[ -30% ] na badania i pakiety z kodem OFF30 | Min. 300 zł 👉 [Sprawdź]

Otyłość – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Otyłość
Spis treści

Otyłość to złożona, przewlekła choroba, która polega na nadmiernym gromadzeniu się tkanki tłuszczowej w organizmie. Wiąże się z podwyższonym ryzykiem komplikacji zdrowotnych, takich jak choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca typu 2, niektóre rodzaje nowotworów. Z artykułu dowiesz się, jakie są przyczyny, objawy, diagnostyka i możliwe metody leczenia tej niezwykle poważnej choroby, która jest coraz większym problemem XXI wieku.

Przyczyny otyłości

Najczęstszą przyczyną otyłości jest spożywanie zbyt dużej ilości kalorii w stosunku do możliwości ich spalania w trakcie codziennych czynności. Innymi przyczynami mogą być:

  • Czynniki środowiskowe – np. łatwy dostęp do wysokokalorycznej żywności, siedzący tryb życia.
  • Czynniki genetyczne – metabolizm, regulacja apetytu, magazynowanie tłuszczu.
  • Stres – sprzyja kompulsywnemu objadaniu się.
  • Niektóre schorzenia – np. niedoczynność tarczycy, zespół Cushinga.
  • Niezdrowa dieta – wysokokaloryczne produkty (w tym napoje), żywność wysoko przetworzona. Mała ilość warzyw i owoców.
  • Przyjmowanie niektórych leków – np. przeciwdepresyjnych.
  • Rzucenie palenie – osoby, które rzuciły palenie często zastępują papierosa jedzeniem. Mimo wszystko przynosi to większe korzyści niż dalsze palenie.
  • Brak snu – brak wystarczającej liczby godzin snu może wpływać na zmiany hormonalne, które wpływają na apetyt.

Otyłość – objawy

Najbardziej widocznym symptomem otyłości jest zwiększenie masy ciała. Jednak objawy wychodzą też poza sam wygląd zewnętrzny, są to:

  • zmęczenie i trudność w wykonywaniu codziennych zadań,
  • schorzenia metaboliczne, takie jak cukrzyca, podwyższony poziomy trójglicerydów, cholesterolu czy kwasu moczowego,
  • duszność podczas wysiłku fizycznego,
  • wysokie ciśnienie krwi,
  • zaburzenia snu, w tym bezdech senny,
  • bóle stawów i kręgosłupa,
  • nadmierna potliwość.

 Warto wiedzieć:

  • Otyłość może wynikać z niezdrowej diety, braku aktywności fizycznej, czynników genetycznych, hormonalnych oraz psychologicznych. Ważnym czynnikiem ryzyka są także stres i zaburzenia snu.
  • Otyłość diagnozuje się na podstawie wskaźnika masy ciała (BMI), a także pomiaru obwodu talii.
  • Terapia obejmuje zmiany w stylu życia, takie jak zdrowa dieta i regularna aktywność fizyczna. W trudniejszych przypadkach stosuje się leczenie farmakologiczne lub chirurgiczne, np. operacje bariatryczne.

Skutki otyłości

Otyłość prowadzi do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak:

  • cukrzyca typu 2,
  • choroby układu sercowo-naczyniowego – choroba wieńcowa, zawał serca, udar mózgu, spowodowane głównie przez nadciśnienie tętnicze czy miażdżycę,
  • choroby układu oddechowego – bezdech senny,
  • niektóre rodzaje nowotworów np. rak jelita grubego, rak prostaty, rak piersi czy rak trzonu macicy,
  • choroba zwyrodnieniowa stawów, ból kręgosłupa,
  • problemy psychologiczne – otyłość może prowadzić do obniżenia samooceny, depresji czy izolacji społecznej.

Jak rozpoznać otyłość?

Do diagnozowania otyłości bardzo często wykorzystuje się kalkulator Body Mass Index. Aby uzyskać BMI należy podzielić wagę osoby (wyrażoną w kilogramach) przez jej wzrost (wyrażony w metrach) podniesiony do kwadratu. Wzór: BMI = masa ciała (kg)/wzrost (m2) i w zależności od wyniku tego równania można wskazać:

Niedowagę: mniej niż 18,5

Wagę prawidłową: 18,5 – 24,9

Nadwagę: 25,0 – 29,9

Otyłość I: 30,0 – 34,9

Otyłość II: 35,0 – 39,9

Otyłość III: Ponad 39,9

Jednak BMI nie uwzględnia różnic w masie ciała u poszczególnych osób, takich jak proporcja tkanki tłuszczowej do mięśniowej. Dlatego czasem stosuje się dodatkowe metody, jak pomiar obwodu talii, który pozwala ocenić otyłość brzuszną i związane z nią ryzyko chorób metabolicznych. U kobiet jest to obwód talii powyżej 80 cm, a u mężczyzn powyżej 90 cm. Kolejną metodą może być analiza składu ciała przez bioimpedancję elektryczną (BIA), za pomocą której możliwa jest ocena procentowa tkanki tłuszczowej, mięśniowej i wody w organizmie.

Rozpoznanie otyłości obejmuje również wywiad dotyczący stanu zdrowia i stylu życia, w tym ocena nawyków żywieniowych, aktywności fizycznej oraz objawów towarzyszących tj. duszności, bóle stawów itp. Lekarz może także zlecić dodatkowe badania z krwi obejmujące profil lipidowy, poziom glukozy czy funkcje tarczycy.

Jak leczyć otyłość?

Leczenie otyłości musi być działaniem kompleksowym, które obejmuje zmianę nawyków żywieniowych, zwiększenie aktywności fizycznej oraz wsparcie medyczne i psychologiczne.

Zmiana diety

  • Zdrowa żywność – należy zwiększyć spożycie produktów bogatych w składniki odżywcze, takie jak owoce, warzywa, produkty pełnoziarniste, chude białka czy zdrowe tłuszcze.
  • Zmniejszenie liczby kalorii – warto zrobić przegląd swoich nawyków żywieniowych, aby zobaczyć, ile kalorii jest spożywanych w ciągu dnia. Jest to dobry element wyjścia do strategii ograniczenia kalorii np. zamiana produktów wysokokalorycznych na niskokaloryczne czy spożywanie mniejszych porcji.

Aktywność fizyczna

  • Regularna aktywność fizyczna – zaleca się uprawianie umiarkowanej aktywności fizycznej przez co najmniej 150 minut tygodniowo. Może to być np. marsz, jazda na rowerze, pływanie. Dwa razy w tygodniu warto zaplanować ćwiczenia siłowe, które wzmacniają mięśnie.
  • Ograniczenie siedzącego trybu życia – spacery lub rower zamiast jazdy samochodem, używanie schodów zamiast windy, spacer z psem, parkowanie dalej od drzwi.

Wsparcie psychologiczne

  • Terapia behawioralna – może pomóc w zmianach nawyków żywieniowych, poprzez rozwiązywanie problemów emocjonalnych związanych z jedzeniem.
  • Grupy wsparcia – motywująco mogą zadziałać rozmowy z osobami, które także zmagają się z otyłością.

Leczenie farmakologiczne

  • Leki – w trudniejszych przypadkach otyłości, lekarz może przepisać leki wspomagające redukcję masy. Najczęściej idą one w parze z dietą i aktywnością fizyczną.
  • Kontrola lekarska – przyjmowanie leków wspomagających odchudzanie musi być kontrolowane przez lekarza, który będzie monitorował skuteczność leczenia.

Leczenie chirurgiczne

  • Chirurgia bariatryczna – może być stosowana w przypadkach ciężkiej otyłości. Są to zabiegi, takie jak by-pass żołądkowy czy rękawowa resekcja żołądka.
  • Zaangażowanie pooperacyjne – sukces związany z utratą wagi po operacji zależy od stopnia zaangażowania pacjenta. Chodzi tu o zmianę nawyków żywieniowych i aktywność fizyczną.

Leczenie otyłości wymaga zaangażowania pacjenta oraz wsparcia specjalistów. Główną metodą jest zmiana nawyków żywieniowych. W Synevo można wykonać pakiet badań Dieta na Start, który zweryfikuje, czy dotychczasowa dieta wpłynęła negatywnie na zdrowie pacjenta. W ramach pakietu wchodzą badania, takie jak morfologia krwi, lipidogram, glukoza, insulina, AST, ALT, sód, potas, magnez, wapń, kreatynina, mocznik i TSH.

Polecane badania
[related_post_info]
Podziel się

Źródła:

  1. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/obesity/symptoms-causes/syc-20375742 [dostęp: 17.09.2024]
Sprawdź
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Kup Online

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź