Od 20 lat badamy Twoją krew.
Witamina B9 wykazuje się dużą aktywnością biologiczną i ma istotny wpływ na metabolizm komórek organizmu, a jej niedobór powoduje zaburzenia procesów metabolicznych i może prowadzić do upośledzenia wzrostu i rozwoju organizmu. Badanie skierowane jest do osób z objawami niedokrwistości, kobiet planujących ciążę lub będących w pierwszym trymestrze, pacjentów z zaburzeniami wchłaniania i podejrzeniem chorób układu pokarmowego.
Koszt badania zaczyna się od 63.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.
Przed badaniem warto przygotować się tak, by wynik jak najlepiej odzwierciedlał rzeczywisty stan organizmu. Oznacza to konieczność stosowania się do kilku podstawowych zasad:
Pamiętaj: prawidłowe przygotowanie do badania pomaga uzyskać wiarygodny wynik.
Kwas foliowy należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie. Składa się z:
Witamina B9 odpowiada za prawidłowy przebieg procesów podziału komórek, syntezę DNA i RNA oraz reakcje metylacji, które warunkują stabilność materiału genetycznego i sprawne funkcjonowanie komórek.
Wchłanianie folianów (naturalnych pochodnych kwasu foliowego) odbywa się głównie w dwunastnicy i jelicie czczym dzięki obecności wyspecjalizowanego białka transportującego – protonowo-sprzężonego transportera folianów (PCFT).
Foliany występują w produktach żywnościowych – najwięcej jest ich w pokarmie pochodzenia roślinnego (np. warzywa liściaste, produkty zbożowe). Foliany muszą być dostarczane z dietą, ponieważ ludzki organizm nie potrafi ich syntetyzować.
Kwas foliowy pełni w organizmie szereg kluczowych funkcji, które warunkują prawidłowe działanie wielu układów i procesów metabolicznych (głównie metabolizmu aminokwasów i kwasów nukleinowych):
Badanie należy wykonać wtedy, gdy istnieje podejrzenie jego niedoboru lub zwiększonego zapotrzebowania na tę witaminę:
Materiał do badania w celu określenia stężenia kwasu foliowego polega na pobraniu próbki krwi żylnej przez pracownika medycznego Punktu Pobrań.
Następnie materiał trafia do laboratorium, gdzie pod okiem diagnostów oznacza się stężenie kwasu foliowego w surowicy metodą immunochemiczną.
Zakres referencyjny może się różnić w zależności od laboratorium i metody oznaczenia.
Wyniki badań krwi zawsze konsultuj z lekarzem.
Obniżone stężenie kwasu foliowego może wynikać zarówno z niewłaściwej diety, jak i z zaburzeń wchłaniania czy zwiększonego zapotrzebowania organizmu. Najczęstsze przyczyny to:
Poniżej najczęstsze symptomy, które mogą wskazywać na niedobór witaminy B9:
Niedobór folianów może prowadzić do:
Dlatego warto zadbać o optymalny poziom kwasu foliowego w diecie.
Podwyższony poziom występuje rzadko, jednak może towarzyszyć niektórym schorzeniom lub wynikać z niewłaściwej suplementacji. Do najczęstszych przyczyn należą:
Zazwyczaj wysokie poziomy kwasu foliowego nie powodują objawów; długotrwały nadmiar może jednak maskować niedobór witaminy B12 i opóźniać rozpoznanie anemii złośliwej. Dlatego razem z oznaczeniem kwasu foliowego warto wykonać badanie witaminy B12.
Tak, spożycie alkoholu ma istotny wpływ na poziom kwasu foliowego w organizmie. Alkohol upośledza wchłanianie kwasu foliowego w jelicie cienkim, przyspiesza jego wydalanie z moczem oraz zaburza jego metabolizm w wątrobie, co prowadzi do stopniowego wyczerpywania zapasów tej witaminy w organizmie. Dlatego osoby nadużywające alkoholu są szczególnie narażone na niedobór kwasu foliowego, a przed badaniem zaleca się powstrzymanie się od spożycia alkoholu przez co najmniej 24–48 godzin, aby wynik był jak najbardziej wiarygodny.
Najbogatszymi źródłami kwasu foliowego w diecie są zielone warzywa liściaste, takie jak szpinak, jarmuż, sałata, brokuły i szparagi, a także rośliny strączkowe – fasola, soczewica, ciecierzyca i groch. Znaczące ilości kwasu foliowego zawierają również wątróbka drobiowa i wołowa, jaja, orzechy, nasiona słonecznika, awokado oraz produkty pełnoziarniste, a wiele produktów spożywczych – takich jak płatki śniadaniowe czy mąka – jest dodatkowo wzbogacanych folianami. Warto pamiętać, że kwas foliowy jest witaminą wrażliwą na wysoką temperaturę, dlatego długotrwałe gotowanie warzyw znacząco obniża jego zawartość – najlepiej spożywać je na surowo lub krótko blanszowane.
Foliany to naturalna forma witaminy B9 występująca w produktach spożywczych, natomiast kwas foliowy to syntetyczna forma tej witaminy, stosowana w suplementach diety i produktach wzbogacanych. Główna różnica między nimi polega na biodostępności – kwas foliowy z suplementów wchłania się znacznie lepiej niż foliany z pożywienia, jednak aby mógł być wykorzystany przez organizm, musi zostać przekształcony do aktywnej formy przy udziale odpowiednich enzymów. Warto wiedzieć, że część populacji posiada genetycznie uwarunkowane zaburzenia tego przekształcenia (mutacja genu MTHFR), co może utrudniać prawidłowe wykorzystanie kwasu foliowego i wymagać suplementacji jego aktywną formą – metafolianami.
Za zbyt niski poziom kwasu foliowego odpowiadają głównie: dieta uboga w foliany, zaburzenia wchłaniania, niektóre leki i zwiększone zapotrzebowanie (np. u kobiet w ciąży).
Podwyższony poziom zazwyczaj jest spowodowany nadmierną suplementacją.
Za „wypłukiwanie” kwasu foliowego z organizmu odpowiadają rozmaite czynniki – dietetyczne i farmakologiczne.
Odpowiedzialne mogą być niektóre leki (np. ibuprofen, aspiryna, antybiotyki, antykoncepcja hormonalna).
Ważnym czynnikiem jest styl życia – używki (alkohol i tytoń), ale też np. restrykcyjne diety odchudzające.