[ -30% ] na badania i pakiety z kodem OFF30 | Min. 300 zł 👉 [Sprawdź]
Badanie hemoglobina glikowana HbA1c

Badanie hemoglobina glikowana HbA1c

Data publikacji: 05/09/2025

Autorka: Monika Buchelt verified Zweryfikowane przez ekspertkę: dr n. med. Anna Tylutka

Badanie jest kluczowe dla osób z cukrzycą (pomaga w monitorowaniu) i ryzykiem cukrzycy / stanu przedcukrzycowego (pomocne w pierwotnej diagnostyce). 

od 55,00 zł

Od 20 lat badamy Twoją krew.

google 4.7 / 5

starsstarsstarsstarsstars

people
200 000+ zadowolonych Pacjentów
BADANIE W PIGUŁCE

Krótki opis badania hemoglobiny glikowanej

Jeśli masz cukrzycę (typu 2 lub 1) lub podejrzewasz, że możesz ją mieć, badanie hemoglobiny glikowanej (HbA1c) jest jednym z najważniejszych testów, które pomogą Ci sprawdzić, jak kontrolujesz poziom glukozy we krwi. Pokazuje ono średni poziom glukozy z ostatnich 3 miesięcy, co pomaga lekarzowi ocenić, czy leczenie jest skuteczne lub czy ryzyko rozwoju cukrzycy u Ciebie rośnie.

Cena badania

Koszt badania zaczyna się od 55.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.

Czas oczekiwania na wynik

1 dzień roboczy.

Jak odebrać wynik badania

1. Na koncie my.synevo. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
2. Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
3. W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.

Jak przygotować się do badania hemoglobiny glikowanej?

Badanie nie wymaga specjalistycznego przygotowania – nie musisz być na czczo, ale warto unikać tuż przed pobraniem krwi ciężkich, tłustych lub bardzo słodkich posiłków.
Jeśli zażywasz leki lub suplementy, które mogą wpłynąć na wynik, poinformuj o tym lekarza przed badaniem.

Co to jest hemoglobina glikowana (HbA1c)?

Hemoglobina glikowana (HbA1c) powstaje w ramach procesu glikacji, gdy glukoza (potocznie nazywana cukrem) przyłącza się do hemoglobiny — białka obecnego w czerwonych krwinkach, które odpowiada za transport tlenu.
Badanie hemoglobiny glikowanej pokazuje, jaki był średni poziom stężenia glukozy we krwi (glikemii) w ciągu ostatnich ok. 3 miesięcy. Badanie odzwierciedla, jak skutecznie kontrolujesz cukrzycę lub czy jej ryzyko rozwoju jest podwyższone.

Rola hemoglobiny glikowanej w organizmie

Sama HbA1c nie pełni funkcji biologicznych, ale jest niezwykle ważnym wskaźnikiem zdrowia.

To retrospektywny wskaźnik poziomu glukozy we krwi i pomaga zarówno w diagnostyce cukrzycy, jak i leczeniu cukrzycy. Oznaczenie hemoglobiny glikowanej przydatne jest także w rozpoznaniu ryzyka powikłań cukrzycy oraz monitorowaniu skuteczności leczenia.

Kiedy wykonać badanie stężenia hemoglobiny glikowanej?

Jeśli masz cukrzycę, badanie hemoglobiny glikowanej (HbA1c) powinieneś wykonywać regularnie i zgodnie z zaleceniami lekarza.
Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego z 2024 roku:

    • osoby z dobrze kontrolowaną cukrzycą (stabilnym przebiegiem choroby) powinny badać HbA1c przynajmniej raz w roku,
    • jeśli cukrzyca nie jest dobrze wyrównana (pacjent nie osiąga celów terapeutycznych), badanie warto powtarzać co 3 miesiące.

Warto zestawiać wynik HbA1c z codziennymi wynikami samokontroli glikemii, żeby mieć pełny obraz kontroli choroby.

Jeśli masz podejrzenie cukrzycy lub jesteś w grupie ryzyka (np. masz nadwagę, nadciśnienie albo dyspozycję genetyczną do wystąpienia cukrzycy), możesz wykonać to badanie również w celach diagnostycznych. Zrób to z własnej inicjatywy lub na zlecenie lekarza.

Badanie hemoglobiny glikowanej - kobieta z cukrzycą na plaży

Opis badania – jak przebiega badania HbA1c

HbA1c jest oznaczana w krwi pełnej pobranej z żyły łokciowej.
Istnieje także możliwość oceny HbA1c tzw. szybkimi testami HbA1c, które można wykonać np. bezpośrednio w gabinecie lekarza. Mimo wszystko lepiej wykonać badanie w laboratorium diagnostycznym, gdzie stosuje się dokładniejsze, certyfikowane metody. Wyniki są wtedy bardziej wiarygodne i pomagają lekarzowi podjąć trafne decyzje dotyczące leczenia.

Normy hemoglobiny glikowanej HbA1c (wartości referencyjne)

Normy HbA1c różnią się nieco w zależności od laboratorium i indywidualnej sytuacji zdrowotnej.
Według PTD 2024 zwykle wartość ≥ 6,5% (48 mmol/mol) jest jednym z kryterium rozpoznania cukrzycy.
U osób z cukrzycą celem leczenia jest najczęściej osiągnięcie wartości HbA1c ≤ 7% (≤ 53 mmol/l).
U niektórych osób, np. młodszych, bez powikłań, lekarz może zalecić jeszcze niższe wartości (poniżej 6,5%), jeśli nie grozi pacjentowi hipoglikemia.
Z kolei u osób starszych z wieloletnią cukrzycą i istotnymi powikłaniami o charakterze makroangiopatii (przebyty zawał serca, udar mózgu) i / lub licznymi chorobami towarzyszącymi oraz gdy przewidywany czas przeżycia jest krótszy niż 10 lat lekarz może dopuścić wyższe wartości HbA1c (nawet 8,0–8,5%, (64–69 mmol/l)).

Normy dla kobiet w ciąży

Kobiety w ciąży to szczególna grupa, w której obowiązują inne zalecenia:

    • u kobiet z cukrzycą przedciążową, które planują ciążę, zaleca się HbA1c poniżej 6,5% (48 mmol/mol),
    • w II i III trymestrze ciąży wartość HbA1c powinna wynosić poniżej 6,0% (42 mmol/mol), jeśli nie wiąże się to z większą częstością hipoglikemii.

Ważne! Nie każdy wynik HbA1c da się prawidłowo zinterpretować. U osób z niedokrwistością, kobiet w ciąży, osób dializowanych czy leczonych niektórymi lekami (np. erytropoetyną, lekami antyretrowirusowymi) wynik może być zaburzony. W takich przypadkach lekarz opiera się na innych badaniach laboratoryjnych, w tym również na pomiarach glukozy w osoczu.
W razie wątpliwości co do wyniku zawsze skonsultuj się z lekarzem.

Przyczyny niskiego poziomu

Niski poziom HbA1c zwykle oznacza dobrą kontrolę glukozy we krwi, ale może wskazywać też na ryzyko hipoglikemii (zbyt niskiego poziomu glukozy).
Fałszywie niski wynik może pojawić się, gdy czerwone krwinki (erytrocyty) żyją krócej niż zwykle (średni czas życia erytrocytów to 120 dni), co może się zdarzyć np. przy anemii hemolitycznej, przez co hemoglobina ma mniej czasu na połączenie się z glukozą.
Niektóre choroby, leki, a także stan po przeszczepie szpiku mogą wpływać na wynik badania. Jeśli Twój wynik jest zaskakująco niski lub towarzyszą mu niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem.

Objawy niskiego poziomu

Sam niski poziom HbA1c zwykle nie powoduje charakterystycznych objawów. Jeśli jest związany z chorobami, w których dochodzi do skracania życia czerwonych krwinek, możesz odczuwać zmęczenie, osłabienie lub bladość skóry.

Badanie hemoglobiny glikowanej - mężczyzna z cukrzycą ma wynik w normie

Przyczyny wysokiego poziomu

Wysokie stężenie HbA1c zwykle oznacza, że przez ostatnie kilka miesięcy Twój poziom glukozy we krwi był podwyższony (hiperglikemia). To ważny sygnał, że cukrzyca może być źle kontrolowana lub wymaga zmiany leczenia.
Wynik może też być zawyżony przy przedłużonym czasie życia erytrocytów (np. przy niedoborze żelaza), zatruciu ołowiem, chorobach nerek lub stosowaniu dużych dawek aspiryny. Również modyfikacje chemiczne hemoglobiny (np. u osób z niewydolnością nerek lub nadużywających alkohol) mogą wpływać na wynik badania.
Jeśli wynik Cię zaskoczył lub nie pasuje do Twojego samopoczucia, koniecznie porozmawiaj o tym z lekarzem. On pomoże wyjaśnić przyczynę i zaproponuje dalsze kroki.

Objawy wysokiego poziomu

Podwyższony poziom HbA1c zwykle świadczy o nieprawidłowej kontroli cukrzycy. W takich sytuacjach możesz zauważyć kilka charakterystycznych objawów, takich jak

    • silne pragnienie,
    • częste oddawanie moczu,
    • suchość w ustach,
    • ciągłe zmęczenie i osłabienie,
    • utratą masy ciała pomimo wzmożonego apetytu (szczególnie w cukrzycy typu 1).

Stan przedcukrzycowy, który również może podwyższać HbA1c, często przebiega bezobjawowo. Dlatego regularne badania są tak ważne, zwłaszcza jeśli należysz do grupy zwiększonego ryzyka.

Zadbaj o siebie jak ekspert

Kontroluj poziom glukozy – regularnie.
Dbaj o zdrową dietę – mniej cukru (węglowodanów), więcej warzyw i pełnoziarnistych produktów.
Bądź aktywny – minimum 150 minut aktywności tygodniowo (wytyczne WHO).
Pilnuj prawidłowej masy ciała – pomaga utrzymać HbA1c w normie.
Unikaj używek – ogranicz alkohol, rzuć palenie.

Zadbaj o siebie jak ekspert!

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy badanie hemoglobiny glikowanej trzeba wykonać na czczo?

Nie trzeba być na czczo – HbA1c można oznaczyć o dowolnej porze dnia. Jednak warto unikać bardzo obfitych, tłustych posiłków tuż przed badaniem, bo mogą wpływać na inne parametry krwi.

Czy tylko osoby z cukrzycą powinny badać hemoglobinę glikowaną?

Nie. HbA1c może pomóc wcześnie wykryć stan przedcukrzycowy albo cukrzycę, zanim pojawią się pierwsze objawy. To szczególnie ważne dla osób z grup ryzyka, np. z nadwagą, nadciśnieniem tętniczym czy rodzinną historią cukrzycy.

O czym świadczy wynik badania hemoglobiny glikowanej?

Wynik badania hemoglobiny glikowanej (HbA1c) pokazuje, jaki był średni poziom glukozy we krwi w okresie ostatnich 3 miesięcy. Dzięki temu można ocenić, czy gospodarka węglowodanowa jest prawidłowa, czy występuje stan przedcukrzycowy, a także jak dobrze kontrolowana jest cukrzyca u osób, które już ją mają zdiagnozowaną.

Co zrobić, aby obniżyć hemoglobinę glikowaną?

Aby obniżyć poziom HbA1c, warto:

  • Zdrowo się odżywiać – wybieraj produkty o niskim indeksie glikemicznym, jedz regularnie i unikaj nadmiaru cukrów prostych.
  • Być aktywnym fizycznie – regularny ruch pomaga obniżać poziom glukozy we krwi.
  • Przestrzegać zaleceń lekarza – przyjmuj leki zgodnie z zaleceniami, kontroluj poziom glukozy w domu (samokontrola glikemii).
  • Regularnie wykonywać badania – dzięki temu szybciej wychwycisz nieprawidłowości.

Po jakim czasie poziom hemoglobiny glikowanej spada?

Poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c) zaczyna się obniżać zwykle po kilku tygodniach od wprowadzenia zmian w leczeniu, diecie czy stylu życia, ale realną poprawę w wartości HbA1c najczęściej widać po 8–12 tygodniach, ale zależy to także zależy od indywidualnych predyspozycji pacjenta.

Bibliografia

  1. Bogdan Solnica, Aldona Dembinńska-Kieć, Jerzy W. Naskalski. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, wydanie 5.
  2. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą – 2024 Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.

 

Sprawdź
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Kup Online

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź