Czy wątroba może boleć? Jest to MIT! Sama wątroba nie potrafi „boleć”, bo nie ma zakończeń nerwowych odpowiedzialnych za ból. Dyskomfort pojawia się dopiero wtedy, gdy narząd zaczyna się powiększać i rozciąga swoją torebkę lub gdy problem dotyczy dróg żółciowych albo okolicznych struktur. Efekt? Czujemy ból, ale jego źródło wcale nie leży w samej wątrobie – tylko w tym, co dzieje się wokół niej.
Badanie ALT (aminotransferaza alaninowa)
Badanie ALT (aminotransferaza alaninowa)
ALT występuje głównie w komórkach wątroby. Badanie wykonuje się, by ocenić funkcjonowanie tego narządu. Jest to bardziej dokładny wskaźnik niż AST.
od
18,00 zł
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
200 000+ zadowolonych Pacjentów
Badanie ALT (aminotransferaza alaninowa)
od 18,00 zł
Kup online
BADANIE W PIGUŁCE
Krótki opis badania
ALT (aminotransferaza alaninowa) jest enzymem należącym do grupy aminotransferaz. Występuje głównie w komórkach wątroby (hepatocytach) oraz w mniejszych ilościach w nerkach, mięśniu sercowym i mięśniach szkieletowych. Gdy hepatocyty ulegają zniszczeniu w wyniku procesu zakaźnego lub toksycznego, stężenie aminotransferazy w surowicy wzrasta.
Cena
Koszt badania zaczyna się od 18.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.
Czas oczekiwania na wynik
1 dzień roboczy.
Jak odebrać wynik badania?
- Na koncie my.synevo. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Przygotowanie przed badaniem
- standardowe przygotowanie – próbkę krwi należy pobrać rano na czczo.
Czym jest ALT?
ALT jest bardziej specyficznym wskaźnikiem uszkodzenia wątroby niż AST. Zwiększa się nawet przy minimalnym uszkodzeniu wątroby, przed wystąpieniem objawów i oznak choroby. Jednak wartości mogą nie być bezpośrednio związane z ciężkością uszkodzenia wątroby, dlatego najlepiej monitorować wahania jej stężenia (kilka razy w trakcie choroby).
Podwyższona aktywność aminotransferazy w surowicy rzadko występuje w chorobach innych narządów – np. w urazach mięśni, rabdomiolizie, zapaleniu wielomięśniowym i zapaleniu skórno-mięśniowym, ale w tych przypadkach zwiększa się również poziom fosfokinazy kreatynowej w surowicy.
Kiedy wykonać badanie ALT?
ALT jest wykładnikiem uszkodzenia wątroby. Badanie aminotransferazy w surowicy jest stosowane w przypadkach takich jak:
- diagnoza ostrego wirusowego zapalenia wątroby wywołanego przez wirusy zapalenia wątroby typu A, B, C, E;
inne ostre wirusowe zapalenie wątroby – np. w zakażeniach EBV i CMV; - dynamiczne monitorowanie przebiegu klinicznego ostrego zapalenia wątroby;
- dynamiczne monitorowanie efektu leczenia ostrego zapalenia wątroby;
- diagnoza chorób wątroby i dróg żółciowych;
- diagnoza chorób trzustki;
- diagnostyka różnicowa żółtaczki hemolitycznej od żółtaczki wątroby.
Zwykle wraz z aminotransferazą alaninową testuje się również AST, a także enzymy cholestazy takie jak – ALP (fosfataza alkaliczna), GGT (gammaglutamylotranspeptydaza), a także bilirubina całkowita i bilirubina bezpośrednia.
Stosunek dwóch aminotranferaz świadczących o rozpadzie komórek wątroby- AST / ALT, znany też jako wskaźnik de Ritisa- może pomóc zidentyfikować przyczyny uszkodzenia wątroby, takie jak uszkodzenie toksyczne, zapalne, marskość, upośledzony przepływ żółci, choroby kamicy żółciowej.
Badanie ALT – kto powinien wykonać?
Badanie aminotransferazy alaninowej jest zalecane w przypadku dolegliwości, takich jak zmęczenie, nudności, utrata apetytu, wymioty i dyskomfort w żołądku, zażółcenie skóry i oczu. Jest wykonywany zawsze w przypadku podejrzenia ostrego zapalenia wątroby.
Ponadto poziom aminotransferazy alaninowej jest rutynowo monitorowany u pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby, wirusowym lub wywołanym przewlekłym nadużywaniem alkoholu. Obydwie te przyczyny prowadzą do stłuszczenia wątroby i rozwoju marskości.
Aminotransferaza alaninowa jest też monitorowana przy długotrwałym stosowaniu leków, które mogą uszkodzić wątrobę np. NLPZ, leki przeciwdrgawkowe, przeciwpsychotyczne, przeciwgrzybicze, niektóre antybiotyki (np. klarytromycyna), immunomodulatory.
Na czym polega badanie?
Materiałem do badania jest krew żylna ze zgięcia łokciowego.
ALT norma
Wartości referencyjne zależą od wieku.
Mężczyźni:
- 1-30 dni < 25 U/l
- 1 -12 mies. <35 U/l
- 1-3 lata <30 U/l
- 3-6 lat <20 U/l
- 6-9 lat <25 U/l
- 9-18 lat < 30 U/l
- 18 lat <41 U/l
Kobiety:
- 1-30 dni <25 U/l
- 1-12 mies. <30 U/l
- 1-3 lata <30 U/l
- 3-6 lat <25 U/l
- 6-9 lat <25 U/l
- 9-18 lat <20 U/l
- >18 lat <33 U/l
MIT CZY PRAWDA?
Mit czy prawda
ALT obniżone
- Podczas ciąży może wystąpić zmniejszenie aktywności ALT.
ALT podwyższone
- Znacznie podwyższone poziomy aminotransferazy w surowicy (kilka tysięcu IU/l) stwierdza się w ostrym wirusowym i toksycznym zapaleniu wątroby (po zażyciu leków lub substancji toksycznych, takich jak czterochlorek węgla, zatruciu grzybami).
- Przejściowe zwiększenie AlAT w surowicy obserwuje się w zespole zmiażdżenia, po wstrząsie, w ciężkich oparzeniach, niedotlenieniu i niewydolności serca.
- Wartości 200-400IU/l wskazują na przewlekłe stany zapalne, przewlekłe toksyczne uszkodzenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, cholestazę, marskość wątroby.
- Niższe poziomy, do 200IU/l występują w guzach pierwotnych wątroby, przerzutach do wątroby, uszkodzeniu polekowym, chorobach zakaźnych z zajęciem wątroby, zapaleniu dróg żółciowych czy mięśnia sercowego.
- Stosunek AST /ALT jest zwykle wysoki w alkoholowym zapaleniu wątroby, stłuszczeniu wątroby, marskości wątroby i przerzutach do wątroby, pierwotnej marskości żółciowej.
Pamiętaj! Normalne wartości aminotransferazy alaninowej nie zawsze wykluczają zaburzenia czynności wątroby. Wynik skonsultuj z lekarzem.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jakie parametry warto dodać do badania ALT?
ALT najczęściej oznacza się łącznie z AST, GGT, ALP oraz bilirubiną, w ramach tzw. prób wątrobowych. Taki zestaw badań daje pełniejszy obraz funkcjonowania wątroby i ułatwia ocenę jej stanu.
O czym mówi wynik ALT?
ALT (aminotransferaza alaninowa) to enzym obecny przede wszystkim w komórkach wątroby. Gdy hepatocyty ulegają uszkodzeniu, jego stężenie we krwi wzrasta, dlatego ALT uznaje się za czuły wskaźnik ich uszkodzenia. Jednocześnie sam wynik nie określa stopnia zniszczenia wątroby ani nie pozwala jednoznacznie przewidzieć dalszego przebiegu choroby – jest sygnałem, który wymaga interpretacji w szerszym kontekście klinicznym.
Bibliografia:
- Moriles KE, Zubair M, Azer SA. Alanine aminotransferase (ALT) test. In: StatPearls
Akcja Profilaktyczna
-30%
na wszystkie badania i pakiety
przy zamówieniu od 300 zł
kod: OFF30
Kod ważny do 26.02.2026
Zamów rozmowę
Akcja Profilaktyczna
-25%
Zniżka dowolne na badania i pakiety.
kod: LUT25
Kod ważny do 24.02.2026