LDL cholesterol (metoda bezpośrednia)

Badanie poziomu cholesterolu LDL, często nazywanego “złym” cholesterolem, jest ważnym elementem oceny ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Cholesterol LDL odkłada się w ścianach tętnic, co może prowadzić do ich zwężenia i tworzenia blaszek miażdżycowych.

Wysoki poziom cholesterolu LDL zwiększa ryzyko zawału serca, udaru mózgu i innych problemów zdrowotnych.

Co to jest cholesterol LDL?

Tłuszcze spożywane wraz z pokarmem ulegają trawieniu w przewodzie pokarmowym, a następnie są z niego wchłaniane do krwiobiegu. Jednak nie są transportowane jako wolne cząsteczki. W organizmie przemieszczają się w specjalnych kompleksach białkowych, nazywanych lipoporoteinami. Liporoteiny dzieli się na kilka rodzajów, w zależności od „gęstości upakowania” cząsteczek tłuszczu wewnątrz nich. Te zawierające najwięcej cholesterolu dzieli się na lipoproteiny HDL (o dużej gęstości) i LDL (o małej gęstości), które popularnie nazywane są cholesterolem HDL i cholesterol LDL.

Cholesterol jest jednym z podstawowych związków tłuszczowych w ludzkim ciele. Pełni niezwykle ważną rolę przy budowie błony komórkowej wszystkich komórek organizmu, a także jest niezbędnym elementem syntezy wielu hormonów (przede wszystkim płciowych) oraz umożliwia przemiany wielu enzymów i witamin.

Cholesterol LDL jest tym tzw. „złym” cholesterolem, gdyż jego większe stężenie (w porównaniu z cholesterolem „dobrym”, czyli cholesterolem HDL) zwiększa ryzyko występowania chorób układu sercowo-naczyniowego (przede wszystkim miażdżycy), które mogą prowadzić do groźnych dla zdrowia i życia komplikacji i powikłań, takich jak choroba wieńcowa serca, zawał lub udar mózgu.

Kiedy wykonać badanie cholesterolu LDL?

Lipoproteiny LDL mogą wywoływać zaburzenia układu krwionośnego w następujący sposób – w warunkach fizjologicznych krążą one po prostu po organizmie dostarczając tłuszcze w te miejsca, gdzie akurat występuje na nie zapotrzebowanie. Jednak w sytuacji, w której ich stężenie we krwi będzie zbyt duże, oraz wystąpią dodatkowe czynniki ryzyka mogą one odkładać swoją zawartość (czyli przede wszystkim cholesterol i inne lipidy) w ścianach tętnic, gdzie z czasem będą one narastać. Im więcej tłuszczów tam się odłoży, tym bardziej „zatkana” będzie tętnica.

To zmniejszenie światła (czyli średnicy) naczynia może ostatecznie prowadzić do całkowitego zamknięcia przepływu przez nie, a w konsekwencji niedokrwienia i niedotlenienia narządów. Blaszki miażdżycowe mogą także ulec oderwaniu i zatkać naczynia leżące znacznie dalej, co może skutkować np. udarem mózgu.

Cholesterol LDL – kto powinien wykonać badanie?

Ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego rośnie wprost proporcjonalnie ze wzrostem stężeń „złego” cholesterolu LDL we krwi. Dlatego oznaczanie poziomu cholesterolu LDL ma niezwykle duże znaczenie w profilaktyce (zapobieganiu) tych zaburzeń – odpowiednio wczesne wykrycie poziomów stężeń cholesterolu LDL przekraczających normy umożliwia modyfikacje stylu życia i wdrożenie ewentualnego leczenia zanim wystąpią nieodwracalne powikłania.

Profilaktyczne badanie poziomów cholesterolu należy wykonywać nie rzadziej niż raz na 1 rok po ukończeniu przez pacjenta 50 roku życia. Szczególnie narażone na powikłania i szybsze wystąpienie objawów tych zaburzeń są osoby z występującymi dodatkowymi czynnikami ryzyka i to właśnie one powinny wcześniej zacząć wykonywać oznaczanie poziomów LDL oraz powinny robić to częściej.

Do tych czynników ryzyka należą:

• obciążenia genetyczne (obecne niewłaściwe poziomy cholesterolu LDL w rodzinie)
• nadciśnienie tętnicze
• palenie tytoniu
• cukrzyca
• otyłość
• niewłaściwa dieta (duże poziomy cukrów i tłuszczów w spożywanych pokarmach)
• kobiety w wieku menopauzalnym
• narażenie na duże ilości przewlekłego stresu
• brak aktywności fizycznej

Cholesterol LDL – jakie są jego normy?

Normy stanowią ogólne zalecenia i mogą się różnić w zależności od indywidualnych czynników pacjenta oraz laboratorium wykonującego badanie.

Wartości docelowe są zależne od współwystępujących u pacjenta chorób oraz jego parametrów osobistych takich jak wiek, płeć, oraz ryzyko sercowo-naczyniowe, na które mają wpływ wszystkie wymienione powyżej czynniki:

• < 116mg/dl – dla niskiego ryzyka sercowo naczyniowego
• < 100 mg/dl – dla umiarkowanego ryzyka sercowo-naczyniowego
• < 70 mg/dl – dla wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego
• < 55 mg/dl dla bardzo wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego (z lub bez hipercholesterolemii rodzinnej, prewencja pierwotna i wtórna)
• < 40 mg/dl dla pacjentów z CNS z drugim zdarzeniem sercowo-naczyniowym w ciągu 2 lat

Podwyższony Cholesterol LDL – co może oznaczać?

Poziomy cholesterolu LDL przewyższające normy określane indywidualnie dla wszystkich wyżej wymienionych grup pacjentów znacznie zwiększają ryzyko wystąpienia niekorzystnego epizodu sercowo-naczyniowego, czyli np. udaru mózgu lub też zawału niedokrwiennego mięśnia sercowego, które mogą prowadzić do trwałego kalectwa lub nawet śmierci pacjenta.

Dlatego niezwykle ważne jest, aby reagować odpowiednio wcześnie na nieprawidłowe poziomy cholesterolu. Efekt ten najskuteczniej można uzyskać zmniejszając zawartość tłuszczu w organizmie poprzez odpowiednią dietę i ćwiczenia fizyczne.

Istnieją także możliwości leczenia farmakologicznego w przypadku jednoczesnego występowania zaburzeń metabolicznych, takich jak np. insulinooporność lub cukrzyca typu 2. Wszystkie wyniki badań oraz dalsze postępowanie leczniczo-diagnostyczne powinny być konsultowane z lekarzem.