HDL cholesterol

Cholesterol HDL, często nazywany “”dobrym”” cholesterolem, odgrywa ważną rolę w utrzymaniu zdrowia serca i naczyń krwionośnych. W przeciwieństwie do “”złego”” cholesterolu LDL, HDL pomaga usuwać LDL z organizmu i zapobiega jego odkładaniu się w ścianach tętnic, co zmniejsza ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Badanie poziomu cholesterolu HDL jest ważnym elementem oceny ogólnego stanu zdrowia.

Badanie – cholesterol HDL

Lipoproteiny to kompleksy białkowe, które odpowiedzialne są za transport tłuszczów w organizmie. Wyróżnia się kilka rodzajów lipoprotein, w zależności od ich gęstości, w tym dwie o wysokich zawartościach cholesterolu- HDL i LDL.

Cholesterol HDL (określany „dobrym” cholesterolem) odgrywa istotną rolę w organizmie – odpowiada za transport cząsteczek cholesterolu z różnych tkanek organizmu do wątroby, gdzie są metabolizowane i zużywane do tworzenia kwasów żółciowych.

Jest to jedna z frakcji cholesterolu całkowitego. Odpowiednie stężenie cholesterolu HDL zapobiega odkładaniu się w ścianach tętnic związków tłuszczowych przyczyniających się do miażdżycy i chorób układu sercowo-naczyniowego.

Cholesterol HDL – kiedy wykonać badanie?

Badanie cholesterolu HDL wykorzystywane jest do oceny ryzyka choroby wieńcowej (wysoki poziom HDL – mniejsze ryzyko chorób serca, niski poziom – zwiększone ryzyko).

Wzrost stężenia HDL obserwowany jest u pacjentów z wysoką i regularną aktywnością fizyczną oraz po stosowaniu niektórych leków regulujących gospodarkę lipidową (tłuszczową). Spadek stężenia obserwuje się w zespole nerczycowym, hipertriglicerydemii oraz u osób palących tytoń.

Utrzymywanie odpowiedniego stężenia tej frakcji cholesterolu ma pozytywny wpływ na kondycję układu krążenia, zmniejsza ryzyko miażdżycy i zawału mięśnia sercowego. Zaleca się regularne badanie HDL zarówno w celu kontroli np. w kontekście mierzenia efektów prowadzonego leczenia, jak i profilaktyczne u osób zdrowych.

Sam wynik stężenia cholesterolu HDL we krwi ma niewielkie znaczenie diagnostyczne. Kluczowe jest zachowanie wysokiego poziomu cholesterolu HDL przy jednoczesnym niskim stężeniu „złego cholesterolu”, czyli frakcji LDL, dlatego badanie jednej frakcji zazwyczaj jest zlecane wraz z oznaczeniem pozostałych.

Cholesterol HDL – kto powinien wykonać badanie?

O konieczności wykonywanych badań każdorazowo decyduje lekarz prowadzący danego pacjenta. Profilaktycznie, u osób zdrowych, zaleca się wykonywanie tego badania nie rzadziej niż co 1 rok (a u osób powyżej 50. roku życia co 2 lata). W przypadku osób leczonych przewlekle zwykle lekarz decyduje o konieczności sprawdzania stężenia cholesterolu częściej.

Badanie cholesterolu HDL ma duże znaczenie w kontekście prowadzenia profilaktyki chorób serca i układu sercowo-naczyniowego oraz podczas obniżania ogólnego poziomu lipidów (tłuszczów) we krwi pacjenta. Lekarz na podstawie wyników badania może podjąć decyzję o włączeniu leczenia farmakologicznego, zmodyfikowaniu dawek leków lub pozostaniu przy samym leczeniu dietą i zdrowym stylem życia.

Badanie wykonuje się profilaktycznie u osób zdrowych (raz na 3–5 lat u osób powyżej 25. roku życia i co 2 lata u osób powyżej 50. roku życia), a także u pacjentów z ryzykiem wystąpienia chorób układu krążenia, przede wszystkim miażdżycy. Występowanie lub podejrzenie chorób takich jak:

• cukrzyca
• nadczynność lub niedoczynność tarczycy
• choroba niedokrwienna serca
• otyłość
• inne zaburzenia gospodarki tłuszczowej również są wskazaniami do badania stężenia HDL.

Monitorowanie może być wykonywane częściej i w regularnych odstępach czasu jako część profilu lipidowego, gdy występują czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. O częstości badań decyduje lekarz.

Cholesterol HDL – jaka jest jego norma

• Kobiety: powyżej 48 mg/dl
• Mężczyźni: powyżej 40 mg/dl

Należy jednak pamiętać, że te wartości są jedynie orientacyjne. Lekarz, interpretując wynik badania, weźmie pod uwagę również inne czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego, takie jak wiek, płeć, poziom LDL, ciśnienie krwi, cukrzycę oraz palenie papierosów.

Istotne jest również, aby zwracać uwagę na trendy zmian poziomu cholesterolu HDL w czasie. Stały spadek HDL może być powodem do niepokoju, nawet jeśli jego chwilowy poziom mieści się w normie.

Jeśli masz jakiekolwiek pytania dotyczące swojego poziomu cholesterolu HDL, skonsultuj się z lekarzem. Lekarz może zalecić zmiany stylu życia lub leczenie farmakologiczne, aby podnieść poziom HDL i zmniejszyć ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Pamiętaj:

• Wysoki poziom HDL jest korzystny dla zdrowia serca.
• Niski poziom HDL może zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
• Regularne badanie poziomu cholesterolu HDL jest ważne dla utrzymania zdrowia.
• Wyniki badania należy zawsze interpretować z lekarzem.

Zbyt niski Cholesterol HDL? Co robić?

Zbyt niski poziom cholesterolu HDL znacznie zwiększa ryzyko występowania miażdżycy oraz jej możliwych powikłań – takich jak choroba niedokrwienna serca, zawał czy też udar mózgu. Istnieją także badania sugerujące pogorszenie ogólnego stanu pamięci u pacjentów z niskimi poziomami HDL.

Na stężenie cholesterolu HDL wpływa szereg czynników. Jednym z nich, są czynniki genetyczne. U osób, u których dziedzicznie występuje niskie stężenia HDL statystycznie częściej odnotowuje się epizody chorób serca. Analogicznie, w rodzinach gdzie poziom tej frakcji cholesterolu jest zwykle wysoki, rzadko występuje miażdżyca czy choroba zatorowa.

Nie bez znaczenia są czynniki środowiskowe. Niekorzystnie na poziom HDL wpływają m.in.:

• źle zbilansowana dieta,
• palenie papierosów,
• nadciśnienie tętnicze,
• mała aktywność fizyczna,
• otyłość.

U kobiet częściej niż u mężczyzn cholesterol HDL jest wyższy, dzieje się tak z uwagi na korzystne działanie estrogenów (żeńskich hormonów płciowych) na poziom HDL.

Głównym sposobem na poprawę (podwyższenie) poziomów HDL jest:

• utrata wagi,
• zaprzestanie palenia,
• zwiększenie aktywności fizycznej
• oraz poprawa nawyków żywieniowych- najlepiej skonsultowana uprzednio z lekarzem lub wykwalifikowanym dietetykiem.