[ -30% ] na badania i pakiety z kodem OFF30 | Min. 300 zł 👉 [Sprawdź]

Poznaj najrzadszą grupę krwi w Polsce i na świecie!

jaka grupa krwi jest uniwersalna
Spis treści

Grupa krwi jest jednym z tych parametrów osobniczych, którego znajomość jest kluczowa w wielu aspektach – od ewentualnego wykonania transfuzji krwi oraz przeszczepu narządów, aż po planowanie ciąży i zapobieganie groźnym następstwom konfliktu serologicznego. Jakie grupy krwi wyróżniamy w Polsce i na świecie? Które z nich są najrzadsze, a które najpopularniejsze?

  Powiązane badania:

Zalecamy zapoznać się z badaniami i artykułami należącymi do tego artykułu:

Grupa krwi – co to takiego? Jakie wyróżniamy grupy krwi?

Grupa krwi jest informacją o obecności lub braku obecności konkretnych antygenów na powierzchni erytrocytów (krwinek czerwonych). Na grupę krwi składają się dwa układy: AB0 oraz układ Rh (który może być dodatni lub ujemny – w zależności od pojawienia się na krwinkach czerwonych antygenu D bądź jego braku). Co to oznacza w praktyce? W układzie AB0 mogą występować:

  • grupa krwi A, u której posiadaczy i posiadaczek na krwinkach czerwonych obecny jest antygen A, a w surowicy krwi – przeciwciała anty-B;
  • grupa krwi B, gdzie na krwinkach czerwonych obserwuje się antygen B, a w osoczu – przeciwciała anty-A;
  • grupa krwi AB – w tym przypadku na krwinkach czerwonych znajdujecie zarówno antygen A, jak i B, a w osoczu nie ma żadnych przeciwciał;
  • grupa krwi 0 – jej posiadacze i posiadaczki nie mają na krwinkach czerwonych żadnego antygenu, ale w surowicy ich krwi obecne są przeciwciała anty-A oraz anty B.

Z kolei w układzie Rh wyróżniamy:

  • Rh+ – gdy na powierzchni erytrocytów u pacjenta występuje antygen D;
  • Rh- – gdy na powierzchni erytrocytów nie ma antygenu D.

Warto tutaj dodać, że przeciwciała anty-D nie są obecne w organizmie człowieka, dopóki nie dojdzie do kontaktu z krwią Rh+ u pacjenta z grupą Rh-. Dopiero w odpowiedzi na tę sytuację wytwarzane są przeciwciała, powodujące całą kaskadę patologicznych mechanizmów i groźnych objawów. To właśnie z tym procesem związane jest ryzyko konfliktu serologicznego (gdy matka ma ujemne Rh, a płód – dodatnie).

Kto może być dawcą, a kto biorcą przy poszczególnych grupach krwi?

Przetaczanie krwi pacjentowi to często jedyny sposób na uratowanie jego życia i zdrowia. Jest to możliwe dzięki dawcom, którzy przekazują krew dla osób jej potrzebujących. Niestety, przetoczenie krwi nie zawsze jest możliwe z uwagi na konflikt, jaki zachodzi pomiędzy krwią biorcy i dawcy w układach AB0 lub w układzie Rh. W praktyce oznacza to, że:

 

  • pacjenci z grupą krwi A mogą przyjąć krew z grup 0 oraz A, a sami być dawcami dla grup A oraz AB (oczywiście przy zachowaniu zgodności układu Rh);
  • pacjenci z grupą krwi B mogą przyjąć krew z grup 0 oraz B, a sami być dawcami dla pacjentów z grupami B oraz AB (także przy zgodności Rh);
  • pacjenci z grupą AB mogą przyjmować krew z grup A, B, 0 oraz AB, a sami być dawcami jedynie dla osób z grupą AB (dlatego określa się ich mianem uniwersalnych biorców, ale jednocześnie krew grupy AB może trafić wyłącznie do pacjentów mających tę samą grupę). Jeśli chodzi o Rh, to zgodność musi zachodzić w przypadku pacjentów z grupą AB Rh-. U osób Rh dodatnich można przetaczać zarówno grupę AB Rh-, jak i AB Rh+;
  • pacjenci z grupą 0 mogą niestety przyjmować wyłącznie krew własnej grupy, natomiast są tak zwanymi „dawcami uniwersalnymi” – na powierzchni ich krwinek czerwonych nie ma antygenów, więc nie występuje ryzyko konfliktu (przy czym zarówno przyjmowanie, jak i dawstwo krwi możliwe są przy grupie 0 za zgodnością w układzie Rh).

 Warto wiedziec:

  • Osoby z grupą krwi 0 Rh+ są uważane za uniwersalnych dawców krwi, ponieważ ich krew może być podana każdemu (oprócz tych z Rh-).
  • Niektóre badania sugerują, że grupa krwi może wpływać na ryzyko wystąpienia pewnych chorób.
  • Grupy krwi są dziedziczone po rodzicach. Każdy człowiek dziedziczy jeden gen dla grupy ABO od każdego z rodziców.

Najrzadsza grupa krwi w Polsce i na świecie

Najrzadszą grupą krwi – zarówno w Polsce (ma ją około 1% populacji), jak i na świecie (szacuje się, że ma ją około 0,5% populacji) jest grupa AB Rh-. Najliczniej w Polsce występuje z kolei grupa A Rh+ (to około 32% populacji), a na świecie – 0 Rh+ (około 42% populacji).

Tak, jak zostało to już wspomniane, najbardziej „uniwersalnymi” dawcami krwi są osoby z grupą 0 Rh+ (ich krew mogą przyjmować posiadacze i posiadaczki wszystkich grup, oprócz tych z Rh-, ponieważ krew Rh- w kontakcie z krwią Rh+ wytworzy wspomniane już wyżej przeciwciała anty-D).

Najbardziej uniwersalnym „biorcą” jest z kolei pacjent z grupą krwi AB Rh+. Mogą oni przyjmować krew z grup A, B, 0 lub AB, przy czym u posiadaczy i posiadaczek grupy AB Rh- musi jedynie zachodzić zgodność w układzie Rh (czyli przetacza się im krew A Rh-, B Rh-, AB Rh- lub 0 Rh-).

Polecane badania
Podziel się

Źródła:

  1. A. Karkosz, Krwiomocz i krwinkomocz (pot. krew w moczu) – przyczyny, objawy i leczenie [w:] Medycyna Praktyczna, 08.01.2020
  2. Franek, R. Drabczyk, F. Kokot, Krwiomocz [w:] Interna – Mały Podręcznik Medycyny Praktycznej, dostęp online, weryfikacja hasła: 10.08.2023
  3. Dr n. med. E. M. Koźmińska, Krwiomocz i krwinkomocz [w:] Medycyna po Dyplomie 07-08/2017
  4. J. Żółtko-Szydłowska, prof. dr hab. n. med. J. Borawski, prof. dr hab. n. med. B. Naumnik, Krwiomocz – diagnostyka różnicowa [w:] Medycyna po Dyplomie 06/2020
  5. Nowicki, B. Biedunkiewicz, Krwinkomocz [w:] Forum Nefrologiczne 2009, tom 2, nr 1
  6. Rechberger, B. Kulik-Rechberg, Zaburzenia czynnościowe dolnych dróg moczowych – postępowanie terapeutyczne w praktyce lekarza rodzinnego [w:] Forum Medycyny Rodzinnej 2010, tom 4, nr 6
Sprawdź
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Kup Online

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź