby z objawami zaawansowanej niewydolności serca, tj.:

• duszność pojawiająca się w spoczynku,
• obrzęki nóg,
• powiększenie obwodu brzucha,
• uporczywy suchy kaszel,
• utrata masy ciała, wyniszczenie.

Materiał do badania

• krew żylna

NT-proBNP – norma (wartości referencyjne)

Normy stanowią ogólne zalecenia i mogą się różnić w zależności od indywidualnych czynników pacjenta oraz laboratorium wykonującego badanie. Wartości referencyjne zależą od płci i wieku.

Kobiety:

• 1-16 lat <83 pg/ml
• 16-45 lat <178 pg/ml
• 45-55 lat <192 pg/ml
• 55-65 lat <226 pg/ml
• 65-75 lat <353 pg/ml
• >75 lat <624 pg/ml

Mężczyźni:

• 1-16 lat <62 pg/ml
• 16-45 lat <93 pg/ml
• 45-55 lat <138 pg/ml
• 55-65 lat <177 pg/ml
• 65-75 lat <229 pg/ml
• >75 lat <852 pg/ml

NT-proBNP – wyniki

Prawidłowy poziom NT-proBNP z dużym prawdopodobieństwem pozwala wykluczyć niewydolność jam serca. W warunkach fizjologicznych stężenie BNP jest wyższe u kobiet niż u mężczyzn i niezależnie od płci zwiększa się z wiekiem, co tłumaczy się narastającą sztywnością lewej komory.

NT-proBNP bardzo wysokie

Zwiększenie stężenia NT-proBNP obserwuje się głównie w chorobach serca i płuc: niewydolność serca, zawał serca, nadciśnienie tętnicze, zatorowość płucna, przewlekłe serce płucne.

Stany niezwiązane z chorobami płuc i serca, w których NT-proBNP może wzrastać to: nadczynność tarczycy, zespół Cushinga, hiperaldosteronizm pierwotny, marskość wątroby z wodobrzuszem, niewydolność nerek.

Na stężenie proBNP mogą również wpływać przyjmowane leki jak: kortykosteroidy, hormony tarczycy, diuretyki (leki moczopędne), inhibitory ACE oraz agoniści i antagoniści układu adrenergicznego.
Badanie NT-proBNP jest realizowane z wykorzystaniem odczynników firmy Roche.