Zapalenie wyrostka robaczkowego jest schorzeniem toczącym się w obrębie jamy brzusznej, zwykle o ostrym i nagłym przebiegu. Występuje dość często (szacuje się, że u około 10 osób na 100 tysięcy w populacji rocznie), natomiast nadal sprawia dość duże problemy diagnostyczne. Jakie dolegliwości daje wyrostek? Z której strony pojawia się ból, jaki ma charakter i czy istnieje test na zapalenie wyrostka robaczkowego? Poznaj najważniejsze informacje o tym schorzeniu i sprawdź, kiedy należy pilnie udać się do szpitala.
Wyrostek robaczkowy (określany również potocznie ślepą kiszką), to charakterystyczne zakończenie jelita ślepego (którego światło otwarte jest tylko na jedną stronę). Niegdyś uważany był za narząd szczątkowy, nie pełniący żadnej istotnej funkcji. Dziś jednak wiemy, że wyścieła go tkanka limfatyczna, biorąca udział w odpowiedzi odpornościowej organizmu (stąd przypuszcza się, że narząd ten odgrywa pewną rolę w funkcjonowaniu układu immunologicznego).
Wyrostek robaczkowy położony jest w obrębie prawego dołu biodrowego, natomiast jego dokładne umiejscowienie jest zróżnicowane osobniczo. U większości osób „ślepa kiszka” zwisa do miednicy mniejszej (wówczas określa się ją mianem wyrostka miedniczego), a u niektórych jest położona w okolicy talerza biodrowego. W rzadkich przypadkach położenie wyrostka jest inne – między jelitami czy za kątnicą (jelitem ślepym).
Wyróżnia się kilka przyczyn wystąpienia stanu zapalnego wyrostka robaczkowego, natomiast najczęstszą z nich jest zamknięcie jego światła (potocznie można określić to zjawisko jako „zatkanie”) kamieniem kałowym – a więc bardzo twardym fragmentem uformowanego kału. Niekiedy do zamknięcia światła wyrostka dochodzi na skutek opuchlizny wyściełającej go tkanki chłonnej. Rzadziej powodem jest stan zapalny otaczających tkanek lub rozrost guza (o charakterze złośliwym lub nie) w obrębie narządów miednicy mniejszej, uciskającego na tkankę wyrostka.
Do charakterystycznych objawów ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego należy oczywiście ból brzucha. Na początku pojawia się on na środku, często w okolicach pępka, a później przemieszcza się do prawego dołu biodrowego (a więc do miejsca lokalizacji wyrostka). Ból jest ostry, utrudniający lub uniemożliwiający funkcjonowanie i ma charakter narastający. Oprócz tego u chorych obserwuje się wymioty i nudności, gorączkę, brak poczucia apetytu, zatrzymanie stolca, wzdęcia, zwiększone tętno, bolesność brzucha w badaniu fizykalnym (palpacyjnym), a także symptomy charakterystyczne dla ostrego zapalenia wyrostka (w tym objaw Jaworskiego, Rovsinga czy objaw zasłonowy, które ujawniają się w badaniu palpacyjnym przez powłoki brzuszne).
Każdorazowo w przypadku pojawienia się ostrego bólu brzucha (zwłaszcza u dzieci i osób starszych) o charakterze narastającym, należy udać się na izbę przyjęć najbliższego szpitala, szpitalny oddział ratunkowy lub wezwać zespół ratownictwa medycznego.
Warto wiedzieć:
Diagnostyka zapalenia wyrostka robaczkowego opiera się przede wszystkim na pogłębionym wywiadzie z pacjentem, badaniu przedmiotowym oraz fizykalnym (które może być dla chorego bolesne i nieprzyjemne, natomiast lekarz musi je wykonać w celu sprawdzenia wszystkich charakterystycznych objawów dla omawianego schorzenia).
Oprócz tego pomocniczo wykonuje się diagnostykę obrazową – w tym RTG i USG jamy brzusznej. Badania laboratoryjne z krwi, które wspierają diagnostykę, to wskaźniki stanu zapalnego – w tym CRP oraz OB. Nie istnieje konkretny test na zapalenie wyrostka robaczkowego – objawy bywają często nieswoiste i mogą równie dobrze oznaczać inny stan chorobowy toczący się w obrębie miednicy mniejszej lub jamy brzusznej, dlatego tak istotna w tym przypadku jest diagnostyka różnicowa.
W większości przypadków leczenie ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego jest leczeniem chirurgicznym (jedynie w bardzo łagodnych stanach włącza się antybiotykoterapię). W większości przypadków usunięcie „ślepej kiszki” może odbyć się laparoskopowo (bez otwierania jamy brzusznej), natomiast w ciężkich przypadkach, włącznie z rozlaniem treści wyrostka do otrzewnej, konieczne jest przeprowadzenie klasycznej operacji.
Źródła:
