Co to jest rak prostaty i jakie są jego objawy?

Dowiedz się więcej

Rak prostaty to nowotwór wywodzący się z tkanek nabłonkowych obecnych w gruczole krokowym, czyli właśnie prostacie. Prostata jest niewielkim narządem umiejscowionym na dnie miednicy mniejszej u mężczyzn, którego główną funkcją jest produkcja składników nasienia stanowiących niezbędny element do prawidłowego funkcjonowania plemników podczas procesu zapłodnienia.

Rak prostaty jest bardzo często występującą chorobą nowotworową, która w ogólnej populacji mężczyzn plasuje się na drugim miejscu pod względem zapadalności (po raku płuc).

Objawy bywają dość niecharakterystyczne i często rozwijają się bardzo powoli, uwidaczniając się dopiero, gdy prostata zacznie uciskać okoliczne tkanki. W przypadku wcześnie wykrytego raka prostaty, zanim rozpocznie on dawać przerzuty do innych narządów, istnieją możliwości wysoce skutecznego leczenia, a rokowanie jest bardzo dobre.

Jakie są przyczyny raka prostaty?

U znacznej części mężczyzn wraz z wiekiem zacznie dochodzić do łagodnego rozrostu prostaty. Proces ten polegający na zwiększeniu objętości narządu związany jest z fizjologicznym starzeniem się organizmu oraz oddziaływaniem męskich hormonów płciowych (przede wszystkim testosteronu) na komórki prostaty. Czasami to powiększenie, pomimo że wstępnie może mieć podobne objawy do łagodnego rozrostu, ma o wiele bardziej poważne przyczyny i wiąże się z chorobą nowotworową.

W sytuacji, gdy komórka z wadliwym materiałem genetycznym zaczyna namnażać się w sposób niekontrolowany dochodzi do wykształcenia guza. Mówimy wówczas o nowotworze miejscowym, bez przerzutów.

Jeżeli leczenie nie zostanie podjęte odpowiednio szybko, wówczas komórki nowotworowe mogą wraz z krwią przedostawać się do innych narządów i wytarzać tam wtórne ogniska choroby. W prawidłowych warunkach komórki z uszkodzonym DNA samoczynnie ulegają obumieraniu, co uniemożliwia im nadmierne powielanie się- w przypadkach chorób nowotworowych proces ten ulega zaburzeniu.

Istnieje kilka opisanych czynników ryzyka, przy czym największy wpływ na wystąpienie raka prostaty mają te, które nie ulegają modyfikacji przez pacjentów, czyli wiek oraz historia występowania raka gruczołu krokowego w rodzinie, szczególnie u ojca i braci pacjenta. Dodatkowo podejrzewa się, że spożycie w dużych ilościach określonych pokarmów (przede wszystkim bogatych w wapń i białka zwierzęce) oraz otyłość i brak aktywności fizycznej (oraz seksualnej) także zwiększa ryzyko rozwoju tej choroby u pacjentów.

Rak prostaty objawy

Rak prostaty powoduje objawy, które są podobne do łagodnego rozrostu tego narządu. Dlatego też niezwykle ważna jest specjalistyczna, pogłębiona diagnostyka w celu odróżnienia tej względnie niegroźnego schorzenia od poważnej choroby nowotworowej. Objawy raka prostaty zaczynają się pojawiać w momencie, w którym guz osiąga wystarczająco duże rozmiary aby uciskać na cewkę moczową, która przechodzi przez gruczoł krokowy. Do tych objawów należą:

  • zwiększone parcie na mocz
  • częste oddawanie moczu
  • ból podczas oddawania moczu
  • nykturia, czyli potrzeba częstego oddawania moczu w nocy
  • trudności w rozpoczęciu oddawania moczu
  • wydłużony czas oddawania moczu
  • ból w okolicy miednicy mniejszej
  • zaburzenia erekcji
  • rzadko – obecność krwi w moczu

 

rak prostaty objawy

 

Obecność tych objawów nie jest charakterystyczna tylko i wyłącznie dla raka prostaty, dlatego też niezbędne jest wykonanie dodatkowych badań laboratoryjnych, które oceniają markery obecne we krwi pacjenta, które mogłyby wskazywać na rozwijający się proces nowotworowy.

Rak prostaty – kto powinien wykonać badania?

Jak w przypadku wszystkich chorób nowotworowych, najważniejsze w podjęciu skutecznego leczenia raka prostaty jest jego wczesne wykrycie i rozpoznanie. W związku z częstym występowaniem tego nowotworu oraz brakiem ewidentnych objawów na wczesnych stadiach jego rozwoju, niezbędne jest regularne wykonywanie badań profilaktycznych u mężczyzn po 40 roku życia.

To właśnie ta grupa populacyjna powinna okresowo udawać się na kontrole lekarskie związane ze zdrowiem reprodukcyjnym męskiego organizmu- szczególnie, że późno rozpoznany rak prostaty często daje przerzuty do innych narządów (przede wszystkim kości i płuc), co znacząco ogranicza możliwości terapeutyczne i niesie za sobą niekorzystne rokowania.

Rak prostaty – badania

  • PSA całkowity, czyli swoisty antygen sterczowy – jest to białko produkowane przez prostatę. W fizjologicznych warunkach pełni on funkcję umożliwiającą plemnikom swobodne poruszanie się w ejakulacie. U zdrowych osób stężenie PSA we krwi utrzymuje na niskich poziomach, jednak ulega znacznemu podwyższeniu w przypadku rozwoju procesów chorobowych gruczołu krokowego. PSA występuje we krwi w postaci wolnej, oraz związanej ze specyficznym białkiem transportowym. Badanie to oznacza stężenie obu tych frakcji we krwi. Samo PSA całkowite nie jest wystarczająco skutecznym wskaźnikiem w celu oceny czy dana osoba cierpi na raka prostaty, ponieważ jego stężenie rośnie także w przypadku łagodnego przerostu oraz zapaleń tego narządu- stąd też należy wykonywać dodatkowe badania innych substancji. Dodatkowo stężenie PSA zwiększa się w sposób fizjologiczny wraz z wiekiem pacjenta, co także ma wpływ na jego przydatność diagnostyczną.
  • PSA wolny – ten test diagnostyczny bada stężenie frakcji PSA, która nie jest związana z białkami transportowymi we krwi pacjenta. Procentowy stosunek stężenia frakcji wolnej do całkowitego stężenia PSA jest zaburzony w przypadku choroby nowotworowej, co czyni go istotnym wskaźnikiem diagnostycznym, który może sugerować obecność raka prostaty.
  • ACP, czyli fosfataza kwaśna – jest to enzym produkowany przez prostatę, którego aktywność we krwi ulega znacznemu podwyższeniu w przebiegu raka tego narządu, stąd też jest on czułym wskaźnikiem, ale mało swoistym rozwijającego się tam nowotworu. Wzrost aktywności ACP występuje także w nowotworach kości, chorobie Pageta, osteoporozie. Oznaczanie ACP  stanowi dodatkowy wskaźnik przy rozpoznaniu raka prostaty.

Nasze testy diagnostyczne w kierunku raka prostaty wykonywane są przy pomocy odczynników Elecsys firmy Roche Diagnostics oraz wysokospecjalistycznych analizatorów cobase, które wykorzystując zaawansowaną metodę pomiarową (elektrochemiluminescencję) zapewniają bardzo dobrą precyzję i wysoką wiarygodność uzyskanych wyników.

Logotyp Roche DIagnostics Sp. z o.o.

Rak prostaty – Dowiedz się więcej

 

Scroll Up