Klirens kreatyniny

Dowiedz się więcej

Klirens kreatyniny – co to jest?

Kreatynina jest białkiem, które powstaje w wyniku rozpadu fosfokreatyny, przede wszystkim w mięśniach szkieletowych. Fosfokreatyna odpowiedzialna jest za dostarczanie energii niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania tych mięśni.

Kreatynina, uwalniana do krwi z mięśni, jest następnie usuwana przez nerki, dlatego też badanie poziomów jej stężenia we krwi obwodowej dostarcza nam bardzo cennych informacji na temat ich funkcjonowania. Klirens kreatyniny jest wartością pochodną wyciąganą z wyniku stężenia tej substancji we krwi oraz bezpośrednio zależną od osobistych parametrów pacjenta takich jak płeć, wiek i masa ciała. Klirens kreatyny jest wykorzystywany do oznaczenia GFR – czyli wskaźnika filtracji kłębuszkowej, co jest podstawowym wskaźnikiem reprezentującym prawidłową czynność nerek.

Kreatynina jest używana do oznaczania tej czynności, ponieważ poziomy jej wytwarzania i wydalania z organizmu są na dość stałych, rzadko zmiennych poziomach – zależą one przede wszystkim od masy mięśniowej danego pacjenta. Niewielki wpływ na poziomy tego białka ma także dieta, a w szczególności ilość spożywanego w niej mięsa- im jest ona wyższa, tym wyższe mogą być poziomy kreatyniny.

Klirens kreatyniny – kiedy wykonać badanie?

Badania klirensu kreatyniny jest wykorzystywane do ogólnej oceny czynności nerek. Jest także badaniem pomocniczym przed wieloma zabiegami i innymi badaniami. Zlecane jest, na przykład, jako badanie przygotowujące do zabiegów diagnostyki obrazowej, które wymagają podania kontrastu (np. tomografia, czy też rezonans elektromagnetyczny), aby ocenić, czy nerki pacjenta poradzą sobie z wydaleniem tego środka cieniującego z organizmu.

Ocena klirensu kreatyniny jest także podstawowym narzędziem diagnostycznym podczas badań i oceny stanu funkcjonowania nerek pacjentów nefrologicznych- na jego podstawie stwierdza się stopień zaawansowania niewydolności nerek. Obniżona czynność wydalnicza nerek prowadzi do wzrostu poziomu kreatyniny we krwi, jako że nie jest ona wtedy usuwana wystarczająco szybko.

Klirens kreatyniny – kto powinien wykonać badanie?

Badanie klirensu kreatyniny może zostać zlecone w wielu przypadkach, nie tylko diagnostyce chorób nerek. Są to na przykład:

  • przygotowanie do zabiegu chirurgicznego
    przygotowanie do badań obrazowych z podaniem kontrastu (następnie usuwanego przez nerki)
  • u pacjentów poddawanych dializom
  • podczas leczenia lekami, które mogą mieć wpływ na czynność nerek

Jako, że jest to podstawowy parametr służący ocenie wydolności nerek, to wykonanie tego badania powinny rozważyć osoby z objawami, które mogłyby wskazywać na zaburzenie ich funkcjonowania. Przyczyn uszkodzenia nerek jest wiele, wśród nich są, m.in.:

  • nefropatia cukrzycowa (uszkodzenie kłębuszków nerkowych wywołane zbyt wysokimi poziomami cukrów we krwi w przebiegu nieleczonej cukrzycy)
  • choroby naczyń krwionośnych
  • choroby prostaty (stercza)

Objawy, które mogłyby wskazywać na uszkodzenia nerek to np.:

  • krew w oddawanym moczu
  • świąd skóry
  • zmiana koloru moczu (na ciemniejszy)
  • częstsze parcie na mocz
  • pieniący się mocz
  • zaburzenia rytmu serca (wywołane nagromadzeniem się we krwi jonów potasu, które nie są prawidłowo wydalane przez uszkodzone nerki)
  • obrzęki, szczególnie kończyn dolnych
  • duszność i mokry kaszel
  • ból w dolnej części pleców
  • anemia oraz objawy jej towarzyszące (objawy niedokrwistości, jak przede wszystkim zmęczenie, zawroty głowy, ogólne osłabienie i bladość)

W przypadku zaobserwowania u siebie niektórych z tych objawów należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza, gdyż niezdiagnozowana i postępująca niewydolność nerek może być stanem zagrażającym życiu.

Klirens kreatyniny norma

  • >60 ml/min/1,73m2

Podwyższony klirens kreatyniny

Podwyższony wskaźnik klirensu kreatyniny zazwyczaj świadczy o zaburzonej czynności nerek, czyli o gorszej jej zdolności do filtrowania niektórych składników krwi w celu wydalenia ich z organizmu wraz z moczem. Może być także wywołany przyjmowaniem endogennych suplementów kreatyny (u osób uprawiających intensywną aktywność fizyczną) co również przekłada się na wzrost poziomów produktu jej rozpadu (kreatyniny) we krwi.

Monitorowanie klirensu kreatyniny w regularnych odstępach czasowych umożliwia lekarzowi prowadzącemu leczenie danego pacjenta ocenę jego skuteczności, na podstawie poprawiających lub pogarszających się wyników badań oceniających czynność nerek – dzięki temu badanie to nie tylko jest przydatne diagnostycznie, ale ma także sporą wartość predykcyjną, jeśli chodzi o dalszy stan zdrowia pacjenta.

Sprawdź jak przygotować się do badania:


Badanie krwi | jak się przygotować?

Materiał na badanie krwi powinno się pobierać na czczo, czyli z zachowaniem 8 – 12 godzinnej przerwy od czasu ostatniego posiłku. Zalecenie dotyczy wszystkich badań, ponieważ zmiany wywołane przyjęciem posiłku są trudne do przewidzenia, a uzyskane wartości interpretuje się wobec wartości referencyjnych ustalonych w standardowych warunkach.

W dniu poprzedzającym badanie krwi należy unikać obfitych i tłustych posiłków oraz spożywania alkoholu.

W dniu badania

Bezpośrednio przed badaniem krwi dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody.

Podobnie pora dnia może mieć wpływ na wiarygodność wyników badań. Zaleca się, pobieranie krwi w godzinach porannych (7:00 – 10:00). Jeżeli krew zostanie pobrana o innej porze dnia,  należy wziąć to pod uwagę interpretując uzyskane wyniki badań.

Bezpośrednio przed pobraniem wskazany jest 15 minutowy odpoczynek.

Badanie krwi a przyjmowane leki

W miarę możliwości badanie należy przeprowadzić przed przyjęciem porannej porcji leków, taką decyzję należy zawsze skonsultować z lekarzem.

Zawsze należy poinformować personel pobierający krew o przyjmowanych lekach, suplementach, preparatach ziołowych – zostanie to odnotowane podczas rejestracji.


Znajdź placówki Synevo w całej Polsce


Laboratorium
Warszawa

Laboratorium
Wrocław

Laboratorium
Łódź

Laboratorium
Gdańsk

Laboratorium
Poznań

Laboratorium
Bydgoszcz

Laboratorium
Kraków

Laboratorium
Katowice