Oporność osmotyczna erytrocytów

Co to jest oporność osmotyczna erytrocytów?

Erytrocyty to inne określenie na czerwone krwinki, czyli podstawowe komórki krwi odpowiedzialne za transport tlenu z płuc do wszystkich tkanek organizmu. Ich prawidłowe funkcjonowanie jest niezbędne, aby cały organizm utrzymywał odpowiedni poziom natlenowania. W przypadkach zaburzeń funkcji tego mechanizmu dochodzi do rozwoju objawów znanych jako niedokrwistość lub też anemia. Wynikają one z niewystarczającej dostawy tlenu do komórek. Jedną z przyczyn takiego stanu chorobowego, mogą być defekty budowy krwinek czerwonych, jak chociażby nieprawidłowości w strukturze jej błony komórkowej. Badanie oporności osmotycznej erytrocytów umożliwia przetestowanie integralności tej błony.

Oporność osmotyczna erytrocytów – kiedy wykonać badanie?

Badanie polega na obserwacji zachowania krwinek czerwonych w roztworach NaCl o różnym stężeniu. W wyniku działania mechanizmu fizjologicznego, jakim jest osmoza, w pewnym stężeniu soli dojdzie do pękania erytrocytów- w wyniku wnikania większych ilości wody do tych komórek. Im szybciej zachodzi ten proces, tym większe prawdopodobieństwo że w znacznej części erytrocytów krążących we krwi pacjenta znajdują się wady budowy błony komórkowej, co zwiększa podatność krwinek na nieprawidłowy, zbyt szybki rozpad i niemożność dalszego pełnienia swojej funkcji transportowej dla tlenu.

Oporność osmotyczna erytrocytów – kto powinien wykonać badanie?

Badanie to pozwala stwierdzić tzw. zmniejszoną oporność osmotyczną, która występuje w wielu chorobach, w których przebiegu obecna jest niedokrwistość hemolityczna, czyli anemia wywołana zbyt szybkim rozpadem erytrocytów. Do lekarza przede wszystkim powinni zgłosić się pacjenci prezentujący następujące objawy niedokrwistości:

• ogólne pogorszenie samopoczucia, osłabienie
• pogorszenie tolerancji wysiłku, szybsze męczenie się
• bladość powłok skórnych i błon śluzowych
• szybsze tętno (tachykardia)
• trudności z koncentracją
• omdlenia
• uczucie duszności

Oporność osmotyczna erytrocytów normy

Początek hemolizy – stężenia 0,42-0,48% NaCl

Całkowita hemoliza – 0,28-0,34% NaCl

Oporność osmotyczna erytrocytów wyniki

Niedokrwistość hemolityczna wynikająca z wad budowy błony komórkowej erytrocytów zazwyczaj jest objawem innych, bardziej złożonych chorób. O obecności tego zaburzenia świadczy przesunięcie wartości stężeń, w jakich dochodzi do hemolizy- szczególnie jeżeli do rozpadu krwinek dochodzi w większych stężeniach NaCl.

Tylko zmniejszona oporność ma znaczenie diagnostyczne, zwiększona nie jest powodem do niepokoju. Zjawisko to może występować w następujących chorobach:

• niedokrwistość hemolityczna sferocytowa wrodzona
• choroba hemolityczna noworodków
• niedokrwistość hemolityczna spowodowana zatruciem, np. benzenem
• w przebiegu choroby nowotworowej (np. chłoniaków)
• marskość wątroby
• niedokrwistość autoimmunohemolityczna
• w wyniku rozległych oparzeń

Wiele z tych chorób ma ciężki przebieg i jest warunkowane genetycznie (czyli są to choroby wrodzone) lub autoimmunologicznie (czyli wynikają z nieprawidłowego działania własnego układu odpornościowego pacjenta). Ze względu na skomplikowanie i złożoność mechanizmów tych chorób wyniki tego badania zawsze powinny być konsultowane z lekarzem specjalistą, gdyż tylko w połączeniu z pełnym obrazem klinicznym prezentowanych przez pacjenta objawów oraz wynikami innych badań diagnostycznych stanowią istotną klinicznie informację, która pozwoli na prawidłowe zaplanowanie dalszego procesu leczniczo-diagnostycznego.