[ -30% ] na badania i pakiety z kodem OFF30 | Min. 300 zł 👉 [Sprawdź]

Cukrzyca ciążowa - czym jest, objawy, zalecenia

cukrzyca ciążowa
Spis treści

Cukrzyca ciążowa to rodzaj zaburzenia, który występuje, gdy zbyt wysoki poziom glukozy we krwi kobiety wykrywa się po raz pierwszy dopiero w czasie ciąży. Często cukrzyca ciążowa nie daje jasnych objawów, dlatego tak ważne jest badanie glukozy. Dowiedz się, jakie są jej przyczyny, objawy i zalecenia, które należy stosować, aby uniknąć komplikacji.

Czym jest cukrzyca ciążowa?

Cukrzyca ciążowa to zaburzenie pojawiające się w czasie ciąży u zdrowych dotąd kobiet. Choroba ma związek z nieprawidłowościami gospodarki hormonalnej organizmu, która reguluje metabolizm cukrów. Podobnie jak inne rodzaje cukrzycy, cukrzyca ciążowa wiąże się z zaburzeniem wychwytu glukozy przez komórki, co skutkuje jej podwyższonym poziomem we krwi. Przewlekłe utrzymywanie się takiego stanu może negatywnie wpłynąć na przebieg ciąży i zdrowie dziecka. Ścisła kontrola stężenia glukozy może zapobiec powikłaniom. Dodatkowo, w opanowaniu cukrzycy ciążowej pomagają zdrowa dieta, odpowiednie ćwiczenia i, jeśli to konieczne, leki.

Cukrzyca ciążowa - przyczyny

W normalnych warunkach insulina pobudza transport glukozy do wnętrza komórki, co zmniejsza jej stężenie we krwi. W ciąży łożysko, które zapewnia przepływ tlenu i składników odżywczych między matką a dzieckiem, wytwarza wiele różnych hormonów, które mogą zaburzyć jej działanie. W obecności hormonów łożyska, komórki organizmu stają się niewrażliwe na działanie insuliny, co powoduje wzrost poziomu glukozy we krwi. Wraz ze wzrostem wielkości dziecka, łożysko wytwarza coraz więcej hormonów powodujących hiperglikemię, stąd cukrzyca ciążowa najczęściej rozwija się w drugiej połowie ciąży.

W cukrzycy ciążowej poziom glukozy we krwi rośnie aż do poziomu, który może zagrozić rozwojowi dziecka. Glikemia zwykle wraca do normy po porodzie.

 Warto wiedzieć:

  • Objawy cukrzycy ciążowej mogą być subtelne lub nieobecne – regularne badania poziomu glukozy są niezbędne, ponieważ choroba często rozwija się bez wyraźnych objawów.
  • Zdrowa dieta i umiarkowana aktywność fizyczna – to podstawowe sposoby na kontrolę poziomu cukru we krwi.

Cukrzyca ciążowa - objawy

U większości kobiet cukrzyca ciążowa nie powoduje żadnych szczególnych objawów. Do niepokoju skłonić mogą:

  • silne pragnienie wywołane nadmiarem glukozy we krwi,
  • częste oddawanie moczu czy senność,
  • zawroty głowy,
  • omdlenia.

Cukrzyca ciążowa - czynniki ryzyka

Cukrzyca ciążowa może wystąpić u każdej kobiety, ale istnieją pewne czynniki ryzyka, które zwiększają prawdopodobieństwo jej rozwinięcia w czasie ciąży:

  • wiek ciężarnej powyżej 35 lat;
  • historia rodziny i historia choroby: ryzyko rozwoju cukrzycy ciążowej wzrasta, jeśli już przed poczęciem kobieta miała stwierdzoną upośledzoną tolerancję glukozy (stan przedcukrzycowy). Historia cukrzycy w rodzinie również skłania do pogłębionej diagnostyki w kierunku zaburzeń glikemii. Jeśli cukrzyca ciążowa wystąpiła podczas poprzedniej ciąży, a dziecko urodziło się z masą większą niż 4 kg, wadą rozwojową lub martwe, istnieje duże prawdopodobieństwo, że dojdzie do powikłań w obecnej ciąży;
  • zaburzenia wynikające ze stylu życia: nadwaga, otyłość, nadciśnienie tętnicze.

Cukrzyca ciążowa - powikłania

Ryzyko powikłań wpływających na dziecko:

  • Wysoka masa płodu: nadmiar glukozy we krwi matki przedostaje się przez przez łożysko i stymuluje trzustkę dziecka do wytwarzania dużej ilości insuliny, która powoduje wzrost masy płodu, często powyżej 4kg.
  • Wady rozwojowe: u dzieci matek z nierozpoznaną lub słabo kontrolowaną cukrzycą ciążową mogą występować wady rozwojowe m.in. wady serca, układu nerwowego, przewodu pokarmowego czy deformacje kończyn.
  • Powikłania podczas porodu : wysoki poziom cukru we krwi może wywoływać przedwczesny poród, co zwiększa ryzyko wystąpienia niewydolności oddechowej u noworodka. Ze względu na zbyt dużą masę płodu, często nie może urodzić się naturalnie, zatrzymuje się w kanale rodnym, co powoduje konieczność wykonania cesarskiego cięcia.
  • Niski poziom cukru we krwi: zdarza się, że dzieci matek z cukrzycą ciążową mają niski poziom cukru we krwi krótko po urodzeniu, ponieważ ich własna produkcja insuliny jest wysoka, a nie otrzymują już glukozy od matki przez łożysko. Stwarza to ryzyko drgawek u noworodka, stąd niezmiernie ważne jest regularne karmienie oraz częsta kontrola poziomu cukru we krwi i w razie potrzeby jego podanie.

Ryzyko powikłań wpływające na matkę:

  • Stan przedrzucawkowy: wzrost ciśnienia krwi, któremu towarzyszy obecność białka w moczu. Poważne powikłanie, które niejednokrotnie stanowi wskazanie do wykonania cesarskiego cięcia.
  • Problemy z układem moczowym: obserwuje się zwiększoną częstość występowania zakażeń dróg moczowych czy odmiedniczkowego zapalenia nerek.
  • Rozwój cukrzycy typu 2 w przyszłości: u kobiet, u których w czasie ciąży stwierdzono cukrzycę, istnieje zwiększone ryzyko jej rozwoju po porodzie, stąd zalecane są regularne kontrole stanu gospodarki węglowodanowej w organizmie u lekarza endokrynologa.

Cukrzyca ciążowa - badanie i normy

Skierowanie na badanie poziomu cukru we krwi ciężarna otrzymuje rutynowo już na pierwszej wizycie u ginekologa. Oznaczenie glukozy we krwi żylnej na czczo musi wykonać najpóźniej do 10 tygodnia ciąży:

  • prawidłowy wynik glukozy na czczo to <92 mg/dl, wtedy ciężarną kieruje się na planowy test OGTT w przyszłości, między 24 a 28 tygodniem ciąży,
  • w wypadku uzyskania wyniku w przedziale 92-126mg/dl, wtedy ciężarną kieruje się na test OGTT od razu,
  • jeżeli wynik glukozy na czczo wynosi powyżej 126 mg/dl, wtedy występuje podejrzenie nie wykrytej wcześniej cukrzycy przedciążowej, co wymaga dalszej diagnostyki np. powtórzenia pomiaru glukozy na czczo kolejnego dnia.

Test OGTT składa się z 3 etapów: pomiaru glukozy na czczo, a potem wypicia w ciągu 5 minut roztworu 75 g bezwodnej glukozy rozpuszczonej w szklance. Po upływie 1 i 2 godzin ponownie pobiera się próbki krwi w celu oznaczenia stężenia cukru. Podwyższenie jego poziomu powyżej określonych wartości referencyjnych na każdym z etapów wymaga niezwłocznej konsultacji z lekarzem, gdyż stanowi podstawę rozpoznania cukrzycy ciążowej.

Cukrzyca ciążowa - zalecenia

Aby uniknąć powikłań cukrzycy ciążowej należy przestrzegać zaleceń medycznych, takich jak:

  • regularne monitorowanie poziomu cukru we krwi: kilka razy dziennie (co najmniej 4),
  • trzymanie zdrowej, zbilansowanej diety: dostarczanie odpowiedniej ilości kalorii w postaci warzyw, owoców, pełnowartościowych produktów,
  • uprawianie regularnej aktywności fizycznej: ćwiczenia obniżają poziom cukru we krwi, stymulując jego wykorzystywanie przez komórki i poprawiając ich wrażliwość na insulinę,
  • leczenie farmakologiczne: nieskuteczność wyżej wymienionych działań, skutkuje koniecznością przyjmowania insuliny w postaci podskórnych wstrzyknięć,
  • monitorowanie stanu płodu: częste kontrole w badaniu ultrasonograficznym.
Polecane badania
[related_post_info]
Podziel się

Źródła:

  1. https://www.nhs.uk/pregnancy/related-conditions/existing-health-conditions/diabetes/
Sprawdź
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Kup Online

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź