Glukoza

Dowiedz się więcej

Glukoza badanie

Glukoza jest najważniejszym monosacharydem (cukrem prostym) znajdującym się we krwi. Wskaźnik stężenia glukozy we krwi często po prostu nazywany jest „cukrem we krwi”. Jego wartość wynika z rozpadu węglowodanów przyjmowanych z pożywieniem i konwersji glikogenu do glukozy w wątrobie.

Glukoza jest niezbędnym źródłem energii, która utrzymuje aktywność komórek ludzkiego ciała. Rozkład glukozy na potrzeby metabolizmu odbywa się w procesie przetwarzania glukozy (glikolizy) w docelowej komórce, w celu dostarczenia niezbędnej do jej funkcjonowania energii.

Dwoma hormonami, które bezpośrednio regulują poziom glukozy we krwi, są glukagon i insulina. Glukagon przyspiesza konwersję (przemianę) glikogenu do glukozy, a tym samym podnosi poziom cukru we krwi. Insulina umożliwia glukozie wnikanie do komórek, stymuluje produkcję glikogenu z cząstek glukozy i obniża poziom cukru we krwi.

Inne hormony odgrywające ważną rolę w metabolizmie glukozy to: hormon adrenokortykotropowy (ACTH), glukokortykoidy, adrenalina, tyroksyna. Wszystkie te hormony podnoszą poziom glukozy we krwi, a tylko insulina ją obniża. Niewystarczające lub brakujące poziomy insuliny znacznie zwiększają poziom glukozy we krwi i prowadzą do rozwinięcia się cukrzycy u chorego.

Glukoza badanie – kto powinien wykonać?

Badanie przesiewowe glukozy w kierunku cukrzycy u osób dorosłych bez ewidentnych objawów jest zalecane w przypadku nadwagi lub otyłości (BMI ≥ 25 kg / m2, niezależnie od wieku) oraz u osób z jednym lub kilkoma czynnikami ryzyka cukrzycy takimi jak:

  • unieruchomienie
  • krewni pierwszego stopnia z cukrzycą
  • historia cukrzycy ciążowej lub duża masa urodzeniowa poprzedniego dziecka (> 4000 g);
  • przynależność do grup etnicznych ze zwiększonym ryzykiem cukrzycy
  • nadciśnienie tętnicze (≥140 / 90 mmHg)
  • niski poziom cholesterolu HDL (<35 mg / dl) i / lub podwyższony poziom trójglicerydów (> 250 mg / dl)
  • kobiety z zespołem policystycznych jajników (PCOS)
  • historia chorób sercowo-naczyniowych
  • nieprawidłowa tolerancja glukozy we wcześniejszych testach
  • inne stany kliniczne związane z opornością na insulinę (np. acanthosis nigricans)

W przypadku braku tych kryteriów badanie na cukrzycę powinno zacząć przeprowadzać w wieku 45 lat. Po uzyskaniu normalnych wyników badań przesiewowych badanie powtarza się w odstępach maksymalnie co 3 lata (częstsze badania przeprowadzane są na podstawie obecnych czynników ryzyka).

Istnieją dwa główne typy cukrzycy – typ 1 i typ 2. Biorąc pod uwagę fakt, że częstość występowania cukrzycy typu 2 drastycznie wzrosła u nastolatków w ciągu ostatniej dekady, zalecenia American Diabetes Association (ADA) z 2010 r. zawierają więcej kryteriów badań dzieci z nadwagą, ale bez dolegliwości, do których dodano dwa z następujących czynników:

  • wywiad rodzinny w kierunku cukrzycy typu 2 u krewnych 1. lub 2. stopnia
  • przynależność do grup etnicznych o podwyższonym ryzyku zachorowania na cukrzycę (Afroamerykanie, Azjaci, rdzenni Amerykanie, Latynosi)
  • objawy sugerujące insulinooporność lub stany związane z insulinoopornością (np. acanthosis nigricans, wysokie ciśnienie tętnicze, dyslipidemia, zespół policystycznych jajników PCOS)
  • historia cukrzycy u matki lub cukrzycy ciążowej w czasie ciąży

Glukoza badanie kiedy wykonać?

Kryteria American Diabetes Association (ADA) do diagnozowania cukrzycy obejmują:

  • subiektywne objawy (wielomocz, polidypsja- znaczący wzrost pragnienia, niewyjaśniona utrata masy ciała) oraz „przypadkowe” wartości glukozy
  • poziom cukru we krwi na czczo> = 125 mg / dl (> = 6,99 mmol / l)
  • poziom cukru we krwi> = 200 mg / dl po 2 godzinach od spożycia 75 g glukozy (w ramach doustnego testu tolerancji glukozy)

W przypadku braku hiperglikemii (zbyt wysokich poziomów cukrów) z obecną ciężką dekompensacją metaboliczną (poważne zaburzenie funkcjonowania organizmu wywołane nieprawidłowymi poziomami cukru we krwi) drugie i trzecie kryterium należy potwierdzić, powtarzając test w różnych dniach.

Przygotowanie do badania poziomów cukru we krwi zależy od rodzaju badania oraz tego, co lekarz chce zbadać. Badanie może być przeprowadzone:

  • na pusty żołądek (po co najmniej 8 godzinach abstynencji od spożycia kalorii)
  • bez specjalnego przygotowania – próbka jest pobierana 2 godziny po posiłku
  • bez specjalnego przygotowania – pacjent wskazuje, ile czasu minęło od ostatniego posiłku

Glukoza badanie – materiał

  • krew żylna

Metoda przeprowadzenia badania

  • spektrofotometria (kolorymetryczna reakcja enzymatyczna)

Glukoza norma (wartości referencyjne)

  • < 1 dzień 40-60 mg/dl
  • 1 – 31 dni 50-80 mg/dl
  • >1 mies. 70-99 mg/dl
  • Kobiety w ciąży 70-92 mg/dl

Podwyższona glukoza

Podwyższoną glukozę we krwi obserwuje się w chorobach takich jak:

  • cukrzyca
  • Choroba Cushinga
  • akromegalia / gigantyzm
  • guz chromochłonny
  • gruczolak przysadki (wydzielający hormon wzrostu)
  • hemochromatoza
  • ostre / przewlekłe zapalenie trzustki
  • nowotwór trzustki
  • guz wydzielający glukagon
  • przewlekła choroba nerek
  • zaawansowana choroba wątroby
  • niedobór witaminy B1 (encefalopatia Wernickego)
  • ostry stres emocjonalny lub fizyczny (zawał mięśnia sercowego, udar, drgawki

Niska glukoza

Obniżone poziomy glukozy we krwi obserwuje się w chorobach takich jak:

  • insulinoma (guz wydzielający insulinę)
  • guzy poza trzustką (np. wątrobiak)
  • Choroba Addisona
  • niedoczynność przysadki
  • zespoły złego wchłaniania
  • ostra martwica wątroby (zapalenie wątroby, zatrucie)
  • wcześniaki u matek chorych na cukrzycę
  • niedobory enzymów (np. galaktozemia)
  • przedawkowanie insuliny
  • reaktywna hipoglikemia (hiperinsulinizm, zaburzenia endokrynologiczne)
  • poposiłkowa hipoglikemia (po operacji żołądkowo-jelitowej, dziedzicznej nietolerancji fruktozy, przy galaktozemii).

Sprawdź jak przygotować się do badania:


Badanie krwi | jak się przygotować?

Materiał na badanie krwi powinno się pobierać na czczo, czyli z zachowaniem 8 – 12 godzinnej przerwy od czasu ostatniego posiłku. Zalecenie dotyczy wszystkich badań, ponieważ zmiany wywołane przyjęciem posiłku są trudne do przewidzenia, a uzyskane wartości interpretuje się wobec wartości referencyjnych ustalonych w standardowych warunkach.

W dniu poprzedzającym badanie krwi należy unikać obfitych i tłustych posiłków oraz spożywania alkoholu.

W dniu badania

Bezpośrednio przed badaniem krwi dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody.

Podobnie pora dnia może mieć wpływ na wiarygodność wyników badań. Zaleca się, pobieranie krwi w godzinach porannych (7:00 – 10:00). Jeżeli krew zostanie pobrana o innej porze dnia,  należy wziąć to pod uwagę interpretując uzyskane wyniki badań.

Bezpośrednio przed pobraniem wskazany jest 15 minutowy odpoczynek.

Badanie krwi a przyjmowane leki

W miarę możliwości badanie należy przeprowadzić przed przyjęciem porannej porcji leków, taką decyzję należy zawsze skonsultować z lekarzem.

Zawsze należy poinformować personel pobierający krew o przyjmowanych lekach, suplementach, preparatach ziołowych – zostanie to odnotowane podczas rejestracji.


Znajdź placówki Synevo w całej Polsce


Laboratorium
Warszawa

Laboratorium
Wrocław

Laboratorium
Łódź

Laboratorium
Gdańsk

Laboratorium
Poznań

Laboratorium
Bydgoszcz

Laboratorium
Kraków

Laboratorium
Katowice

Scroll Up