Antygen SCC

Antygen SCC (płaskonabłonkowy antygen nowotworowy) jest serologicznym markerem obecności raka płaskonabłonkowego szyjki macicy, sromu, płuc, przełyku oraz głowy i szyi.

Antygen SCC jest wykrywany w cytoplazmie prawidłowych, jak i zmienionych nowotworowo komórek płaskonabłonkowych. U zdrowych osób w surowicy krwi występuje w bardzo niskich stężeniach i szybko zanika, jego okres półtrwania wynosi około 20 minut. U osób u których rozwija się rak pochodzący z nabłonka płaskiego, jego poziomy mogą wzrastać lub stale utrzymywać się na wysokim poziomie.

Antygen SCC nieznacznie podwyższony jest też u niektórych chorych z chorobami płuc, marskością wątroby, chorobą Leśniewskiego-Crohna oraz stanami zapalnymi skóry- egzemą lub łuszczycą.

Antygen SCC znacznie podwyższony wykrywa się w nowotworach takich jak:

Rak szyjki macicy

W przypadku raka szyjki macicy badanie ma czułość 45–85% w wykrywaniu guza pierwotnego i 66–84% w wykrywaniu przerzutów.

Stężenie w surowicy nie koreluje z nasileniem choroby, wystąpieniem objawów i zajęciem regionalnych węzłów chłonnych. Natomiast oznaczenie poziomu SCC przed leczeniem jest przydatne w przewidywaniu wyniku choroby. Po radykalnej operacji lub radioterapii poziomy SCC w surowicy wracają do normy po około 2-7 tygodniach. Utrzymanie nienormalnie wysokich poziomów SCC 2-6 tygodni po leczeniu sugeruje niepełne usunięcie komórek nowotworowych, pozostawienie guza resztkowego.

Wzrost markera po jego początkowym spadku do normy jest związany z nawrotem guza – przyrost stężenia SCC poprzedza wystąpienie objawów klinicznych nawet o 2-5 miesięcy. To sprawia, że SCC jest szczególnie przydatny do wczesnego diagnozowania nawrotów.

Inne nowotwory płaskonabłonkowe układu moczowo-płciowego (inne niż rak szyjki macicy)

Czułość antygenu SCC w raku endometrium wynosi 8-30%, raku jajnika – 4-20%, raku sromu – 19-42% i raku pochwy – 17%. Podwyższony poziom SCC obserwuje się również w 45% przypadków przerzutowego raka płaskonabłonkowego prącia i cewki moczowej.

Rak płaskonabłonkowy płuc

39–78% pacjentów z płaskonabłonkowym rakiem płuc ma podwyższone poziomy SCC. Stopień wzrostu tego markera jest liniowo zależny od postępu choroby.
Po radykalnej operacji wartości SCC wracają do normy w ciągu 2 dni. Markerem nawrotu choroby jest ponowny wzrost jej poziomu kilka miesięcy po operacji.

Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi

W tych formach raka czułość testu waha się od 34 do 78% w zależności od stadium choroby. Różne guzy wykazują wzrost tego markera u różnych pacjentów: 49% w raku zatok szczękowych, 34% w raku jamy ustnej, 19% w raku krtani i 11- 33% w raku gardła. Ryzyko nawrotu wynosi 75%.

Rak przełyku

W przypadku raka przełyku czułość testu wynosi od 30 do 39%, w zależności od stadium choroby.

Antygen SCC – kto powinien wykonać badanie?

Antygen SCC to marker nowotworowy dla pacjentów z podejrzeniem:

• raka płaskonabłonkowego szyjki macicy (wzrost SCC w początkowych stadiach rozwoju choroby),
• głowy i szyi, niedrobnokomorkowego raka płuc, raka przełyku, kanału odbytu oraz skóry (wzrost SCC w zaawansowanych stadiach rozwoju choroby).

Antygen SCC – kiedy wykonać badanie?

Badanie antygenu SCC jest zlecane przez lekarza, który poprawnie zinterpretuje wyniki w zależności od sytuacji klinicznej.

Celem badania jest ustalenie prawdopodobieństwa wystąpienia raka płaskonabłonkowego w którejkolwiek z wymienionych powyżej lokalizacji lub nawrotu już zdiagnozowanej choroby nowotworowej.

Przygotowanie przed badaniem

• Badanie przeprowadza się rano na czczo.
• Jeśli zażywane są suplementy zawierające witaminę B7, badanie należy wykonać co najmniej 8 godzin po ostatniej dawce.

Materiał do badania

Krew żylna

Metoda badania

Immunochemiczna z elektrochemiluminescencją

Antygen SCC norma

• <2,0 ng/ml

Antygen SCC podwyższony

Nie należy interpretować go samodzielnie jako obecności lub braku nowotworu. U pacjentów ze zdiagnozowanym lub podejrzewanym rakiem należy wykonać inne badania diagnostyczne w połączeniu z SCC w celu potwierdzenia choroby i ustalenia terapii.

Podczas monitorowania wartości tego markera wielokrotnie w czasie rozwoju choroby, badanie należy przeprowadzać w tym samym laboratorium, ponieważ można uzyskać różne wyniki przy użyciu odmiennych metod pomiaru.

SCC występuje nie tylko w raku, ale także w normalnych płaskonabłonkowych komórkach nabłonka. Dlatego podwyższone poziomy markera można również znaleźć w różnych stanach zapalnych skóry, takich jak łuszczyca lub egzema. SCC może być również podwyższone w chorobach zapalnych płuc lub wątroby, a także w zaburzeniach czynności nerek.