Chromogranina A

Dowiedz się więcej

Chromogranina A (CgA) to białko uwalniane z komórek neuroendokrynnych, czyli takich, które mają zdolność produkowania hormonów w odpowiedzi na sygnały z układu nerwowego. Znajdują się one w narządach w całym ciele, głownie rdzeniu nadnerczy i części współczulnej układu nerwowego, a substancje przez nie wytwarzane mogą uczestniczyć w regulacji różnych procesów w ciele.

Komórki neuroendokrynne produkują chromograninę A, która albo sama jest bezpośrednio przekształcana do hormonów, albo reguluje w komórkach poziom wapnia, wpływając na wydzielanie innych substancji. Niektóre z nich mogą wpływać na zwężanie lub rozszerzanie średnicy naczyń krwionośnych lub mięśni ścian oskrzeli, co reguluje poziom ciśnienia tętniczego lub pojemność płuc w organizmie.

Skupiska komórek neuroendokrynnych są też obecne w przewodzie pokarmowym, jelitach lub komórkach wysp trzustkowych, gdzie produkowane przez nie hormony regulują intensywność skurczów jelit (perystaltykę) oraz zachodzące w nich procesy trawienia i wchłaniania.

Czasem zdarza się, że w gruczołach dokrewnych w których znajdują się komórki neuroendokrynne, powstają łagodne lub złośliwe nowotwory, które mają zdolność produkcji chromograniny A. Wtedy zbyt duże ilości hormonów z niej powstających dostają się do krwioobiegu, w sposób ciągły lub przerywany, powodując charakterystyczny zespół objawów, zwanych zespołem rakowiaka.

Chromograninę A można więc traktować jako niespecyficzny marker nowotworowy, a monitorowanie jej stężenia pomaga w wykrywaniu i diagnozowaniu tego rodzaju guzów. Jednak istnieje wiele stanów nienowotworowych lub leków, które mogą powodować wzrost stężenia chromograniny, stąd konieczna jest dodatkowa diagnostyka zlecona przez lekarza.

Chromogranina A – kiedy wykonać badanie?

Oznaczenie stężenia chromograniny A wykorzystywane jest głównie w diagnostyce rakowiaków- nowotworów neuroendokrynnych przewodu pokarmowego żołądkowo-jelitowo-trzustkowych (GIST) i płuc.

U chorych z guzami neuroendokrynnymi przewodu pokarmowego czułość diagnostyczna CgA waha się w granicach 10-100%, przy swoistości 68-100%. Stężenie chromograniny A koreluje z masą nowotworu, więc znajduje zastosowanie w określaniu rokowania przebiegu choroby oraz monitorowaniu przebiegu jej leczenia.

Czasem oznaczanie chromograniny stosuje się pomocniczo w wykrywaniu innych nowotworów wydzielających hormony wpływające na układ nerwowy. Pochodzą one z: rdzenia nadnerczy (phaeochromocytoma, neuroblastoma), trzustki (insulinoma), płuc (rak drobnokomórkowy), tarczycy (rak rdzeniasty), prostaty. W tym przypadku często badanie towarzyszy oznaczeniom innych markerów np.: kwasu 5-hydroksyindolooctowego w dobowej zbiórce moczu.

Chromogranina A – kto powinien wykonać badanie?

Osoby z objawami rakowiaków przewodu pokarmowego lub płuc:

  • napadowe zaczerwienienia skóry twarzy i szyi,
  • przyspieszenie rytmu serca, skoki ciśnienia tętniczego,
  • zawroty głowy,
  • nadmierne pocenie,
  • nawracające wymioty i biegunki, skutkujące utratą masy ciała,
  • objawy skurczu oskrzeli, takie jak duszność, kaszel, świsty wdechowe.

Symptomy te pojawiają się zazwyczaj epizodycznie, czasem mogą być prowokowane spożyciem alkoholu lub ostrych potraw.

Ponadto, u chorych z rakowiakami mogą rozwijać się groźne powikłania, takie jak:

  • choroby serca wynikająca z włóknienia jego zastawek,
  • niedrożność jelit mogąca być spowodowana przerzutami nowotworu do węzłów chłonnych przewodu pokarmowego,
  • przełom rakowiakowy powodujący problemy ze zbyt niskim ciśnieniem i utrudnionym oddychaniem.

Materiał do badania

  • krew żylna

Chromogranina A cena

Chromogranina A norma

  • wartości referencyjne: do 100 ng/ml

Niska chromogranina A

Poziom chromograniny A we krwi jest zwykle niski. W przypadku braku objawów nowotworu jest małe prawdopodobieństwo, że w ciele rozwija się nowotwór, jednak czasem w przypadku niewielkich guzów poziom chromograniny A może być prawidłowy.

Do leków mogących zwiększyć poziom chromograniny A należą: inhibitory pompy protonowej (IPP), antagoniści receptorów dla histaminy 2 (H2), inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Przed badaniem jej poziomu może okazać się konieczne odstawienie tych środków.

Wysoka chromogranina A

Podwyższone stężenie obserwuje się w chorobach nowotworowych neuroendokrynnych, w których następuje produkcja zbyt dużej liczy hormonów stymulujących układ nerwowy. Zaliczamy do nich: rakowiaki przewodu pokarmowego lub płuc, które zazwyczaj dają wiele objawów; w przypadku guzów rdzenia nadnerczy czy trzustki, czasem są one przypadkowo wykrywane w badaniach obrazowych.

W chorobach nienowotworowych podwyższone stężenie chromograniny A można stwierdzić w:

  • zanikowym nieżycie błony śluzowej żołądka typu A,
  • chorobach wątroby,
  • przewlekłej chorobie nerek,
  • cukrzycy, nadciśnieniu,
  • zawale mięśnia sercowego i niewydolności serca,
  • niektórych chorobach zapalnych jelit (np. w chorobie Crohna),
  • przy zapaleniu trzustki,
  • reumatoidalnym zapaleniu stawów przebiegającym z wysokim poziomem czynnika reumatoidalnego,
  • a także w stresie.

Chromogranina A – źródła:

Sprawdź jak przygotować się do badania:


Badanie krwi | jak się przygotować?

Materiał na badanie krwi powinno się pobierać na czczo, czyli z zachowaniem 8 – 12 godzinnej przerwy od czasu ostatniego posiłku. Zalecenie dotyczy wszystkich badań, ponieważ zmiany wywołane przyjęciem posiłku są trudne do przewidzenia, a uzyskane wartości interpretuje się wobec wartości referencyjnych ustalonych w standardowych warunkach.

W dniu poprzedzającym badanie krwi należy unikać obfitych i tłustych posiłków oraz spożywania alkoholu.

W dniu badania

Bezpośrednio przed badaniem krwi dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody.

Podobnie pora dnia może mieć wpływ na wiarygodność wyników badań. Zaleca się, pobieranie krwi w godzinach porannych (7:00 – 10:00). Jeżeli krew zostanie pobrana o innej porze dnia,  należy wziąć to pod uwagę interpretując uzyskane wyniki badań.

Bezpośrednio przed pobraniem wskazany jest 15 minutowy odpoczynek.

Badanie krwi a przyjmowane leki

W miarę możliwości badanie należy przeprowadzić przed przyjęciem porannej porcji leków, taką decyzję należy zawsze skonsultować z lekarzem.

Zawsze należy poinformować personel pobierający krew o przyjmowanych lekach, suplementach, preparatach ziołowych – zostanie to odnotowane podczas rejestracji.


Znajdź placówki Synevo w całej Polsce


Laboratorium
Warszawa

Laboratorium
Wrocław

Laboratorium
Łódź

Laboratorium
Gdańsk

Laboratorium
Poznań

Laboratorium
Bydgoszcz

Laboratorium
Kraków

Laboratorium
Katowice

Scroll Up