Badanie grupy krwi ABO, Rh

Czynnik RhD to białko na powierzchni czerwonych krwinek. Osoby RhD dodatnie je posiadają, RhD ujemne nie. Problem pojawia się, gdy kobieta z grupą RhD ujemną nosi dziecko z grupą RhD dodatnią, co jest możliwe, gdy ojciec dziecka jest RhD dodatni. Podczas porodu lub w wyniku krwawień w ciąży krwinki dziecka mogą przedostać się do krążenia matki, a jej układ odpornościowy zacznie produkować przeciwciała przeciwko czynnikowi RhD. W pierwszej ciąży najczęściej nie ma groźnych powikłań, ale w kolejnej ciąży z dzieckiem RhD dodatnim te przeciwciała przenikają przez łożysko i atakują krwinki dziecka, powodując chorobę hemolityczną płodu i noworodka (ChHPN), która może zagrażać jego życiu. Dlatego kobietom RhD ujemnym zgodnie z obowiązującymi zaleceniami podaje się immunoglobulinę anty-D, która zapobiega wytworzeniu się tych niebezpiecznych przeciwciał.

To popularne uproszczenie, które w rzeczywistości jest niebezpiecznym mitem. Owszem, osoby z grupą AB RhD dodatni mogą teoretycznie przyjąć krew każdej grupy w systemie ABO i RhD, bo nie mają przeciwciał przeciwko żadnym antygenom tych układów. Jednak system ABO i RhD to tylko dwa spośród ponad czterdziestu znanych układów grup krwi. W praktyce klinicznej przed transfuzją wykonuje się dodatkowe badania zgodności, które sprawdzają dopasowanie w wielu innych układach. Przetoczenie krwi bez tych badań, nawet pacjentowi z grupą AB RhD dodatni, może wywołać poważną reakcję. W sytuacjach bezwzględnego zagrożenia życia, gdy nie ma czasu na badania, podaje się krew grupy O RhD ujemny, zwaną potocznie “krwią uniwersalną dawcy”, ale jest to rozwiązanie ostateczne stosowane wyłącznie przez personel medyczny, nie zaś codzienna praktyka.