Czy wysokoprzetworzona żywność jest głównym źródłem sodu w diecie? Jest to PRAWDA! By zadbać o optymalny poziom, ogranicz spożywanie żywności wysokoprzetworzonej, takiej jak wędliny, sery dojrzewające, dania gotowe, słone przekąski czy fast-food, ponieważ to właśnie one dostarczają najwięcej sodu w codziennej diecie.
Badanie sodu
Sód to jeden z kluczowych elektrolitów – pomaga utrzymać równowagę wodno-elektrolitową i prawidłowe pH płynów ustrojowych, a zwykle dostarczamy go w odpowiedniej ilości wraz z codzienną dietą. Jeśli chcesz sprawdzić, czy jego stężenie jest prawidłowe, warto rozważyć oznaczenie sodu we krwi w sytuacjach, w których mogą pojawiać się zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej.
Od 20 lat badamy Twoją krew.
Sód jest elektrolitem zewnątrzkomórkowym – czyli znajduje się poza komórką. Jony sodu biorą udział w utrzymywaniu równowagi wodno-elektrolitowej oraz odpowiedniego poziomu kwasowości (pH) płynów ustrojowych. Sód również bierze udział w prawidłowym funkcjonowaniu narządów układu ruchu oraz układu nerwowego.
Określona ilość tego elektrolitu niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu jest na ogół uzyskiwana ze zróżnicowanej, dobrze zbilansowanej diety. Po osiągnięciu optymalnego poziomu sodu we krwi nerki wydalają jego nadmiar z organizmu wraz z moczem. Jeśli poziom sodu jest zbyt niski lub zbyt wysoki, wskazuje to na występowanie problemów czynności nerek, odwodnienie lub inne zaburzenia układów odpowiedzialnych za gospodarkę elektrolitową.
Sód badanie – kto powinien wykonać?
Lekarz może zlecić jego badanie w ramach rutynowej kontroli stanu zdrowia lub jeśli pacjent wykazuje objawy, które mogą być związane z podwyższonym poziomem sodu takie jak:
- zwiększone pragnienie,
- nieregularne oddawanie moczu,
- dezorientacja i drżenia mięśniowe.
Badanie zleca się także w przypadku występowania objawów wskazujących na niskie poziomy sodu, są to m.in.:
- słabość i zmęczenie,
- dezorientacja,
- drżenie mięśni,
- wymioty i biegunka.
Są to przypadłości, których nie powinno się ignorować.
Cena
Koszt badania zaczyna się od 18.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.
Czas oczekiwania na wynik
1 dzień roboczy.
Jak odebrać wynik badania?
- Na koncie my.synevo. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Przygotowanie do badania
Badanie można wykonać na czczo lub po posiłku, w zależności od konkretnych zaleceń lekarza. Jeśli lekarz zlecił wykonanie badania elektrolitowego w połączeniu z innymi badaniami krwi, należy je wykonać na czczo.
Zadbaj o to, by odpowiednio się przygotować. To znacząco zwiększa wiarygodność Twojego wyniku!
Czym jest sód?
Jest to pierwiastek niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Występuje głównie w postaci jonów Na⁺ rozpuszczonych w naszych płynach ustrojowych. Najwięcej znajduje się go w przestrzeni zewnątrzkomórkowej i osoczu, część w komórkach, a pozostałe 35–40% jest „zmagazynowane” w kościach.
Rola sodu w organizmie
Jego rola jest wielowymiarowa i kluczowa dla utrzymania równowagi organizmu. Przede wszystkim pomaga kontrolować gospodarkę wodno-elektrolitową, czyli to, jak woda przemieszcza się między komórkami a otaczającymi je płynami. Dzięki temu utrzymywana jest właściwa objętość płynów w ciele.
Sód wspólnie z innymi elektrolitami uczestniczy też w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej. Jest niezbędny do przekazywania impulsów nerwowych i pracy mięśni, działa w mechanizmie pompy sodowo-potasowej, który pozwala komórkom prawidłowo reagować i się kurczyć.
Umożliwia również transport ważnych składników odżywczych. Dzięki jonowi sodu glukoza i niektóre aminokwasy mogą być przenoszone przez błony komórkowe tam, gdzie są potrzebne. Wspiera to prawidłowe funkcjonowanie tkanek nerwowych i mięśniowych.
Obecny jest także w sokach trawiennych, m.in. żołądkowym i trzustkowym, gdzie bierze udział w procesach trawienia i wytwarzaniu kwasu solnego.
Kiedy warto wykonać badanie?
Badanie jego poziomu w surowicy jest zazwyczaj częścią bardziej obszernego badania zwanego panelem elektrolitowym, w którym jest badany wraz z potasem, magnezem, fosforem, chlorem, wodorowęglanami itp. Wskaźniki te są interpretowane osobno, ale także łącznie, jako cały obraz elektrolitowy u danego pacjenta.
Badanie warto wykonać w następujących przypadkach:
- w celu oceny równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej w organizmie,
- do oceny odwodnienia,
- przy ocenie stanu ogólnego u osób chorych na cukrzycę,
- podczas ciężkich zespołów biegunkowych,
- podczas zespołów obrzękowych,
- niewydolności nerek i serca,
- marskości wątroby,
- niedoczynności tarczycy,
- zmian związanych ze związkami mineralnymi budującymi kości,
- w stanach chorobowych, w których obserwuje się hiperwentylację,
- przy podwyższonym ciśnieniu krwi.
Jak wygląda badanie?
Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego. Stamtąd materiał wysyłany jest do laboratorium, gdzie diagności oznaczają stężenie sodu w surowicy krwi.
Sód norma (wartości referencyjne)
Szacuje się, że optymalne stężenia dla poszczególnych grup wiekowych wynoszą.
- <1 tyg. 131-144 mmol/l
- 1 tydz.-1 mies. 132-142 mmol/l
- 1-6 mies. 132-140 mmol/l
- 6 m.-1 rok 131-140 mmol/l
- 1-90 lat 132-141 mmol/l
- ≤90 lat 136-145 mmol/l
- >90 lat 132-146 mmol/l
Warto jednak wziąć pod uwagę, że zakresy referencyjne mogą różnić się pomiędzy poszczególnymi laboratoriami ze względu na używane przez nie metody analityczne. By mieć pewność co do swojego stanu zdrowia, wynik skonsultuj z lekarzem.
Przyczyny niskiego stężenia sodu w organizmie
Niski poziom we krwi (hiponatremia) może oznaczać jednocześnie występujące:
- intensywaną biegunkę i wymioty,
- chorobę nerek,
- chorobę Addisona,
- marskość wątroby,
- niedożywienie,
- niewydolność serca.
Z tego względu kontrolne badanie tego parametru jest istotne z perspektywy troski o zdrowie.
Objawy niskiego stężenia sodu w organizmie
Sam niedobór nie ma swoistych objawów. Pacjent odczuwa symptomy właściwe dla konkretnej przypadłości, z której wynika niski poziom.
Podwyższony sód
Wysoki poziom tego sodu we krwi (hipernatremia) może oznaczać występowanie np.:
- ciężkiej biegunki,
- patologii nadnerczy,
- choroby nerek,
- moczówki prostej – choroby endokrynologicznej, w której na skutek zaburzeń hormonalnych nerki wydalają nieprawidłowo zbyt duże ilości moczu.